Lawak Sa Balak

Naa bay lawak ang balak? 

Naa bay suok nga iyang tagoanan? 

Nganong dili man mogawas?

 Nganong di man magkit-an? 

Akoy 

2012.2.10

Mao Ra Ba Gihapon?

Komosta ka na man tawon?

Daghan na ang nanglabay nga panahon

Daw nagkalain-laing salida kun sugilanon.

Ubay-ubay na ang imong mga panahom

Sa kinabuhi, sa pagtuo, sa Dios ug sa tawo

Imong salabotan nagkalalom

Ang kasingkasing malinawon

Dako ang kausaban sa tanan,
Ang palibot kun 

Ang kalibotan.
Ug ikaw...

Mao ra ba gihapon?

Akoy

2012.2.10

laag aron kuno mahikalimot

bag-ong lugar
lakat, suroy, lantaw
pahulay
lingkod sa bato
sa xiamen

lupad sa bangkok
 palutawlutaw sa
sakayan
lapos chiangmai

sirit sa hongkong
palit ug singsing
hirit sa macau
kaon ug lugaw

dalig balhin sa
singapore
puyog sengkang
pagkakadlawon
layas sa kuala lumpur
kadyot lang
laag sa langkawi
hangtod
kota kinabalu

naunsa na god ka?
pagkapula sa imong
lubot
imong nawong
morag kinumot

tungod sa gugma

duha ang nakita
mong nawong

nahibat ang akong
panan-aw? og ikaw
ba kaha ang nahibat?

nalingla ako sa
imong pagkamasolub-on

gidagit ako sa kalooy
gihatod niya ako

kang kamatayon
sa walay pagbasol

tomboy

 

sa hardin
sa gugma
dili lain
lantawon ang
mga nindot
kaayong mga
buwak
nga tag-as
ug mga
siwil

mapplethorpe

sa paghawid mo
sa sigarilyo
duna koy nakita
nga wala nila makita

gisalom nako
ang dagat
diin hapit ka
malumos
walay buhi nga
isda didtong
dapita
namakak sila
sa ilang giingon
nga ang lusay
misayaw kilid
sa batong
asgad ug buhi

ang kamingaw
sa baba dili
matukib sa bisan
unsang pulong

barko ang sigarilyo
diha sa dila nga
dungguanan

hulip sa imong
gihandom
matag gabii
diin ang hangin
morag naningil
sa mga utangan

ang imong mga
mata mitakbas
kanako
samdan ako
apan
nanglimbasog
nga mabuhi

dakog buslot

nagtagbo ang mga tudlo
 sa atong lapalapa
naghalok ang atong mga kuko
nahinangop
nagpasiatab ang kumingking
nga karon
gibuhat nato ang gidili
unya
sa kanunay
nakalusot kita sa ilang
 mga sibot
kay nahisama kita sa gagmay kaayong
mga isda
sa ilang sibot nga dagko kaayog
mga buho
sama sa ilang mga palwang
 ilong

kalambigitan

 adunay dakong kalambigitan
ang karaang typewriter ug
 ang tigulang nga manunulat

sa pipila ka tuig
mikabat ug  saysenta ka tuig
gigamit ang maong typewriter
sa mga tudlo sa maong tiguwang

sa una
wala lamang kini
apan sa kadugayan bisag
wala'y gigamit nga pulong
nasabtan nila ang usag-usa

nahimong baba ang
typewriter
nahimong dila
hangtod nga sa dihang
miabot na ang tigkuha
sa tiguwang
ang typewriter nahimong
kasingkasing

wala kay makitang
dugo
wala kay madungog
nga bakho

apan anaa diha
sa gitay-an nga mga
letra
anaa ang ang
nagpabilin nga kasakit
anaa diha
mitago ang
bakho

gisulod ko ang
lawak
diha sa nagtakuban
nga kahilom

pilosopia sa usa ka sala

The permission
of evil is designed to work out a greater good – 

a lasting and valuable lesson.

diha sa 
sala

natawo 
ang kahibalo

ug diha sa
kahibalo
anaa ang
katagam

gibilin ang
pahimangno

ang tanan
padung sa
maayong dalan

kuyog ang
sala
aron 
mahugasan

hawid
sala, hawid
pagbasol

moyukbo silang
tanan

sa Nagmugna
sa Naghatag
sa Misugot nga kining
tanan
mahitabo

halad ang sala
sa kaluwasan

pag-abot sa paglaom

 ang kanunayng maulahi
mao man gayod ang
pag-abot sa
pagbasol
nga inig abot
dayog tabon sa nawong
dayog hibi
iyak, patulo sa luha
sumbag sa dughan
ang uban gani
mosyagit
sa kasakit

abi mo ug
 mao na lang
kini ang
 kataposan

adunay laing maulahi
apan lahi
ang iyang pag-abot
hinay
sama sa pagbatog
diha sa
bintana
anang usa ka
puti nga
alibangbang

sala

mora bag
gisalsal nako ang akong
dila diha sa usa ka
palangganang asukar
unya sa siging
nudnod ang katam-is
nahimong
makalanag
makalilong hangtod
nga ang tanan
nahimong puros
pait

morag nahisama ako sa
tawong naligo sa gasolina
unya giduslitan ko
sa posporo unya dakong
kasunog ang nahitabo
unya ang nahibilin mao
na lang ang
abo....

nakaingon ko sa Ginoo
sakto ka Diyos ko,
unta sa unang kahibalag
wala na lang gayod unta
ako motilaw

karon di na nako
matilawan ang katam-is
unya nahimo akong
abog nga
gipalid sa hangin

sunog sa 1963

 gamayng kagikan sa
sunog
sa tibuok lungsod
gikan sa usa
ka dula
sa usa ka
bata
nga gikan sa
gadangag
nga inahan

usa ka palito
sa posporo

gisaknit

ang mga isla sa kahayag
naglatag sa atong agianan
kita ang mga anino lamang
nagtoo
nga dili kita masakitan

sng mga panganod
nanugok
sa pista sa kalangitan
ug kitang mga anino
ang ilang
gihisgotan

naghisgot kag kasakit
ang uban naghisgot ug dimalas
kasagaran nagpadayag
sa kahiubos

ang mga isla sa kahayag
nangawala
ug atong mga madungog
man na lamang ang
mga tingog

wala na usab ang paglaum
nga maoy kataposang
suga sa kangitngit
nahanaw na usab kitang mga
anino
gisaknit
sa lalom nga dagat

salimuang sa mga lumot

ang imong kabilin

mga luha

nga nauga kuyog sa mga abog

sa kadugay sa panahon

napapas ang mga dayag nga hinungdan

nganong kasakit lang ang

kanunay nga nahisgotan sa mga katigulangan

ang tanang kaasgad

maoy nasunod

ang mga nahikalimot kon mahinumdom man ugaling

dagat ang

nahimong mga pasumangil

nganong ang

mga hagdanan ug ang mga bintana

nagsalimuang sa mga

lumot

ang pagbalik

kadtong mibalik ka
unya ang mga
iro mitagbo nimo sa nataran
dayog
kiwil sa ilang mga ikog
ug paghot
sa kalipay

nakaiyak ko
sa tago

pagbinbin

 

giadto mo ako sa akong balay

gipangayo mo ang tambag

ug ako kining gihatag

dili maayo ang gamitay

moabot ang panahon nga

ikaw ang

mabitay

unya gipangutana mo ako

kon unsa ikaw

ug ako ang irong kanimo

miaw-aw

ingon ko: ikaw ang tigulang

lantawa ang imong upaw

ikaw ang walay nahot

ug ang kinabuhi wala nay

madawdaw kanimo

pagkasakit kong manulti

ug wala ka mahaluna niini

usahay gihunahuna ko kon ako angay bang magmahay

sa akong pagpasakit kanimo

mikatawa lamang ako

ug mipadayon sa akong naandang buhaton

gipala ko ang mga hugaw

ug ako kining gihipos

gibitbit nako ang

bug-at nga mga kamatooran

wala ko kini gisabwag

ako kining gipahiluna sa akong tokador

ug ako kining giampoan

pagkabangis ko

ug ako kining

gikasakit pag-ayo

ang naputol nga pusod sa langit

ang sumpay sa kinabuhi sa langit ug yuta
mao ang linti

ang huni mao ang dalugdog
ang tanan
malisang
ang mga bata manago
sa ilalom
sa katre

sa usa ka takos nga
kaisog
gitutukan ko ang
langit nga naigo sa
hait nga kahayag

naputol ang pusod
ug unya nahimugso ang
daghan
kaayong mga bitoon

kita usab mga bulkan

kon buot hunahunaon
kitang tanang mga
bulkan,

hilom kita nga
bukid
ug sa atong palibot
nanubo ang
mga sagbot

tak-om ang
mga baba sa
atong mga
kabatoan

usahay sa gamay
lamang nga
pagkabingkil
moliki ang
atong ulo
dayog buga nato
sa atong mga
kalayo

nagbaga kitang
sulog sa
dagat

gihimugso nato
ang mga pangpang
ang mga isla

gipapas nato ang
mga kagahapon
sa mga balangay

gilumsan nato
ang mga syagit sa
panahon

unya pagkahuman
sa maong katalagman
mobalik kita
sa tumang kahilom

ug silang wala
makakita sa atong
mga kapungot ug
mga kabangis
moabot na usab sa
atong tiilan

mopahulay
moginhawa ug
lalom ug
moingon
nga kining lugara
mao ang akong
hagbay rang
gihandom

husay, malinawon,
wala sugod mahikap
ug puno sa mga tanghaga
ang sugdan na usab
nilag pangita.

lahi ang dia diri sa sulod sa kasingkasing

bisan ug daghan kitang
nanakay
ning atong gamay nga baroto

bisan ug maayong
pagkagama ang atong
timon ug katig
nga lig-on

bisan ug ang atong
mga katawa morag
kakusog sa bulusok sa ulan
ug kaalingasa nga nahisama sa
mga balod sa dagat

kamo nga naglantaw
ug kuyog  kanako wala
lang gayod gihapon
makadungog sa akong
kahilom

kamong akong
mga kuyog-sandurot
ug mga igsoon sa buhat
ug pagtoo
 wala
kamo'y mga mata
nga makaaninaw
nga ako pag-inosara

ako nga naglangoy sa
akong dakong lawod
naglutawlutaw
sa akong mga balod

unya sa tumang
kabalaka
nagpanghadlok kay
ang islang akong unta
dunggoan

 wala ko
pa gihapon maaninaw

ang mga anay sa atong katilingban

ang gibantog nga dakong kahoy
kaniadto sa
atong balangay,  habog, baga dili gani magakos
sa pulo nga sama kanato,
pagkalalom sa iyang mga gamot
ang kinakusgang hangin kaniadto
nga mikuha ug
usa ka balayan nga tawo
wala makapukan niini
bisan gani ang mga langgam
nga nagsulay ug salag
nalisang
kay gipuy-an kini sa
dakong halas ug unya
inig kagabii
manglupad ang mga kwaknit
unya kini
mangdagit

ikaw nga nawad-an sa paglaum
mikagiw
nanimpalad sa laing dapit
unya gidungog nga
ikaw
hagbay nang
patay

wala na kami makabalita kanimo
daghang mibanaw nga
dugo sa ilalom sa karaang tulay
aron lang
ihalad sa maong dakong
kahoy
aron kini hukman sa panahon
ug dayon
mapukan

natigulang na kami
namuti na ang among mga buhok
nagsakit na ang among mga tuhod
unya usa ka higayon niana
sa usa ka
maayong kabuntagon
walay ulan
walay unos
nindot ang adlaw
linaw ang panahon
kalit lang natumba ang maong
kahoy

kadtong mga anay
sa katilingban
ang among nakita
sa ilalom sa
maong kahoy
ang nakapatumba niini

hilom sila
walay dinagko nga
kalihokan
dili sila ang kisaw
sa isdang mitiglom
sa tubig
sila ang dili
dayag
sila ang wala
nato malamano
sud sa
tibook tang
kinabuhi

naulaw kitang
mga tawong nag-ampo
sa usa ka
Bathala
kitang mga nagsunod sa
balaod
kita diin ang mga adlaw
ug gabii
maayong pagkahapnig
diha sa
pagkahinanok nato
sa atong
katulugon

balak alang sa gugma

ang gitisok mo migitib. Bisan unsa. Ang pulong mga imong gitanom sa akong baba, migamot sa akong dila. nanahon ang akong mga buhok, namuwak ang akong utok.
ang hunghong nga tam-is nga imong gipahiluna sa akong dalunggan
nangutay, milabong padulong sa akong bukton,
nanalingsing ang akong mga tudlo.
kadtong ulan sa akong dughan
nangahimo nga mga suba sa akong
pagbati
miawit ang sulog
ug mikurog ang akong
mga paa
sa kabugnaw sa
tubig nga midagayday
sa mga batohon kong
mga pangandoy

ang gidapion mo sa akong
tiyan
usa ka init sa bag-ong kahaponon
nahimong usa ka dilaab
sa gabagang pagbati sa
kagabhion
nahimugso ang bulan
sa akong mga mata
ug mikuyanap ang kahayag
sa duha ta ka
ngitngit nga kalibotan

migitib ang tumang kahayag
nanubo ang mga liso sa paglaum
nahimong kahoy
nga daghan kaayog sanga
nga naglumba sa
pagakos
sa mga hawak sa
kaadlawon

kita ang mawala

dili manabi ang mga balod sa dagat kon kini moabot ug moagi sa atong balangay.
dili kini mananghid nga ania na siya aron kuhaon ang tanan.
 bata, tigulang, lalaki, babaye, balayng dako balayng gamay, nanay o tatay,

sakto ka,
 pagkagamhanan,
walay pamatasan,
dili siya ang tag-iya kanato,
kita kuno ang tag-iya kaniya,
apan naunsa ba kini?
siya ang manguha,
siya ang muguba,
kita ang mangawala.

ang nahinumduman sa akong pagkabata

 ang akong
nakita nga si mama
naghigda sa
katre
wala makatulog
lalom na
sa gabii kadto

unya miabot si
papa
nga hubog
nanimahong
tanduay
nagsuka sa
salog
unya mitupad
ni mama
dayon
gitanom niya
sa aping
sa akong
inahan
ang halok nga
walay
tingog

kadaugan

kumo sa kamot
matang nipis
babang abri
ugat sa agtang
buhok nga tul-id
tago nga dila
mga dalan
sa aping paingon
sa nagsyagit nga
kasingkasing

tambayawan

gamay
lang kaayo
ang
kalipay
sa bata

mapuyok
mo kini
sa usa ka
kendi


usa ka
bakya

apan nganong
wa pa man
gayod nimo
kini siya hisabti?

nganong mitapot
ka man
sa balayan
sa
tambayawan?

kining atong pagpakabuhi

hakpa ang langit
gaksa ang hangin
andama ang
lawas
ayaw kalimot
nga ang mga
tiil
magdapat
lang gayod gihapon
sa yuta

Damgo

Kinsay

 nagdamgo nga 

natulog man ka?

Ug

 sa imong pagmata,

 kinsa uroy ang 

nagadamgo 

kanimo?

Akoy

2012.2.1

Kahayag Ug Anino

May 

kalainan ba 

kon 

ako ang kahayag

 ug ikaw ang anino

O 

kon 

ako ang anino 

ug ikaw ang kahayag

Nga

 dili man kita 

ang tigpasiga sa suga?

Akoy

2012.2.1

Balak Nga Nagtingkagol

Naa bay balak diha

Nga nagtingkagol?

Buot nakong

Buy-an.

Akoy

2012.2.1

ang ilang gipanulti

unsa ba ang
gisulti sa pangpang
diha kanimo?

nga sila labaw
kanato

unsa ang tugon
sa mga kabukiran?

nga aduna pa
kita'y wala
masaka

unsa ang gipadungog
sa dalan?

ah, subay lang kuno
kay ang matag adlaw
kanunay gayod kining
walay kahumanan

 

ang sayaw sa gugma

nakita ko
nabati ko usab

kalayo kini
nga nagdilaab sud
sa imong dughan

nabati ko usab
ang maong dilaab
diha sa pagdap-ig

gidapion ko ang
akong kalag
sa imong kalag

lahi ang atong
kalayo
gibati mo usab
kini

pagkainit
adunay awit ang
kainit

misayaw kitang duha
midako ang dilaab
ug bisan sa kadugay
wala kita masunog

nahupay ang
kahigwaos
nawala ang dilaab
sa atong
pagkatulog

kadtong nakakita
kanato
wala'y nadungog

kita kunong duha
nanayaw
sa tumang kahilom
sa tumang kangitngit

ang gugma
adunay dilaab sa kalayo
nga dili makita
ug ang atong sayaw
sa atong musika
bisan kanus-a
dili kini nila
madungog

tungod sa kaanindot

ang kahayag sa adlaw
ning sayong kabuntagon
nanuhot suhot sa
mga sanga sa kahoy

ikaw nga naglantaw sa
maong
hitabo

nagnganga.

ang dayag kanimo

ang mga dayag
nga kamatooran
dili
malitok

gaan
kuyog sa hangin
gikan
sa hagawhaw mong
tingog

gisud-ong ko kini
mipatigbabaw
ang
akong kalooy

dili ko usab
malitok
busa gihawiran ko na
lamang ang
imong abaga
gilamano ko ang
imong
kamot

ang imong pagbiya
wa na namo
gikaguol

ang sayop natong duha

adunay
alibangbang

naalaan nato
nga usa
lamang ka
dahon

Galutaw-lutaw Sa Hangin

Aduna bay balak

Nga galutaw-lutaw

Sa hangin karon?

Buot nakong

Dakpon.

Akoy

2012.1.31

thetan

nakalimtan na nato
ang gahom sa hangin
mitapot kita
ning panaad sa
mga lapok

usahay mabati nato
ang tayhop sa
gahop gikan sa
dahon
apan kalit ug kadyot
lamang kini

aduna kita'y maaninag
nga kita kanhiay usa ka
balahibo

gaan, puti, pino,
unta gipangita nato ang
gahom diin kita
nahitusok kaniadto
sa wala
pa ang mga katuigan

Bathala lang gihapon

kon ihatag kuno
pagkabulahan ko

kon di kuno ihatag
mas bulahan kuno ko

ang tanan
gimbut-an ni Bathala

makahiubos
hunahunaon

makalagog
wala koy labot

bisag gubot na kos
lukot
nakit-an pang
akong lubot

unsaon ba paghikalimot
sa gipasapasang
bunot?

kapalpakan

singkwentay dos
ka mingagi

duha ka kagiw
upat ka
kaga

pagkahuman kog
ihap

daghan kaayo
ang wala

ang walwal
ang
supalpal

sa dihang nahimo ka usab nga yawa

ushay dha s
pghikalimt mo
kn uns k g ds-a
k gkan

moingn k
nga ikw an
Gnoo

ug sa wlay ktaha
giayo mg
ksaba ang
buang nga bbaye
nga nngahoy sa
imng klubian

gbitbit sa usa ka
dkong bgkos sa
mga ugang palwa
sa lbi sa panahon
sa usa ka dkong
hlaw
imo siyng
giyawayawa

ug dhang hgayona
milbtik ang imng ikog
nga bangkw
diha sa imng baba
nga kaban
nga ang dila
usa ka
hait kaayo nga
pnyal

balak alang sa akong labaw

kalkag ang buhok
uga ang laway
liki ang wait
tangkag ang dunggan
morag kadaghan
sa graba ang
kugmo sa imong
ilon nga palwa


daghang muta ang
mga mata
opaw
yakmo
pangag
bahong pan-os
asgad
daghang kiki
baga ang kagid

alkitrang
kapalaran
mao kana
 ikaw


ako kini:
hamis ang panit
taas ang ilong
humot ang aping
puti ang ngipon
linaw ang mga mata
morag birhen nga
sapa
bawod ang pilok
tam-is ang pahiyom
taas ug barog
mestisong tisoy

katahaan
bantogan
giampingan sa
katilingban
bulawanon ang
mga
panan-aw

ako ang tanang
pagdayeg
gihakot nako ang
tanang kadaogan
giulanan sa kwarta
gibagyohan sa
kasikat
nakab-ot ang
langit
nabasnig ang
mga bitoon



ug ngano man kini?

kay ako ang
tagsulat
busa ako ang
kurat
himoon kog
tinood ang mga bakak

ug ang mga bakak
mahimo ko usab nga
mga tinood

bisag unsaon
kayakayahon

gawasnon ang hunahuna
gamhanan ang mga kamot
sa papel nga imo
usab nga makumot

apan usahay inig tikyop
na sa kahayag
inig ngulngol na sa piang
inig ngutngot na
sa panuhot
mawa ang akong
gahom
ug ako mahimong
walay pulos

moluhod ako ug
moampo ako sa
labawng tinood
sa usa ka Matood
nga maoy usay
tigsulat kanako

balak sa akong asawa

alas 3 sa kaadlawon:

unya na
unya na
unya na lagi

alas 5 sa buntag

unya na
unya na
unya na lagi
tangtanga

ipasok pa ang
gahi ug
tambok ug
taas mo
nga balak
diri sa
sabakan sa akong
kauhaw
ug kamingaw

alas 7 sa buntag

wala koy kape
wala koy pandesal
naintonsis ang
akong pamahaw