ang gipuy-an og ang pulong

adunay usa ka lugar nga imong balik
balikan
siging balikbalikan
bisag dili na unta angay
nga balikan
imo kining gibalibalikan bisan
og nakahibalo ka nga ang kalami niini
kadyot lamang
og ang iyang pagsulod sa imong utok
paghigda sa katre sa imong
konsensya
usa kini ka tuyum
nga naghatag og taod-taod nga
kasakit

apan bisan pa niini
wala nimo gitagaan og bili ang mga
pagtusok, pagsamad
paghatag og kahapdos

misaad ka nga dili na kini nimo balikan
kausa na lang
apan permanente kang nahimong bakakon
hangtod nga gikapoy ka na
og himo og mga saad
og imo na usab kining gibalikbalikan
hangotd nga nahimo na kining tipik sa imong kinabuhi
pinitik sa imong kasingkasing
hangtod nga kini nahimong ikaw

og dinhi wala na nimo kini gibalikbalikan
gipuy-an na kini
naghiusa na ang imong balay
og ang imong
mga pulong

aristotol

walay tawo nga
imong ibutang sa usa ka isla
og imong
biyaan

mamatay ang tawo kon
wala na siya'y
kaestoryahan

sama sa usa ka liso sa mongo
nga imong ibutang

og itago sud sa lata
motubo kini

mangita gayod og
ganghaan aron

makita niya ang adlaw
kay og dili

walay pulos ang tanan
walay pulos ang tanan.

buga nga walay padulngan

kon wala na'y ibuga
pwes maghilom

kon matagbaw na
sa paghilom

sugdan na usab ang
pagsulti

ang pag-awit
ang pagsyagit

paningkamot nga
ikaw madunggan

apan kon wala
gyoy makadungog

pwes syagit lang
kutob sa imong mahimo

basin diay og
mamati ang mga bitoon

basin diay og
makasabot ang bulan

basin diay og ang
kawanangan gihidlaw

sa imong tingog
sa imong awit

sa imong pagsyagit
basin diay og matandog

ang uniberso
nga dinhing dapita adunay

tawo nga usa lamang
ka gamayng bato

apan hagtik
nakasamad sa tiyan

sa langit
nakatandog sa kamingaw

sa kawanangan
nga dugay rang wala

nay tawo nga dugay rang
wala na kaila kon unsa

ang tawo
kon kinsa siya

kon nganong hangtod
karon

anaa pa gihapon siya
nagtikawtikaw

sa usa ka kalibotan
nga dugay rang

nawala sa pagtagad
sa kinaiyahan

bahong labana ang kabuntagon

sayod ko
nga gikalipay mo
ang pagpangalimyon
sa labana
sud sa atong
lawak

kada buntag
mosayaw ang kalipay
diha sa imong
mga taghoy

padungog: dili ikaw

dunay bukog
sa akong tutunlan

iring ang akong
gikinahanglan

NORANIAN diay ka bay?

gikalipay mo ang kadaogan ni nora
akong gikasakit baya kana
kay dili ko noranian bay
vilmanian ko sukad pa niadtong gamay pa ko
sukad pa niadtong nauso pa
ang kantang

sad movies make me cry
nga imo pong gikontrahan atong
rain gently falls whenever you say goodbye
og kadtong pearly shells from the oshan,

kahinumdom ka kadtong gitirador ta ka
kay imong gidrowingan ang akong notebook sa nawong ni nora aunor?

wa ko kalimot adto
mibalos sab kog wiris wiris sa imong notebook sa kulongon og taas kaayo nga buhok ni
vilma santos nga gisimhotsimhot ni edgar mortiz

tiaw mo ba...daghan pa unta kog iistorya nimo bay
apan asa ka naman intawon?

nangamaw na man kuno ka sa chicago?
kon magkita mo ni nora aunor diha sa L.A.
ingna miss na siya ni vilma
diri sa Batangas....

ako dia, tigpaypay ni vilma, giigang intawon
sa init kaayong pamulitika..

hilak sa kalipay

dunay duha ka magsoon
nga dugay na nga nagbungol

akong giuli ang ilang kabubut-on
human sa 25 ka tuig nga away

nanghilak, naggakos,
hugot, nagbakho silang duha

nga morag gibiyaan sa ilang mama.

Hilak Sa Kalipay

"Mang, nganong gahilak ka?",nangutana ang bata.
"Hilak ni sa kalipay", tubag sa inahan.

Natingala ang bata, katuohon dili.
Ang iyang hunahuna, "Naa diay hilak sa kalipay?"

Akoy
2010.3.26

balak alang sa usa ka kabit

kiwa nga tan-awon nga ikaw nga gikaselosan sa akong asawa
anaa mikumpayot gayod pag-ayo sa hawiranan sa lubot niining jeep
nga akong gipadagan

ako ania tupad sa akong asawa nga bisag unsaon
number 1 lang gyod gihapon

usahay akong kalit nga gipakusgan kining akong sakyanan
aron unta ikaw mahulog sa dayon
apan naunsa ba usab kining akong asawa
nga haskang selosa
ako man hinoon ang giayog kawras
bunal og leche leche

samtang naghawid ko
sa manobela

animal, mangabangga man hinoon tang tanan ani da!

akong pangandoy

akong pangandoy
nga unta magpahilayo una ako
nga unta imong masabtan ang tanan
nga kini sarang ra gayod nga buhaton
sa mga langgam
apil na ang mga isda
gani ang mga hulmigas
nakahibalo og nagbuhat sa ingon

akong pangandoy
nga unta hisabtan mo nga ako usahay
gusto usab nga mag-inusara sa silong sa anino sa mga kahoy
sa tiilan sa dakong bungtod sa lapyahan sa lapad nga baybayon

ako usa nga pangandoy ang bisan gamay na lamang nga kamingaw
naglingkod ako sa usa ka bato nga gialirongan sa mga sagbot og mga sulom
nakighimamat ako sa bulan sa usa ka kagabhion kuyog lamang ang akong anino
nakigtagay ako og bino sa mga bitoon
gihagkan ko ang aping sa hangin
gikakos ko ang lawas sa akong hunahuna.

kaulag nga walay responsibilidad

usa.duha, tulo, upat, lima ka bagnod
diha sa mainiton nga sulod
wala gani magdugay
migawas
miduko
mitindog
nanira og
dayon og biya
wala gani nagpabilin
og bisan gamay na
lamang nga pulong-pasalamat.

kabuntagon

lalaki nga nahikatulog
wala pukanga sa kapikas
nga puno sa himaya
wala nay kabutangan sa kalipay
diha sa iyang dughan

nanaghoy nga nag-andam
sa ilang pamahaw

ang kagabhion

usa ka babaye
nga taas kaayog buhok nga itom
puno sa dayandayan nga mga bitoon

way puangod

gikasab-an ka niya
nganong gipili mo ang kagul-anan?
nganong nagpabilin ka sa maong
lawak
nagtungko sa hagdan
nagtabon sa imong nawong
nga morag bulingon
nga wala na mailhi
sa tubig og sabon

gikasab-an ka niya
nganong gikitoy mo ang imong mga tudlo
nganong gibiyaan mo ang maayong
panimuot?
nganong nayabag ka?

namati ko sa tanan.
sayod ko nga kining tanan
wala nimo gipili.

misyagit ka og tabang
sa tungatunga sa disyerto
miabot siya
og iya kang gisipa.

kalipay

sa tumang kalipay
manirado ang mga mata
mopahiyom ang baba
mamati ang kasingkasing

wala na'y gamit ang mga pulong.

suba nga tin-aw
mga kahoy nga puno sa dahon
bugnaw nga hangin
awit sa tubig
mga panganod
nga nanamin
kahayag
kalinaw

unsa pa ba ang kulang
ning atong dapit?

ang tigulang

gidakop niya ang
tigulang
nga walay gibuhat
kondili mao
lamang ang pagduko
ngabil
mihalok sa
iyang tudlo

gitakbas siya
sa kahilom
og migawas ang
luha sa iyang
mga mata nga
midagayday
sa iyang aping.

si manong e. (gusto ko masaya ka!)

gusto niya
malipayon ka
tabuni ang mga
hugaw sa tubig
lutaw ka diha
atubang sa adlaw
hala pamulak!

mga pangutana

unsa kaha kon
wala na lang niya gidala ang mga babaye
og ang mga tigbalita
og ang mga abogado?

unsa kaha no kon
iya na lang kining gipaagi og
sulat?

dili baya mahal ang
LBC
gani mahimo ra man unta
tingali og registered mail na lang?

wala na lang unta
mahitabo ang angay nga mahitabo
didto sa
ampatuan.

ang mga balak

adunay daghang mga ulod
sud sa akong baba
nga gikan pa kini
sa mga lawak sa akong
kasingkasing

gusto unta nakong iluwa
gusto usab nila nga akong iluwa
silang tanan nga nag-alirong kanako
gusto nga akong iluwa
nagpaabot sila
sa akong pagluwa kay gusto
silang motan-aw
sa maong mga ulod

apan wala nako kini giluwa
ako kining gitulon
balik sa akong tilaok
sud sa mga lawak sa
akong kasingkasing

damgohon ko ang mga ulod
sa matag gabii sa akong kinabuhi
magpaabot ako sa saktong
panahon
nga silang tanan sud sa akong dughan
mahimong mga aibangbang

og sa pag-abot na sa maong higayon
iluwa ko na silang tanan
mohangad ako
og akong iluwa silang tanan
sa dakong lanaw sa
mga asul nga panganod

alibangbang sa kasakit

adunay itom nga alibangbang
nga mibatog sa akong
dughan

akong gipasagdan

kay sayod ko kon dis-a kini siya gikan
og sayod sab ako kon asa ang iyang padul-ngan

lahi ang akong nakita
og naulaw ko
basin og hugaw lang gayod
ang akong hunahuna
lahi ang ilang nakita
silang mga napamatod-an
nga ligdong
sila nga dili mga tampalasan
og bisan og unsaon
nakog ingon nila nga
kining larawan
kabahin sa ilok
silang tanan nasuko kanako
og ila akong gimaldisyon
kay dili lang kuno
hugaw ang akong hunahuna
kon dili
labaw sa tanan
usa kuno ako ka bakakon
usa kuno ako
ka nagpakaaron-ingnon.

ikaw unsa ba gayod ang
imong nakita sa maong
larawan?

humba.

mao kini ang lami
nga makamatay

pangitaon jud
ang iyang kahomok

ang kadanlog nga
mabati nimo
pagsulod sa tilaok

anaa ang kaasgad
sagol sa katam-is
og kahalang

humba.
mao kini ang
iyang gikamatyan

ang ilang gikamatyan
nakapatikig
nila sa kaadlawon

apan bisan pa
sa maong
kahibalo

humba jud
karon og sa gihapon
hangtod sa
kahangtoran

amen.

mao kini ang tinood nga mapa
sa kinabuhi
ang kada linya
nangita og kalipay
og sa matag liki
gitipigan ang
kasubo

daghang mga imahe
ang makita dinhi
ang unang liki ang
sunod nga liki og
uban pang mga liki
nga sa kataposan
dili na maihap ang
kadaghan niini

ayaw palabi og hunahuna
kon asa ka nang dapita
likayi ang liki
kay kon ang imong utok
na ang mangliki

unsa pa kaha ang
kaayohan sa uban pang
mga liki?

ang ebolusyon sa
tawo
nagsugod
sa usa ka unggoy
nga nanghambog
sa iyang bukog

dayon
mitindog siya
dala ang usa
ka bangkaw

sunod ang
iyang pinalanggang
armalite
nga labaw pa
sa iyang asawa

dayon
naglumos siya
sa ginalon nga beer

og sa kataposan
nahimo siya
nga usa ka
baboy

(nga
malipayon?)

sa dugay nakong tinutok
sa mga sanga sa kahoy
nga wala nay mga dahon

nakaingon ko nga
ang kalibotan usa diay
ka dako kayong
laya nga dahon

usahay kanang
mailad ta
sa mga tam-is og
mga dila
dili baya tungod
kay ilaronon kaayo
tag dagway

usahay tungod
baya usab kana
sa atong kalaog
nga mitugbang
sa kabug-at
sa ilang mga
pasalig.

Langgam Sa Kaguol

Adunay langgam sa kaguol
Nga mibatog sa akong dughan.
Wa ko hisayri kon diin siya gikan.

Akoy
2010.3.18

tambag sa usa ka 22 anyos nga lalaki nga hangtod karon wala pa gihapo'y uyab

nagpadala ka na og
bulak nga everlasting gikan sa baguio

kada miyerkoles sa hapon
libre siyag sakay sa imong kotse
kuha hatod sa iyang balay
og eskwelahan

kumpleto pa ang bisita kada
domingo
date sa chow king
libre siyag fish fillet
og fried rice
apil na ang halohalo
nga espesyal

kulang na lang magsag-ob kag tubig
magbugha og kahoy
og maglung-ag sa ilang balay

ingon ka
miando na ang mama niya og papa
siya na lang ang
gapagahigahi sa iyang ulo

ako'y gikapoyan sa imong
strategies

kon ako pa nimo
mangawat ka na lang unta og halok
sa iyang ngabil
kanang dugal kaayo ang ukal

og kon sagpaon ka niya
nan wala na siya mahigugma
apan kon di mopalag
na uyab na mo ana

kaw man god pod
bisag 22 anyos na
sus, ayaw og kasuko ha
torpe ka man lang jud
gihapon

buluhaton sa usa ka bulak pag-abot sa kahayag

wala mapug-ngi
sa usa ka bulak ang pagbuswak

ang pag-abli sa iyang mga gihay
sama sa mga tudlo diha sa usa ka kamot
nga morag baba
nga sa kabugnaw sa tubig
mamatay na sa kauhaw
monganga kini
og mohigop sa igpot
kaayo nga mga
kuyamoy sa usa ka ulan

tukob og pasulod

tanan
magtinukbanay
aron dili lang mabuhi
kondili aron usab mahupong
malipay

ang sawa mitukod sa balagtok
nga mitukod sa piso
nga mitukob sa ulod
nga mitukob
sa sulom

apan karong gabhiona
adunay malipay nga dili motukob
kadtong mium-om
kadtong mihay-ad
mibilangkad
mipahiyom
nangabri og
nagpasulod

mao kana'y sagad gibuhat
sa usa ka nabuang
as gugma

itom nga sunglass

itom ang imong sunglass
usa ka pagpakaaron-ingnon
nga wala ka magtan-aw
sa imong gitan-aw
paaron-aron nga ikaw
wa sugod mahigugma
wa sugod madam-ag

nahisama ka sa kadaghanan.

ang pagpamuyag

naalaan niya nga mapa
sa pilipinas
ang gakatag nga ap-ap
diha sa imong
aping

ang kugmo nga napilit
pa sa imong
braso abi niya og
imong alom

ang nakapait kay
nahikapan niya
ang imong tunga
abi niya og
tudlo sa gamay
nga bata.

tahuri

kamaong modala
bisan init na kaayo ang sampot
bisan og gabukal na ang tiyan
mahimo pa niyang
managhoy

ang gugma sumala ni Pasyo

dili na kinahanglang magkita ang
duha ka kamot
diha sa entablado

gani ang mga tiil dili na kinahanglan
pang mosayaw sa tugtog
sa usa ka tamborin

ang dalunggan wala na mangandoy
pa nianang usa ka plawta

ang gugma morag tiki nga kon maputol
sa kabangis sa tikbas sa
panahon
kamao kining mosumpay sa
nawala kaniya

ang gugma ang moawit dili ang plawta
ang gugma ang mosayaw dili ang mga tiil
ang gugma ang magdungog dili ang mga dunggan
ang gugma ang mabuhi sa kanunay
og sukad-sukad wala niini giila ang gahom
sa kamatayon
wala kini kaila sa iyang nawong
wala kini mahadlok sa iyang mga kawras

awit ni dolores

ang kagabhion og ang adlaw
wala'y kalainan
sa tawong wala'g gipaabot

dili na kamao ang paspas og
hinay sa ilang tagsa-tagsa
ka panaw

ang panglantaw manira sama
sa mga bintana
inig tak-op sa paglaom

mobisibis ang luha
apan dili kini maabtan sa
kaadlawon
nga nagbinbin og kabugna
sa mga hamog
sa kabulakan