4/17/2009

ang kinamub-an nga balak sa usa ka magtatambag

ayaw
kaulaw.

iyak lang.

ang hilig sa pagpamalak

kon hilig mo gayod ang pagpamalak
na bisan pag mobali ang kalibotan
o matul-id og mobalikog
o mawala sa iyang agianan
diha sa kinaiyahan
na ikaw
mamalak lang gayod gihapon

nga bisan pag tahion ang imong mga ngabil
o huktan ang imong dila
o sampongan ang imong baba
kay hilig lagi
ikaw gayod mobalak lang gihapon

mobalak ka matag adlaw og gabii
mobalak ka bisan adunay linog
bagyo, hulaw, baha, bisan pag
kan-on ka sa nangaliki nga mga yuta
og bisan pag anuron ka sa kusog
kaayong baha
mobalak ka lang gayod gihapon

kon mahigugma
sa matag pitik sa kasingkasing
kon mapakyas
matag samad matag tulo sa dugo
matag ngutngot sa
hiwa sa imong panit
matag kagot sa imong ngipon
matag bali sa imong mga bukog
mobalak ka lang gayod gihapon

bisan pag patyon
pusilon, luokon, dunggabon, tikbason
lumsan, hiloan, paakon sa irong buang
og magsalimuang
pabothan og dinamita
bisan pag hiwahiwaon
bisan pag dauban
mobalak ka lang gayod gihapon

unsa ba kahay imong dakong sala
nganong gisilotan ka man ni Bathala?

ang kausaban


nagsugod ka sa pagkaulod
nagkamang ka
apan gitabangan ka sa mga langaw
nga nakatungtong sa
mga kabaw
wala ka matuhak sa mga
langgam
og busa nahimo kang
usa ka alibangbang
gitabangan ka pa sa mga
kabaw
kon unsa ang nahitabo
og unsa ang ilang gigamit
wala na ako masayod
nahimo kang usa ka halas
nga kusog ang lala
midako ka miburot og
nahimo kang dako kaayo
nga sawa
nga ang ulo labaw pa
kadak-a sa kabaw
nga ang katas-on labaw
pa sa kawayan
og unsang hitaboa nga
sa imong pagkausob
silang tanan imo mang
gipangtukob

pagkawala gayod
nimo'y puangod!

ang negosyante


gitug-an ko kanimo ang kinutuban
gisabotan nato
ang utlanan

miingon ako nga dinhi
ra ako kutob
og akong gitudlo ang
sinugdanan og ang kataposan

mikatawa ka
kay ang imoha labaw pa
mipatong ka
og imo na ang ginansya
bisan gani
og igsoon mo siya

wala ako'y gihambin nga kasuko
kay ang sabot
sabot
ang imoha maoy maimo
bisan gani
og igsoon gihapon kitang duha

sa kangitngit


sa kangitngit
ang mamahimong mga mata
mao ang atong mga kamot

ang atong imahinasyon
ang magtug-an sa doldol nga panganod
sa kainit sa pula
sama sa kalayo
sa kabugnaw sa lunhaw
sama sa mga sagbot

ang atong kasingkasing
na dayon ang magtug-an
sa tanang kamatooran

mamahimong ang atong mga
mata ato nang langkaton
og atong ilubong
diha sa lubnganan
sa iyang kaparotan


didto sa syudad


sayod ka na sa
kasaba sa
dakong syudad,
unsaon ka ba
niya pagdungog sa
iyang dunggan
nga sinampongan?

apan ikaw

namugos gayod
pagsulod diha
sa iyang
pultahan nga
tinarangkahan


tan-awa unsa
ba'y gibuhat niya
kanimo?

nahimo kang bato
giputlan ka sa imong
mga pako
gitangtang niya ang
imong mga kuko
gibutaan ka
og sama kaniya
gikalipay niya
nga ikaw
nahimong
usa ka bungol
og amang

nagpaabot kami
kanimo diri sa atong
kabukiran
nag-andam na ang
atong balangay
sa imong pag-abot

naghandom ang

mga dalan kanimo

nangandoy ang
mga kakahoyan
sa imong mga
taghoy

ugma damlag
makatilaw ra ang
mapasagarong syudad
sa kasakit nga iyang
gihatag kanimo

ugma damlag
mangita ra siya sa atong
mga busay
sa hangin nga
lab-as
sa yano nga
mga patag
sa kinabuhing puno
sa kapiskay

ugma damlag
tan-awa ra ang iyang
pagkatumpag

ang bulan

ang bulan
gibayaw sa langit
ang iyang lingin nga nawong

ang bulan nga nahadlok matunaw
sa kainit sa nawong sa adlaw

mipalayo kini'g midistansya
katumanan sa matuod niya'ng bulok

alang siya sa kagabhion
didto siya magmalipayon
uban sa mga bitoon

ngano ba minahal ko?

pagkaanindot mo diay nga mosayaw
sa dihang gihubo mo na ang imong mga sapot
og nakita ko na ang tanan nga anaa sa
kinaiyahan: ang sagbot, ang duha ka bungtod,
ang baga nga kagulangan, ang mga sapa
og mga suba, ang mga bulak og ang mga
prutas,

misalom ako sa kalipay
diha sa imong mga sapa
mikatkat ako sa imong mga bungtod
gipaak og gipang-os ko ang imong mga prutas
giinom ko ang imong ulan
gisuotsuot ko ang imong kagulangan
mihigda ako sa imong mga sagbot
gisimhotan ko ang imong mga bulak
misakay ako sa sulog sa imong suba

gibuhat ko ang tanan alang kanimo
apan nganong subo ka man gihapon
sama sa usa ka hapit na mapapas nga bulan?

walay kalibotan sa panghitabo

mobilangkad ang kagabhion
sa tumang kangitngit
mag-agulo ang bulan
og mangahilom ang mga bitoon
mosulod ang kaisog sa usa ka hinigugma
manghawid sa mga sanga sa kahoy
panington ang mga sagbot og hagkot
molinog ang kabukiran
og dayon ang tumang kahilom

pagkaoran-oran motaghoy ang usa ka langgam
aron itug-an kanato ang pag-abot sa kabuntagon
moabot ang adlaw suot ang iyang kahayag
walay kalibotan

Usahay

puol gamay
labad ug dyutay

sige ta'g balik balik, balak balak
padayag sa atong butbot
padugang sa pusta
haron ingnong hawod

hahay, kanus-a pa kaha ta masayod
nga nakadugang ta sa gubot
naka-ali ta sa dalan
mura sad ug mga sagbot

lalag na ug nangalarag
nagpalayo ang kalunhaw
naanod sa pangidaron
nga gihagit sa adlaw

sahay maka-ingon ko
mas lami paminawon
ang linaw nga baybayon
kanang walay balud

nganong mahigugma?

nganong mahigugma ang tawo?
nganong muhatag ug gibug-aton?

gustong magtakuban
gustong mahimong mananap
gustong kung manamilit
haron imong talikdan

gustong mahimong baybayon
haron imong yatak yatakan
ug imong higugmaon ang dagat
nga akong suod ug silingan

gustong mupalayo
gustong mahimong banog
haron magpaantaw nalang
ug dili kanimo makatimaho

laay na usahay
puol na usab ug hagwa
gusto nako ang kalinaw
nga wala'y katapusan

ang kalabotan

adunay kalabotan ang liston sa sapatos
sa kamatayon sa usa ka
botete didto sa ilalom sa dagat
bisag lahi ang ilang mga kalibotan
dili kini layo
sa panagtabo sa kataposan
sa luwag og sa kasili
diha sa kolon
mao usab kana ang mahitabo natong
duha
walay usa kanato ang adunay katungod
nga moingon
nga ako og ikaw walay kalabotan sa bisag
unsang mahitabo
sa usag usa kanato
dili ba ikaw man ang miingon nga ang pilok
sumpay kana sa
balahibo sa imong lubot?

ang bagyo kagabii

ang bagyo kagabii
pagkakusog
pagkahadlok
busa naghawiray ta
sa atong mga kamot
nag-gakos tang duha
mora tag bagon
naglikosay sa
punoan sa kahoy

pagkabuntag linaw na
nindot na ang panahon
misilang ang adlaw og
bugnaw na ang huyuhoy
sa hangin

nakahunahuna ko
mas nindot unta
og wala dayon moundang
ang maong bagyo
kay ang akong gibati tupad nimo
haskang lamia jud kaayo.

4/16/2009

pungak nga dako

kining akong iyaan
nga sosyal
dili gayod kontento
sa iyang ilong

iyang gipaoperahan
kay aron motugsoy
motulbong

dili kontento
sa iyang
aping og agtang
iyang gipainat
gipaguot aron
mawa ang mga
kunot

retoke diri
retoke didto
karon kulang na lang
mopalit og pako
aron mahimong pungak
nga dako



maapektahan gayod ang tanan

ang sakit nga gihatag
sa tunok nga bildo
diha sa lapa-lapa
dili lang kana
sakit
nga iya lang
sa
lapa-lapa


hinonoa
sakit
kini sa
tibook lawas

tipik lamang

a
n
g


l
u
h
a

n
a
h
u
l
o
g

subay
sa kilid
sa aping

bugnaw
apan sakit
kaayo

mantika sa tubig

tan-awa ang mantika nga misagol sa tubig
tan-awa pag-yo

ang mantika nga naa sa ibabaw sa tubig
kinsa ba ang mas kusgan
kanilang duha?

mao kana
ang akong pangutana


ang mantika miingon
giduot niya ang tubig

ang tubig miingon
giisa niya ang mantika

ang mantika miingon
ako ang gamhanan
kay ako ang naa sa kinatas-an

ang tubig miingon
ako gayod ang gamhanan
kay ako ang kusgan
nga nagpailalom alang sa minantikaan

ang mga tigulang

ang mga tigulang
kon magkagrupo na gani
naarag hisgot anang ilang mga sakit
og ilang mga tambal
naarag kwenta sa ilang galastohan
matag adlaw
naarag hisgot anang ilang mga anak
nga wala na diha
sa tumang kamingaw

pagkalooy gayod sa mga tigulang, og ako
nga nagsulat kabahin sa mga tigulang
nga nagkagrupo og naghisgot sa ilang mga sakit
og mga tambal og sa ilang mga anak sa tumang kamingaw

ania, gibatig kahadlok sa pag-abot na unya sa panahon sa akong pagkatigulang,
seguro, usahay, makapanghinuklog ko

mas maayo pa kaha'g dili na lang
ako matigulang.

walay lingaw

si tatay kaniadto kon magsugod na gani
ko og basa
sa akong mga libro

komiks, o bisan unsa na lang
sama sa mga
daan nga pamantalaan
nga gigamit na gani
sa pagputos
sa bulad
og asin


di lang matandog ang iyang kalag
apan
masuko gayod kadto siya kay ang tan-aw god
niya anang pagbasa
tinapolan
dili sama sa pagdaro sa basakan og
pagpamunglay
sa kamaisan
nga panington gayod
ang akong agtang


para kaniya
mao kana ang pagkakugihan

busa aron paglikay sa among panagbingkil
didto ko magbasa sa among
atop nga nipa sa ibabaw
sa among balay nga karaan
tupad sa mga sanga sa

caimito

lahi usab siya
kay wala man god

nakaeskwela
og tarong tungod sa kasamok

sa gubat og kagubot

kon makit-an sab ko niyang magtanga
usahay

masuko gayod siya
kay kuno wala ako'y trabaho

kay ang iyang gusto kanako
mao man gayod

nga moagas ang mga singot
sa akong mga kamot

og dagkong bukton

wala lang siya masayod
nga ang pagbasa

kon sutaon labaw pa's
pagdaro

nga ang akong pagkatanga
labaw pas

pagpaagas sa mga singot
didto's huerto


wala siya masayod
nga ang pagkatanga

mao ang pagsugod
sa akong pagpamalak

maoy pagkatawo
sa akong mga hunahuna

nga ang akong pagbasa
sa kanunay mao'y

akong pagsugod og tukod
nianang akong

sakayan
lawig paingon
sa akong kagawasan

abi nakog nahuman na

abi nakog nahuman na
ang tanan
nianing gitago
nga bisan sa pulong
dili jud masulti

abi nakog napapas
na sa milabay nga
katuigan
ang lama sa akong
kasakit

nahisama ako sa
bato nga nawad-an
og baba
ako
gusto untang manulti
sa sugilanon sa
akong kasingkasing
nga samdan

sa nahitabong pagpakahilom
sa gugma
apan wala naman ang kaisog
nga kaniadto
anaa sa akong mga ngabil

napiangan man god ko
sa usa ka pagkapandol
kaniadto

dugay na og abi nako og nahuman
na ang tanan
naalim
abi nako og dili na motingog ang
ulat
ania misyagit gustong moambak
sa akong panit
nagbirigbirig
gustong manguhit sa dihang
nadunggan niyang

nahibalik na ikaw sa atong
balangay

usa ka hitabo sa bata

ang bata
kalit nga midagan
og dayon nadagma
mitan-aw siya
kon dunay nakakita
iyang hunahuna
wala
mibangon
namonbon
miaginod sa kasakit
apan wala
moiyak

gatakiang
mipahulay kadyot
dayon og dagan
og balik

nangita og
nanay
wala man
siya'y tatay

lakang



ang kawad-on

dili angay nga ikaulaw
apan dili usab angay
nga ikapanghambog

dili sab mahimong rason
sa imong pagkakaron
dili nato maingon sa tanan
nga kita hangtod sa kahangtoran

kulob-hayang ang tanan
moabot ra ang kausaban
tuod ilang panahon karon
basin ugma imo na puhon

ang mga gamhanan dinhi

kuyaw nga pagka-dwende
nahimong presidente
kurat nga pagka-buaya
nahimong senadora
ang halas nga tapulan
nahimo na nga kongresman

ang ilang mga pari
siging nagtaritari
ang ilang mga maestro
walay kahibalo

dinhi sa among lugar
ako ang pagarpar

matematika

naulipon ka na usab sa
numero

naghandom kanunay
nianang numero
otso

otso otso
pasaka paasenso

dili ang nwebe
labi na ang ilad sa siete
nga puros paubos
og walay bili

gustong kab-oton
ang hingpit
nga dies
apan ang kaya
mao lang ang tres

nailad ka na usab
nianang uno
nangita kag dos
og sa kapungot

mikuha ka sa
dos por dos
gipadak-an
sa kwatro
por kwatro

gilaparo ka sa
lubot sa kwarentay singko
ayay pagkasakit

karon nangita kas
trenta'y otso
aron madiretso

ayay
kahadlok ba niining
kasamok
sa mga numero

sa swerte, dimalas
kahadlok, pagdumot
sa paubos og pataas
sa kamabudhion
og sa kamatayon

politika 2010

hapit na nga malunod ang barko
nga imong gisakyan
og ikaw nga gusto pang mabuhi
miambak gayod dayon
sa tunga sa dagat
nga baloron

milangoy
palayo kay nahadlok sa lilo
mibalhin sa laing barko
nga imong gihunahunang mosalbar
kanimo

pagsaka mo
sus mao lang gihapon
laing na usab
nga barkong tayaon
og busloton

6:56

nagyawyaw ang radyo nga morag dako kaayong
baba sa tigpasibya
giatake na usab ang usa ka politiko
nga nangurakot kuno sa atong gobyerno

pila na pod kaha ang gibayad sa iya no?
sa pikas nga partido?

ang nahitabo

nagbaga ang iyang mga mata
napagod ang iyang bagol-bagol
nag-aso ang iyang ilong og baba
apil na gani ang iyang dunggan
nasunog ang iyang mga buhok
ang iyang mga kilay og mga pilok
nasunog ang iyang aping

tungod kay iya man gong
gitago ang lampara nga maghatag
unta kaniyag kahayag

4/15/2009

haiku: maninistis


dagway'ng gaya
hulagway pinintalan
nagmagul-anon

sayaw ug kiay-kiay
dikolor nga sinina
tonto'ng komiko

sayaw

mosayaw ka sa ilang sayaw
pamati sa ilang sonata
kon gusto ka nga mosaka
mosayaw ka sa ilang sayaw

ania na kita sa panahon nga kuyaw
kay kinahanglan nga usa lang ang sayaw
mosayaw ka sa ilang sayaw
aron ka makatilaw sa kalami sa ilang sabaw

Kidlap

Balay miguho
Pagkidlap sa kahayag
Sa panimuot.

Akoy
2009.4.14

Kaatbang

Way kaugmaon
Ambot sa kagahapon
Kaatbang, ka ron.

Akoy
2009.4.14

3 ka haiku: higala

dan-ag sa adlaw
takna sa kaudtuhon

kamalipayon


halog ug hagwa

mga yanong pakigdula

kamabulukon


pagsalop niya

tanan magmagul-anon

ikaw bililhon

4/14/2009

Haiku: laray

tiil gikaway
hubong lawas naglaray
agni's mulabay

haiku: kasing kasing


matang luhaan
natungang kasing kasing
'di kapakyasan

Haiku: Dahon

lalag nga dahon
nagkumpayot sa sanga
katagakon na

lain lain man ni sila

naay usa nanglood
duha na ka semanang
walay tingogtingog

naay usa ay
nasuko
tulo na ka adlaw
nga nanira sa pwerta
dili jud paestorya

naay lain
nagsigig busdakbusdak sa
iyang mga tiil
morag misayaw og singkil

naa pa ju'y lain nga nagsigig adlip
nawad-an sa iyang pangisip
sigi pog panitsit
naghandom og pansit


lain lain man ni silang
nauwat intawon sa pulong
ni huwan nga karaang
bakakon og inilang kawatan

ang kabaw nga nasina sa iro

(kon kabalo na ka ani, ayaw na lang og basa)

nasina ang kabaw sa iro
nga igo lang mopaghot
o mohothot
og dayong kiwil-kiwil sa ikog
close man kaayo sa ilang amo
og lami sab kaayog
feeding

esep esep ang kabaw
naay mi light sa iyang ayoyok

so pagkaugma
nagpakyut ang kabaw
misayawsayaw tupad sa iyang amo
mikiwilkiwil sa iyang ikog
og dayon mipaghotpaghot
imitating the dog

kayabag baya
ning kabawa!
nasuko ang amo
mikuhag martilyo
kay bughaon ang ulo

gibunalan sa amo og dos por dos
dia nahiubos
nag-iyagak morag iring nga nalaphawan
og tubig nga binukalan

(oi mikatawa ka?
sus kamabaw bas imong happiness!)

ang langaw mitungtong sa kabaw

ang langaw nga motungtong
sa agtang sa kabaw
feeling na niya
nga siya usab kabaw

ang kabaw nga misulay og tungtong
sa langaw
feel nako buang.

saon na lang. hayyy

Sakay sa Kabaw

Sakay sa kabaw
Pag-umangkon sulay lang
Kami? Padagan!

Akoy
2009.4.14

Anino

Sa akong luyo
Gapasalop ang adlaw
Anino kaatbang.

Akoy
2009.4.14

kaganihang hapon

adunay pispis
nga nahulog gikan
sa salag
nga atua sa taas
kaayo nga punoan
sa mansanitas

gusto na segurong
mosulay paglupad

sa iyang pako
nga puno na sa
baga nga
balahibo

apan unsang hitaboa
nga dili pa man gihapon
siya makalupad

nahulog sa natad
og naglukso-lukso
nagkinto-kinto

og dili
na makakatkat
balik sa iyang salag
ang maong
pispis


nagkabuang intawon
ang nanay og tatay
sa pagbantay
gustong aswaton
apan dili
man madaog

kini ang kataposan
sa maong hitabo


ang iring nga laog
sa pispis mitukob

Handurawan

Salop sa adlaw
Luyo sa kalubihan
Gikamingawan.

Akoy
2009.4.14

surrender


surrender: ang pag-ampo,
ang pagtugyan,

ang pagtahan,

pag-ampo sa unsa?
pag-ampo sa diyos
sama
nianang pagnovena

o pagkwarenta?

o pag-ampo
sa pagtaas
sa atong duha ka kamot

og sa pag-ingon nga wala na kami armas
wala na kami dala
kon dili kini na lang ang among mga lawas
nga
haskang kapoya na
kining among mga bukog
nga morag mangahulog
na
sa among nipis na kaayo
nga mga panit,


ikaway namo ang among mga
puti
nga panyo

og moyukbo kami kanimo

og mamahimo kami nimo
nga patyon ora-ora dayon,

o dili ba kaha mao na kini ang pagtugyan

sama sa pagtugyan kanato sa Diyos
didto sa yawa
aron
matuman na ang
tanan,
sama sa usa ka
kamatayon
wala na ang lawas
nadugta

nahurot na usab ang mga dugo

nangabali na ang mga bukog
og mipahawa na
ang ginhawa,

o dili ba kini ang pagtahan
sa unsa?

sa akong gitagoan nga gugma

sa akong gitabil-tabilan
nawong

sa akong mga tinipigan nga
kaibog
sa akong mga
nga unta karong gabii
maako
ang tanan

og ako usab maimo
diha sa usa ka pagtahan
sa tanan nga ania kanako


angkonon mo ako

og angkonon ko ikaw
ubos og ibabaw.

ang eskimo dog ni pilariza


nawala baya kuno ang iyang kamingaw
sa dihang miabot ang irong di kamaong mo-aw-aw
eskimo dog ni pilariza
nakalipay gayod kaniya

dugay nang bulag sa bana kini si madam pilariza
ang eskimo dog mao na lang ang pag-asa
kay lalaki gayod kini siya
bisag pwerting gamaya
kining iyang gidala-dala

sus dili kanang imong gihunahuna ang akong hunahuna
kay hugaw kaayo kana
apan mao kini ang akong punto diha kanimo
kay kada hapon sa ilang subdivision
musoroy kini si pilarizang tabonon
dala ang eskimo dog niyang pution

daghang cats ang manunod
dili sa eskimo dog nga gamay og tuhod

kon dili ni pilarizang igwad og sampot
gauyog-uyog sa iyang paa nga walay kunot

sa luyo sa hapit na mamatay nga kahoy


nangahulog na ang tanang dahon
ang mga sanga nangahimo nga kalabira
ang mga gamot mitikig
wala'y nakatabang nga tubig

ang mga panit nangauga
ang yuta nangliki

wala na ang mga yamog
nga kaniadto
nakiglambigit sa mga dahon

ang hangin nagbangutan
ang mga bitoon sa matag gabii
nagpakita sa kalooy
ang bulan nagbakho sa tumang kasubo
mipadan-ag sa iyang kahayag
aron lang unta
mabuhi ang maong kahoy
nbga iyang gipangga

pagkamingaw niining hitaboa
namatay ang kahoy nga nag-inosara
sa iyang kaudtohon

daghan ang napungot
apan wala kasugid sa ilang kayugot
kay ang nagpaluyo sa maong hinanaling kamatayon
mao man ang adlaw nga mabudhion

ang mag-uuma

gilibot ko paglantaw
ang alimpulo, ang bagul-bagol

milagom na kini
sa pagpunay mo ug patara sa adlaw

kanus-a ka pa ba mahimong libre?
ikaw nga kanunayng nagaod sa imong pagbaol

ikaw nga anaa nagyampungad
sa imong mga binuhing hayupan

imo nalang ba diay akong kalimtan?

nag-inusarang lubi




















ubos niadtong nag-inusarang lubi
nagyangod ug naglantaw sa mga bunga

nga daw sa unsang grasyaha'ng namungingi,
nagsapnay sa binulig nga kalipay

wala nagmingaw,
wala nangandoy sa kang bisan kinsang pagduaw
kay sa pag-inusara nabuhi hupot ang walay kabalaka

pagka-anindot, pagkamalipayon,
pagkamabungahon, kaayong dughiton.

4/13/2009

Gikapoy Kong Kalawasan


Gilabanan ko nga mahilayo sa sakit
Apan lawas ko karon naga singgit
Sa alima sa inahan ako nanginahanglan
Sa iyang mga hapuhap og pag-atiman.

Nia ko sa akong katre naga buy-od
Naninguha nga makabarog og makaaginod
Bisan pa man nga nagpangurog kining tuhod
Nanglimbasog aron makatrabaho lang gyod.

Lahi ra gyod kung tua sa panimalay
Sa kaluya kanimo daghan ang mosapnay
Sa hikap lang ni Nanay og ni Tatay
Gikapoy nga kalawasan dali rang mahupay.

Gipangita ko man maong mga pagpangga
Apan dawaton ko nalang nga karon dinhi sila wala
Gusto ko man nga mopauraray sa ilang mga bukton
Dawaton ko na lang nga lahi na ang sa karon.

Gikapoy og nagluya man akong kalawasan
Buntugon ko kini alang sa ilang kaayohan
Patuloon ko na lang ang mga luha sa unlan
Nga sa matag lugas niini, mahulma ang mga
pangandoy, paglaom og kadasig nga hilabihan!