sa dihang mihangyo ko og usa ka halok
sa imong aping
mibalibad ka,

sakit kuno ang imong ulo og
gabagotbot ang imong tiyan,

og busa kay miabot na man ko
sa akong kataposan,
mikanaog ko sa imong tugkaran
og nanamilit, og

miingon ka nga ako nagkulang sa kaisog
usa ka talawan nga
dili kabalong mogamit anang
pulong nga
pagpamugos, gusto man god nimong

dili kaayo mabantayan nga ikaw usab patay
sa gugma

diri kanako og ako nga nagpaubos na pag-ayo
kanimo, nagpabuangbuang usab nga dili
kamaong mogamit sa pulong anang
ikaduhang paghangyo, basin og sud sa akong

kaugalingon, aduna akoy mas labaw pa nga gihunahuna
labaw pa sa kainit sa imong mga ngabil
og busa wala kaayo ako
matintal sa pikas nimong
aping.

mga patay nga pato...

i

mga patay nga pato
naglutawlutaw sa suba
misalig sa sulog
mikuyogkuyog.

ii

mga galutawlutaw nga tulo
ka puti nga pato
patay na
gisulogsulog sa sulog sa
suba paingon sa
dagat

iii

patay na ang mga pato
sa dihang mikusog ang sulog
suko kaayo nga
mihatod sa nahitabo didto
sa baba sa dagat

ang atong mga palad..

sa ilalom sa yuta
nangatulog ang atong mga
diyos diyos,

kasagaran gipiyal nato
ang atong dangatan

og usahay ila kining gikalagot
og busa
mao nga mabati mo usahay
ang kusog nga
linog.

kining akong sunoy
taas na og tahod,

hait og bulang, og daghan
na og gipatay

ugma kon mabihag mo siya
dili ako mangayo og
tingog sa kalooy

maghambin ako sa
tumang kaguol ning akong
kapildihon

ang akong ginhawa
motagbo sa imong
ginhawa

ang akong laway
maligo sa imong laway

ang akong igham
mahimong usa ka balak

ang akong pag-unto
mao ang kataposang
awit nga maoy mohatod
kanimo sa

imong paghinanok
ang akong pagkatagbaw
diha sa ibabaw sa
usa ka pahiyom silong
ning atop sa
kaminyoon

karong
katorse sa pebrero.

dinhin ning lungsod nga karaan...

makalibog kining atong lungsod
sa gabii
nagpunay og hunghong
samtang gisuroy nato ang iyang
karaang karsada
nanawag kay wa ambata
gihikyad ang iyang mga samad
nga wala maalim

barado ang mga kanal
hilom kaayo ang mga tindahan
gibukbok ang mga bongbong
sa mga balay
nanirado ang mga bintana
og sud sa mga lawak anaa ang
mga patay
nga dili magpalubong...

pakapin

gisuki nako ang
kahilom,
gipalit nako ang
kamingaw,
gipakapinan ko
og pasaylo

busa nagpasalamat
ko.

palihog...

gusto nakong
sulaton unta and usa lang ka
pulong nga
makapatumpag
og dako kaayong bungtod,

gipangita pa nako
wa nako makita
og busa di pa nako
mabungat,

usa lang ka
pulong,

palihog.

Luwas Ang Atong Pagbati Ilawom Ning Gugma

Luwas Ang Atong Pagbati Ilawom Ning Gugma
By Genamos_US of Washington DC, USA

Unsang hitaboa nga naabot kining nimla
Nga gipaabot ko sa dugayng panahon nawala
Nga sa kalit naabot nga kitang duha nabulahan
Kay ang gugmang gituhoan midako ug giampoan

Atubangan ning mga kahoy nga atong gidauban
Nagpitipiti ang matag dilaab sa pagbati natilawan
Sa sikit nagtupad ta nga natagbaw sa matag gutlo inuslan
Samtang ang gawas gihabulan sa katugnaw nga nag-uwan

Wala ko damha kining talagsaong higayon moabot
Nga akong igugol kining panahon kanimo sa hurot
Kay espiyal ikaw kanako nga kining pagbati duawa
Sa imong kasingkasing intawon kini pagatan-awa

Nakita ko ang tumang kalipay sa imong mga mata
Nga ang matag pahiyum mo dughan ko paminawa
Daghan kung nakat-onan dinha kanimo, pinangga
Tuhoi kining dughan ko nga kanimo lang nagtinguha

Nasabtan ko ang tinood nga kahulugan sa kinabuhi
Nga imong kung gitudloan sa tanan nga walay isukli
Nakat-on ko sa paghigugma, nasulayan ko ang panag-ambit
Kay mao ang bugtong katuoyan nga kita sa langit gisampit

Kung wala ka pa moabot sa akong kinabuhi
Ang kalibutan ko walay tumong nagkapuliki
Imong gitambalan ang dughan ko nga puno sa kabalaka
Kon man galing makigharong sa kinabuhi mag-inusara

Dakong kalipay nga ania ka permi sa akong kiliran
Aron sugaton ang kalipay ug kasub-anan matilawan
Nga kung unsa man ang naghulat nga ugma kanato
Aron unongan kining pagbati ta nga gituyo modako

Ikaw gayud ang tukma ug alang dinhi kanako
Sa katam-is ang gugma ko sa langit nisangko
Tagbawon ta kining kagabhion sa halok ug romansa
Kay luwas Ang Atong Pagbati Ilawom ning Gugma

pari nga giordinahan ka niadtong grade three pa lang ko
engrande ang kalihokan
sabaan ang mga kusinero nga nagluto sa mga adobo og nilat-an
tapad ang katawa og agik-ik sa nataran
ensakto ang pag-abot sa ubang mga bisita gikan sa plaridel og dipolog
nagakos, naghinangopay, nagsadya alang kanimo
garbo ka sa kaliwat sa mga Evardone og mga Alfeche


yano lang ang pagpanglabay sa mga katuigan
akong nahibaw-an ang imong pagtagotago sa bukid
wa madugay nadakpan ka, napriso sa pito ka tuig, og nausob
ang kataposan, mao nga ikaw nahisama usab kanila: mamalikas disin motakbas!

kumusta ka na?

kadtong mipauli ka sa balay

udto kadto,

mihapa ang wala mailhing tawo nga mahadlokon

ugmad sa basakan ang gikalingawan sa mga malinawon

samtang ang mga adunay armas nagwarawara

tutok lang panalagsa ang mabalos sa mga gidaog-daog

ambot og unsay gidangatan sa kabaw og mga manok og baboy nga ilang gidala



kapait sa mga wala mosukol og wala magpakabana

agwantahon ang pila ka martilyo sa lansang sa matag kamatayon



nawagtang ang pagsalig

asa na kaha ang tinood nga dalan nga atong subayon?

balak alang kaninyo...

makalipay
kong nanay
bilib si tatay
abtik ko

kamao kong
moihap
mamaligya og
balut gikan sa
alas 9 sa gabii
hangtod sa
alas 3 sa
kaadlawon

momata kog
sayo
maglalog sa
baboy og
manok nga
panabong
ni tatay

magkuso-kuso
sab ko sa bulingon
nga gihumulan ni
nanay
waswasan
ihayhay aron
mauga pagkahapon
og isuot na usab
sa akong duha ka
mga manghod

kamao na sab
kong maglung-ag
og bugas
mag-prito og
bulad

magsag-ob
og tubig ilimnon
manghugas og
plato og mga
baso nga
mawala ang
sabon

ako si
Klokoy
akong tinood
nga ngan
Piolo

miundang na
ko
sa Grade I.

kalipay kong
tatay
og Nanay

hago kaayo
ang akong lawas

apan way sapayan
kalipay ko
ang kalipay ni
nanay og
tatay

Ang Mitalaw Nga Gugma Sa Heneral

Ang Mitalaw Nga Gugma Sa Heneral
By Genamos_US of Washington DC, USA

Nakaila ba mo ni Heneral Angelo Reyes
Mga militar kaniadto nga walay makiglalis
Nagtakuban nga murag buotan
Kay adunay gitagoan nga dautan

Sa niaging administrasyon
Siya ang paboritong tawgon
Kang inday Gloria siya pasayawon
Bisag unsang sonata ang patukaron

Daghang nanggawas nga tabi-tabi ug mga sugilanon
Nga iyang kunong gikawkaw ang pundo nga sulondon
Gisugo siya kuno sa iyang ikaduhang bathala
Nga iyang tilawan ang kuwarta sa pagpasipala

Ang kapaet kay adunay nipiyait
Nga "foul" kuno nga iyang gisiyagit
Kay ang Heneral ug uban pa nalambigit
Sa mga huhungihong sila gipanghagit

Gisukit-sukit siya sa mga senador
Nga ang uban pod utrong mga traydor
Gihimong murag karnero nga bitayonon
Sa mga nanggawas nga wala sila makauyon

Nibahad sa senado nga dili nga mobalik
Kay ang mga senador perming nanohik
Kung unsa man ang iyang kapuslanan
Nga iya naman gipas-an ang kalibutan

Sa tumang kabug-at ang tuhod nagkurog
Sa matag publisidad kanunayng nahulog
Ang iyang ngalan maoy sigeg giinitan
Kay siya mismo aktibo sa kagamhanan

Gitagaan og taas nga katungdanan
Sa departamento sa Enerhiya gisudlan
Nagtuo ang pobreng mga katawhan
Nga siya gipili sa kamot sa kahitas-an

Tuod man nilingkod nga matarong
Sa mga hiwi siya ang nakabarong
Mga problema sa enerhiya siya wala makapugong
Kay daghan diay ang nagbagotbot nga nisumbong

Kung unsay mahimo ning atong nasod nga naulipon
Sa mga walay batasan ug kawatan nga mga sulugoon
Kung unsaon pagpakgang ning kurapsyon
Kung si Noynoy ba gyud ang bugtong sulosyon

Karon hain naman siya gibutang
Nga nilakaw nga murag walay utang
Ang mga dughan sa katawhan nasagmoyo
Nga iyang gikutlo ang kinabuhi sa pagtuyo

Aron kumkumon ang nahabilin nga pagbasol
Sa iyang tanlag siya nga kanunayng gihasol
Kung iya pa lang mabalik ang kagahapon
Nga balibaran ang kahakog siya naulipon

Kung sayop man ang iyang nabuhat
Sa buhi pa siya sa kasaysayan nahisulat
Nga ang iyang ngalan adunay mansa
Gihugasan niyag dugo aron may tsansa

Kung aduna pa unta siyay gugmang gibilin
Mga pilipinhong katawhan unta dili mabitin
Kung ang panghigugma sa nasod tiunay
Ang iyang kalag ug pamilya makapahulay

Dili nga mabakwi ang kasaysayan sa nasod
Kung sa mga panghitabo abunansiya gayod
Ang ato nalang ani ang pagpadayon sa pag-ampo
Aron sa kalinaw ug ting-usbawan kita moyango

Busa tambag ning atong kinabuhi
Bisag unsa kalisod ang panahon nagbudhi
Nga dili kita mawagtangan sa paglaum
Bisag sa pagsulay ang gugma ta molagom

Padayon kita sa pagbuhat sa maayong panag-ingnan
Aron sa ugma damlag ang langit kita pagabaslan
Sa pagsunod sa mga langitnong lagda ug pulong inspirational
Aron malikayan mahitabo ang Mitalaw Nga Gugma Sa Heneral

dili interesado...

gihisgotan niya ang pagbuto sa ligid
ang pagkahulog sa kilid sa kanal sa kalsada sa
awto nga morag sakang nga hapon nga wa na kasabot kon asa paingon
maygani kuno kay lig-on ra ang chasis sa maong sakyanan nga bisan og nawingig na
ang mga kamot nga gahawid sa mga suga sa kilid
wa gihapon malata nga morag latang nalumping ang pultahan
sa hamubong pagkasulti igo rang nagarasan si Junjun og wala mamatay

hapit na mahurot ang thai ice cream
ang kataposang kan-on
nagtan-aw ko sa relo kon kanus-a pa kaha mahumanang kataposang sugilon

mas nindot man god ang tingog sa pag-abri sa pultahan
og dayog gawas sa balayan sa iyang kalibotan

menos kinse minutos na
pwera bisita.

pagbasol...

gitutokan niya ang iyang
nawong sa samin,

ang buhok nga nahahalhag, ang apapangig nga
mikibra, ang mga ngipon nga
nangalarag, ang mga uban
nga morag baha sa suba
mimakamang sa dagat,
ang nanipis nga kilay ang
nanghubag nga mata ang
nangaluyloy nga mga pilok,
ang ngabil nga lagomdaw mga dag-om sa panganod,
ang dunggan nga tangkag,ang suwang nga mihait tagbo sa panahon

nakapangutana siya nganong
nabuhat ba kadto niya?

Rason Kung Ngano

Rason Kung Ngano
By Genamos_US of Washington DC, USA

Ang gugma ta lahi sa uban
Nga kanato atong natilawan
Sa dugay nga kita nanag-uban
Nasinati ko ang imong batasan

Gihigugma ko ikaw sa mga daghan nga rason
Sa matag gutlo ning kinabuhi nga mabulokon
Sa imong tingog, daw kini makalanay
Nga nitayhop sa kabugnaw nga mahinay

Sa imong hikap, daw nagdala og kainit
Nga nituhop sa dughan ko kini nipilit
Sa imong halok daw tam-is pa sa macopa
Ang kahumot makabugto sa ginhawa

Sa imong pahiyom daw ako imong tukoyon sa pagpaduol
Aron kining gugma ko sa kanimo kanunayng mapandol
Gaan ang akong dughan sa pagtugot kanako
Sa pagdala ning akong pagka-ako mosangko

Imo kung gidawat ang akong pagkatawo
Sa mga kagahapon wala ko nimo gibaylo
Gitugotan mo ang akong kaugalingon
Kung asa ang dughan ko mopaingon

Adunay higayon ang manerismo ko mogawas
Sa katawa imo kining gipasagdan nga mahukas
Nagustohan mo ang akong pagka-ako
Gumikan sa gugma tang duha gipakatawo

Pinangga, rason kung ngano ikaw akong gipili
Gipadala ka sa langit nga ako wala magdumili
Kung unsa man gani ang naghulat kanato nga agianan
Sa mga saad ug gugma ta gipanumpaan aron unongan

Ikaw gayud Ginoo

Ikaw gayud Ginoo
By Genamos_US of Washington DC, USA

Kung madungog ko ang mga awit sa kalanggaman
Nga ang kalinaw nituhop sa akong panumduman
Mga kananoy sa melodiya ug nota sa usa ka awit
Murag gilukmay ang akong kahiladman sa gidalit

Daw usa kini ka matahom nga mga pulong
Nga nihunghung kanako nagpasilong
Akong gipiyong ang mga mata aron modoko
Nga Ikaw gayud Ginoo ang nakigsulti kanako

Kung hikapon ko ang pinakagamay nga dahon
Nga napadpad sa naulipon nga mga panahon
Niagi sa akong mga tudlo nga gikan sa dakong kahoy
Gitayop sa nagdali nga hangin nilabay nagpanaghoy

Daw ang imong tingog walay paglubad
Nga ang kasingkasing ko murag naglupad
Dili masabot ang gibati ko sa Imong presensiya
Nga Ikaw gayud Ginoo ang akong konsesinsya

Kung ang bidlisiw sa haring adlaw
Midudhik sa panganod nga naglakaw
Migilak ang mga bituon ug ang dan-ag sa nagduka nga buwan
Nga Ikaw gayud Ginoo ang tinubdan sa kahayag ug tamdanan

ang nahitabo...

ang pasol nga gibilin nga
nagtaroy sa daplin sa suba
walay kuha nga
isda.... og ang

kan-on og adobong baboy
nga imong gilamogan og hilo
nga gibutang nimo sa ibabaw
sa kisame
walay bagtok nga nauwat....

ingon usab ana ang kinabuhi
walay kuha bisan
unsaon og paningkamot

ang gusto mong mawala
nagtindog sa imong atubangan
atbang sa imong balay
nagpatunga sa karsada nga
gilikayan sa mga
sakyanan

ang gusto nimong mahilis
nagbabag man hinoon sa imong
tilaok nga morag tunok sa
isda nga bisan og pakawrasan
nimog iring
tapot lang gihapon

ang gusto nimong mapapas
morag mantsa sa dugo nga nauga
diha sa imong panyo....

ang pagkabalaan
milamog sa
kaulagan og gusto untang
sabton kini
sa nag-amping nga hunahuna
nga nagsamparay
bisan og wala pa gani
nakainom og
tuba

nalamog ang nabuak nga
itlog
sa tableyang gipulpog
gilamog gikutaw
sa init kaayong tubig
sa ibabaw sa haling
gilamog ang tuba og
dugos,

natawo ang koter
ug ang panultiong tulustansya

ang kabuang lang gyod sa gugma
diha sa kahubog sa mamingaw kaayong kagabhion....

nangambot ang tigulang.

og ang kang inday...

gahapdos baya pod ang
kang inday
agi sa way hunong nga pagbagnos sa
kang ondoy
ang kabaga sa iyang
kubal
wala kaabaga sa iyang
mga kusog kaayo nga
paghalhal.

ang kang dodong..

ning sayong kabuntagon
nangita og mayanang pula
si dodong
kay naghapdos ang iyang
tumoy
nga sa ngabil og sa dila
sa basa nga alingagngag
og hapit mapaaki sa
ngipon nga
wa kapugong lapos
sa tilaok ni inday
kagabii gitam-osan og
gilamoy.

nahinumduman ko ang
pagpanglaktod

bisan og lapad og sementado
na ang dalan
pauli sa atong mga panimalay

mihukom ta pangpanglaktod
sa likod sa bukid
agi sa sapa og mga
kabatoan

gikamingawan nato ang lapok
sa atong mga lapalapa

gusto natong makita pag-usab
ang kaisog sa mga mata sa bitin
sa dalan nga kaniadto
atong giagian og
ang kahadlok nga nakapahimo
natong lig-on

nanglaktod kita aron kita
magdugay.

ang intriga sa inyong kagahapon ni Vincent Marcojos...

nindot ang adlaw sa
kabukiran...linaw ang sapa...
tin-aw
nanamin ang bulan

si Vincent Marcojos naligo
sa suba
naandan na ang
paghubo,

miawit ang kawayanan
si Luis Maligro og si
Vincent Marcojos


naligo sa sapa nga tin-aw
mas labaw pa sa higala

nabasa ang ilang mga lawas
nagpauga sa ibabaw sa dakong bato
sa habog nga pangpang

nadungog ang agik-ik
tam-is ang mga panganod
diha sa ilang mga
ilok.

ang lungsod nag-ugot niining
ilang pagdakpanay
ang mga baki nga angay lang
tukbon sa mga
sawa didto sa kagulangan

ang mga Laura og Adriana nga
nagsubo
kay ang ilang mga abri nga bukton
wala masira
kay gihapyod lang sa lumalabay
nga hangin

ang mga lawak nga giabogan lamang
ang mga hagdan nga walay tunob.

ang tubag....

ang tubag
anaa sa inyong
kagahapon,

sa iyang mga
tipaka sa
kagahapon,

ang kagahapon
nga walay ugma

kay si Vincent
Marcojos, 48, lalaki,
mangkoy,
gitarista sa simbahang
katoliko,
walay klarong trabaho,
gidungog nga
kini og kana,
gusto untang mahuman
sa iyang
pagkamaestro apan
lagi naundang
kay walay ikagasto,
kaniadto newsboy
sa Dipolog,
gikapoyo ni Dr. A. K.
nagdaot og
tipos,
naayo, giakatar sa
Dicayas,
nawad-an og paglaom
nahugno ang kalibotan,
nalup-og ang
mga damgo

nag-Angelo
Reyes.

ang pangutana?

karon,
unsa ba ang
imong kalibotan
sa kinabuhi
ni Vincent
Marcojos nga
nasayod ka
man kabahin
niining ginagmay
nga butang
sa iyang
kinabuhi?

ang gipanaad ni Vincent Marcojos sa iyang kaugalingon..

sa nag-edad
pa og tulo ka tuig
si Vincent
Marcojos
didto sa Mutia
kuyog ang iyang
duha ka magulang
nga mga babaye
og ang iyang inahan
nga mamaligyaay
og bulak sa
merkado
iyang gipasaligan ang
iyang kaugalingon
nga dili gayod siya
magmasulub-on...

ang mga kamot sa kurtina
akong gigapos

ang mga tudlo sa bintana
akong gilusi

wala kanako ang hukom
sa pagpagawas

ang gihatag kanako mao
lamang ang pagpasulod

sa kahayag nga gitunol
kanako sa kabuntagon

nagpaabot ang mga dunggan
sa dahon kon unsa na usab ang

akong ipanugid apan unsa
pa kaha ang akong ipagawas?

wala kanako ang gahom sa
pagpagawas
ang gihatag kanako mao lamang
ang pagpasulod

ug busa ako napuno
ug busa ako nahimong usa ka kahilom

ning bag-ong kabuntagon
diha sa lamok nga galisod og lupad

tungod sa tumang kabusog
sa dugo sa akong balatian.

sensual...

sa tin-aw nga
tubig
nagtampisaw
ang akong
atngal

sa imong tubig
ang akong atngal

naglutaw sa
panganod ang
akong
ilok

ang mga bulbol
sa akong ilok
gihangop sa imong
mga panganod

kon kanus-a ko
gipiyong ang akong mga
mata
mao na dayon ang
paglupad ko
sa imong langit

ang akong mga bukton
sa imong mga panganod

ang akong mga ngabil
diha sa langit

ang adlaw sa akong dughan
ang bulan sa akong likuran

langit ang tanan
langit ang kangitngit
ang kahayag ang
kilumkilom
ang kapait og ang
katam-is
langit, langit, langit.

wa siyay gitipigan
og ngano nga dili mo makita

masimhot mo ang
kahumot
mabati mo ang kainit
nga misayaw sa
kabugnaw

apan wa mo makita ang
bulak
og ang adlaw og ang
bulan

naaninag mo ang mga
kamot sa hangin

gipas-an mo ang mga
bukton sa kalibotan

apan wa mo makita ang
ulo ang mga tiil

wala kini gitago kanimo
apan imong nabati

sabta nga adunay mga
butang nga dili mo makita
apan naa sa sud
sa imong kasingkasing

gihambin.

Matud Mo

Matud Mo
By Genamos_US of Washington DC, USA

Matud mo, nga imo kung gihigugma
Kay imo naman taposon karong adlawa
Aron ipadaplin ang pagbati nga walay sama
Nga kining gugma ta giampingan ug giamoma

Sa dili pa matapos kining higayon
Akong pangayoon nga imong sagopon
Ang gugma ko sa pagkaanod sa dayon
Nga ang kamatuoran imong bakwion

Gusto ko lang kining mahibaw-an
Kung manggaling kini ang kataposan
Imo pa ba akong hunahunaon sa matag karon
Bisag sa mga tipak sa imong imahinasyon

Kon sa umaabot nga mga adlaw
Kung bation ko ang kamingaw
Ang tinguha ko nga wala ka nagpalayo
Aron duawon ko ikaw bisag ako nagsubo

Matud mo, nga ikaw alang kanako
Ang imahe mo nagpabilin sa kadako
Gisaad ta sa kataposan ning kalibutan
Ang gugma ta nga mao kini ang utlanan

Sa naglibog nga panahon karon
Ang imahe mo lisod pangitaon
Nga ang imong pagka-ikaw buotan
Sa pagpangita og lain daw ako gisilutan

Kung man galing madamguhan ko ikaw
Sa paglabay ning panahon ako nakatagpilaw
Timaan nga ako gayud nahigugma kanimo
Imo pa bang banhawon pagbalik ang karinyo

Tuho-i ako pinangga nga dili tiawtiaw kining ako
Gipanumpa ko kini sa langit ang gugma ko dako
Nga alang kanimo kini akong gitagana
Magpaabot kanimo bisag unsang tuiga

Matud mo, nga ang gugma buta ug way gipili
Kung moabot kini sa kinabuhi dili kita magdumili
Basin tinood sab, nga ang atong mga pagbati usa ra
Ang importante nga ang gugma ta wala mag-inusara

Unsaon man nako pinangga, nga ikaw mobalik ug maako
Buhaton ko ang tanan aron ang dughan ko dili magbakho
Hatagi ko sa imong tam-is nga tubag ug sa pagsanong
Aron kining dughan ko dili mapuno sa mga kahibulong

pahayahay....

wala mitungha ang nilalang nga
gilaayan

way panghilam-os nagtimpla sa
kape nga walay asukar

milingkod sa puti nga lingkoranan
sa ilalom sa kamuning nga puno og bulak

sa hinay hinay gihigop ang kape
apil ang tanang kalaay

gihigop ang kalibotan apil na ang mga bitoon
og bulan

kon asa niya gipahiluna ang tanan
og nganong nalinaw ang mga balod sa dagat

kinsa ba kahay nasayod sa linog nga nawala
sud sa iyang dughan?

kalooy...

sa nakita nga kagahapon
haskang sukua ang karon
nagdilaab ang kalayo sud
sa kasingkasing
ang di mapalong nga
nagtubo pa gihapon nga
gugma...

kalooy ang haling
pagtoo ang sugnod.

cenon

naghimo kag
balay nga walay
mamuyo

walay kasikas
sa mga tunob
sa mga batang
badlongon

unsay is-is
sa buhok nga nahilis?

nanobrang ngipon
sa hilang nga pahiyom

malinawong sapa
batong gilumotan

damgo...

bunga lang
sa katulugon,

bungag singot
sa init kaayo nga
kagabhion

dili bakak
apan dili sab
tinood

dili ko
damgo.

Kas-a Aduna Koy Damgo

Kas-a Aduna Koy Damgo
By Genamos_US of Washington DC, USA

Kas-a aduna koy damgo
Nga gabon kaayo didto
Daw gituyo gilandungan
Sa Angel kung giubanan

Gitan-aw ko ang matag palibot
Kung aduna bay dalan makalusot
Sa yamog nga perting baga-a
Gikulbaan ko kung ako mag-inusara

Nalantawan ko ang lunhawng balili
Nakigduwa sa hangin nagpulipuli
Kay ang damgo ko dili masabot
Kung ngano didto ko nahilagpot

Gisubay ko ang usa ka dalan
Daw nasaag ko nga gikuyawan
Gisunod ko ang kahomot sa bulak
Daw ang kasingkasing ko nakahilak

Kay ang palibot puno sa kamingaw
Nga ang dughan ko nakapanghupaw
Ang kalinaw nagpasulabi sa palibot
Uban sa alimyon nga sigeg nunot

Sa tanto kung paglakaw
Yamog inanay pagkahanaw
Niluta ang bulak nga humot
Gikuha ko aron masimhot

Sa dihang akong gipupo
Nabukas ang langit gituyo
Nasiak ang bidlisiw sa haring adlaw
Uban sa nag-arko nga bangaw

Sa paghibulong ako nakamata
Kay gipukaw ko sa akong mama
Aron si Dodong makapamahaw
Uban sa damgo ko nga nahanaw

Santilmo

Naay lugar
nga sa damgo ko
lang nakita.

Ana-ay tin-aw
nga lim-aw
sa taliwala sa kasaba
sa lungsod.
Nagkadaiya ang
panahon ug hugna
sa iyang palibot
apan miahom
sa iyang gidak-on

Niining salumsom,
di makab-ot
sa akong panan-aw
ang suga nga
may igong kalay-on

mao ba kaha kini ang
kagahapon nga mura og karon
nga handurawan
sa umaabot?

dili na niya gusto nga
i-complicate niya ang iyang life

ang mga pangutana simple lang
answerable by yes or no

pananglitan: "nahigugma pa kaha
siya kanako?

og siya pa ang kaha mosulti kon unsa
ba gayod ang real score?"

duha lang ang direksyon: pasulod ka
ba o pagawas?

nganong mohunong pa man
aron mangita og laing lutsanan?

itom lang og puti
ayaw na pangita og bangaw

ang payag nga gugma

ang payag
maoy natawhan sa gugma

naandan sa gugma
ang walay bongbong

kanunayng abri ang
mga bintana

ubos lang ang tanan
makab-ot lang ang mahatag

apan moabot sab ang
hangin og mabati na ang

kawad-on sa bongbong
og sa atop nga nipa

sa tinulo unya sa ulan
sa dihang mabasa ang gugma

og tugnawon og magkurog
maaninag ang pagbasol diha

sa mga giwang og buslot
og ang payag nga gugma

moharag, maghisgot og
lig-on nga mga haligi

nga anaa lamang sa mga
damgo og paghandom

sa kadugayan mabiyaan
ang payag nga lumutan sa

tumang kamingaw og
sa hinay hinay tabonan

sa mga bagon og sa tag-as
nga mga kogon, papason

ang tunga
pula, kay pula
man ang gugma

ang palibot
puti, kay alirong
sa gugma mao
ang kaputli
sa pagbati

apan bisan
unsa pa
usa lang kaadlaw
ang tanan
og sama sa gumamela
unyang hapon
malaya na siya
mahulog sa
yuta

unsa kaha ang
bulok sa
katunhayan?

Ang Raya Sa Iyang Kaluoy

Ang Raya Sa Iyang Kaluoy
By Genamos_US of Washington DC, USA

Nagpadulong ko sa walay utlanan nga paglakaw
Aron subayon ang kahayag sa bag-ong adlaw
Gibati ko ang kausaban sa bag-ong kinabuhi
Ilawom sa bag-ong raya nga gikan sa langit

Sa akong paglakaw nihulma sa akong hunahuna
Nga adunay diay bag-ong agianan ang namugna
Gisubay ko ang nag-ikis ikis nga dalan sa ugma
Gibilin ko ang tunob sa kagahapon aron madugta

Samtang ang panahon sigeg saka ug kanaug
Mga kalisdanan nasugatan nga akoy nibarog
Natan-awan ko ang buhayag sa bag-ong kahayag
Mga pagtulun-an sa kinabuhi nga kanako nagpadayag

Sa bisan asa ako gipadpad mopaingon
Ang dalan sa langit nga akong subayon
Sa bisan asang lugar ako mahidagsa
Balon ko kanunay ang pagtuo ni Bathala

Kining pinoy-anan tang kalibutan
Napuno kita sa mga kahibulongan
Ang atong kinabuhi walay igong kahulugan
Kung ang raya sa Iyang kaluoy atong sibugan

Sa bisag unsa nga nabuhat ko karon
Mga kadaugan ug kapildihan akong lukoton
Ang kanhi kung kinabuhi aduna gayud kalainan
Kay ang raya sa Iyang kaluoy akong nasabtan

kabahin kang cassandra...

nakakita ka na ba ni Cassandra
nga nagwarawara sa karsada naghatag og
pahimangno sa umaabot nga bangga
sa imong sakyanan didto sa
unahan,

nakita mo ba ang katawa nila
kay ania si Cassandra mitukar na usab

nadungog mo ba ang ilang libak nga kining
bayhana buang
nagutman
gisak-an og kabuhi ang baba sa atay?

sama kanila, ayaw pamati.

sa unahan, sa pipila ka minutos lamang nga milabay
adunay bangga sa trak de karga og usa ka
motorsiklo nga nagdala sa inahan og iyang anak nga lalaki
sa amahan nga palahubog

silang tanan nangamatay.

misamot og kabuang si Cassandra
nagsayaw-sayaw sa dalan
walay sapot
morag tingsangyaw sa mga doktrinang
katoliko sa kadalanan didto
sa Marawi

og ikaw nga milabay, nagpanglingolingo
naulaw.

kita nga nagsulat wala masayod kon unsay
dangatan kanato,
adunay naghadlok kanato nga basin og
daotan ang mahitabo og
lubog ang atong lugdangan,
apan nagpadayon kita
sa pagsulat sa bisan unsa nga atong
nakita og nabati
naglagot na gani ang ubang nauwat
sa pagbasa
kay nganong nasimang kita sa mga reglamento
sa ilang mga gihinamhinam nga
gipaabot nga wala nato masakto
paghatag

usahay mawala kita sa atong mga punto
morag mga wala sa kaugalingon nga nagmaneho og sakyanan
nga walay kiber kon mabangga og
mahulog sa pangpang

apan mao kana kita
mikuyog sa sulog, nabangga sa mga bato, gibabagan sa
mga troso
labad sa ulo, sakit sa pus-on
bali ang bukog, nagdugo nga kasingkasing

(naa usay bahin sa pag-ambak sa kalipay
sa pag-ambahan sa ulan sa langit
paghimo og kalayo
pagpaaso sa kalibotan nga gilamokan
sa kalaay)

kita nga nagsulat nakatagbo anang mga
walay klaro
nianang mga hanap sa kahaponon
nianang mga anino sa gamayng kahayag
apan ato na kining gidawat

kining atong mga anak nga wala magagikan
kanato
kining atong mga kalibotan nga dili na nato
sarang kapuy-an

ang atong mga mata libat usahay
apan nagsulay lamang kita pagsulti sa
atong nakita, nabati, namatikdan,

nawala usahay kita sa pasing,
apan mao kana ang matood, kadtong
atong gipanghimakak
nga atong gikalibogan
ania na dinhi, apan wala pa nato mahikap
usahay buta kita diha
sa atong mga mata nga tin-aw
naglutok, og walay nasabtan.

ang tanga ...

dugay na nga nagkamang
kining tanga sa akong likod
samtang nagsulat ako
kabahin kanimo,

nagpasagad na lang ako
wala na nako hunahunaa kon unsay
dangatan kon
iya na akong paakon

nagpadayon ako og sulat
kabahin sa usa ka daan na kaayo nga
lungsod nga giabogan na hapit
sa kalimot
didto ka nagpuyo sa una
og didto usab ako
unang namisita

midagan ang tanga og nagsalag
sa tungatunga sa akong alimpulo

nagpaabot ako nga iya akong paakon
apan basin og nahadlok siya sa
kapait unya sa dugo nga gikan
sa akong kasingkasing

lagom ang akong mga ugat
dag-om ang bulok sa akong dugo.

unsaon ba pagkab-ot ang kalipay?

sa saktong mga katuyoan
sa tiunay nga pagbuhat sa
pagtabang sa uban
sa mga gisakit, nagkalisod,
nahikalimot og
nangawala,

sayod ako,
nga dili na ako magsubo
og mag-inosara.

hala ka
ayaw patugatuga og luwas anang
tawong hapit na malumos
sa lawod sa dagat,

kay hangtod sa kahangtoran
imo na kuno siyang
tulubagon...

di ba hadlok?
uyon ka kaha?

bugnaw ang atong kalibotan
wala man untay ice ang mga kakahoyan
dinhi sa kilid sa atong panimay

bisan gani og migitib na ang adlaw
hangtod sa misyagit ang orasan sa alas dose
sa kaudtohon
bugnaw lang gayod gihapon ang atong
kalibotan sud ning atong panimay

kulang ang kainit og ang kabag-on
sa habol dili na katugbang sa nawalang gugma
ning atong panimalay nga wala na ang
panimuyo.

Sulat

Hubad sa balak," letter"

Maampingon kang
misu'od  sa sobre
sa dihang ikaw nanamilit

Apan ang tinood nga ikaw
mipanaw na sa gubat
batok sa nahitabo
sa imong amahan.

Ang katapusan niyang kasaysayan
nagsugod og mugna sa tambalanan
sa usa ka lungsod
nga di ko na gani mahinumduman
hangtod nga ang imong pangalan
maoy katapusang silabang nalitok
sa mubo kong pag-ampo,
pangaliyupo nga mura ba og
kini makapanalipod kanimo
o makaayo sa karon
nga daw naay butang
alang kanato sa umaabot

Dawata Kining Kahayag

hubad sa balak, "take this light"

Usahay naay mga panghitabo
nga sa iyang kahilom
imo kining mamat-an.

Sama sa kadalisay
sa kahayag nga milusot

sa rehas sa imong  tambo-anan

nga naglamdag sa lab-as nga batunaw

Anaa ako sa gawas
namasin nga makita
mo usab ang dan-ag.

Kani usa usab ka panghitabo.
Ang akong pagpaabot,
maoy nagpahilom sa kahayag.

ang bagyo umaabot og ang duha ka tigulang nga magtiayon
naglingkod sa ilang katre atubang sa bintana nga naglantaw sa dagat
sayod sila kon unsa ang kasakit
pait sa dila mosurup sa kasingkasing
makapiang og ang kawayan nga tungkod maoy mag-agak
kanila hangtod sa lubnganan
apan dili na sila malisang niining
pagsalop sa adlaw
makabalo gihapon sila sa gahom sa
duha ka kamot nga
maghawiray.

ang panganod naglutaw mikuyog sa hangin nga wa sad kabalo kon asa padulong nagkasinabot silang duha sa paghatag og kahulogan kon unsa ang katarungan nganong nindot pa gihapon ang mabuhi dinhi sa ibabaw sa bungtod.