2017/08/20

ang kabag-ohan

ang dalan sa
kabag-ohan
gibunglayan

gikuha ang tanang
sagbot
gipauga sa kainit
sa adlaw
dayon gidauban

ang aso sa kabag-ohan
misaka sa langit
ang abo sa kabag-ohan
giangkon sa yuta

ang bag-ong tanom sa
kabag-ohan
gibubuan nila ug dugo
gilubngan sa mga patay
aron ang yuta sa
kabag-ohan
abono sa tanan

miusbong ang mga
tanom nga tambok sa
kabag-ohan
namunga kini ug
daghan

apan didto sa merkado 
sa kabag-ohan
mingaw

walay namaligya 
walay namalit
walay mangaon
walay miinom

ang mga kalag sa patay
nagbanos banos sa merkado
nagsuroy suroy sa plaza
nangitag kinsay manugilon
bahin kanila

kinsa ang nagpatay
kinsa ang manubag
kinsa ang mabasol
kinsa ang patyon aron
bayran ang kamatayon

mao kini ang bag-ong panahon sa mga patay nga wa na mangambat usab sa sama nilang patay

mao na
kon ang mga patay
morag mga 
isdang naglutaw
sa dagat human
sa dinamita

kon ang mga patay
morag iro na lang
nga naligsan sa karsada
unya ang nakaligis
mosirit lang ug ila
kay lagi  iro lang
kadto

ang nanglantaw sa
una mohunong pa
dayog pangutana kon
kinsa ug ngano
apan sa kadugayang
balik-balik sa isda, sa
iro, sa iring
ug uban pa apil na
gani ang tawo nga
gipusil didto sa kilid
sa merkado morag

wala na lang
morag ordinaryo na
lang kaayo
maong wala nay
ambatay wala na ang
kaniadto mga pangutana
nga nagkutay sa mga
ngabil sa nanglabay.

mao kini ang bag-ong
panahon
sa mga patay nga wa
na mangambat usab
sa sama nilang patay

sa kataposan

sa kataposan
giluwa ko ikaw
aron lang nimo
mabalikan ang
tinood mong
pinuy-anan.

sama kanimo
wala ang kahayag
kanako sa dihang
nabutyag na ang
kamatooran.

sa kilomkilom 
kalit nga miabot 
ang alang kanako.
apan bisan pa 
niini, mapasalamaton
gihapon kami kanimo.

kaming nagmingaw
kaming naalimungawan
lamang kon unsa ang
nawong sa bakak batok
sa kasingkasing nga
nagdugo, nga gihapohap
sa kamot nga mainampoon.

2017/08/18

sa pagpalayo
makita mo ang kamubo
sa bungtod
ang kagamay sa mga
balay
ang ka walay pulos
sa mga timos
ang alom sa paa sa
lungsod
nga kon sa mas layo
pang lugar
usa na lang ka
tungaw sa imong
itlog
buta lang
ang moingon nga
ambongan ka
unya ang palahubog
sa merkado
ra ang nasayod nga
ikaw maayong
mobalak


2017/08/16

estorya de coccina

nagkadaiya sa kasamok
ang mga kutsara ug tinidor
didto sa kusina
sa dihang gipanghimakak
sa kaldero nga itom kaayo
ang iyang lubot unya nagsige
kinig syagit nga ang kalaha
dako ra kaayog baba unya
ang luwag kuno dakong piang

nanghambog ang initanan ug
tubig nga siya kuno ang
kinabugnawag utok sa ilang
gubot nga kusina.

apan kinsa ba ang atong gikapungtan?

wa ka na ba
kahinumdom
sa wakwak nga
taas ug dila
nga nagpunay ug
atang didto sa
taas sa atop?

unya kitang tanan
mangahadlok
dayon si nanay
sigig gakos nato
hangtod nga kitang
tanan nahikatulog?

karon, sayod ka
nga kadto dili gayod
tinood

apan kinsa ba ang
atong gikapungtan?
 

gaan nga bitibitonon

wala gyoy
sulod ang akong
igsoon nga
lalake
dali ra nako siyang
aswaton
gaan kaayong gibitbit
sa akong abaga
nga gikubalan na pag-ayo
sa iyang
kamaldito

2017/08/15

rainier

ug nahimong tubig
ang taas niyang buhok
didto sa higdaanan
samtang gitilapan kini sa
mga oras nga morag mga
iro nga kunuhay giuhaw
pag-ayo kaniya

wala ka gayod manugilon.

dali ra makita
nga kini balikwaot
gani ang lansang lisod
mga maatikan kon unsa
ang iyang relasyon
sa tinuhuan
kon unsa ba ang ginoo
sa bato diha sa imong
kiliran

ang hunahuna kapoyon
busa dili mangambat
kon nganong natuali
ang lingkoranan ug
nganong ang hubog 
nabuntagan man sa
tunga sa karsada nga 
maoy gilikayan sa mga
sakyanan

aron pagyagyag sa
tanan bisan unsa na 
lang ang ipakita ug
ibutang diha sa lamesa
anaa ang tyorka sa 
bisikleta nga gibitay
sa kilid sa kamalig 
aron dili maulanan
unya walay ganahan nga
mogasto aron kini
modagan pag-usab

anaa ang ihi sa iring
sa kilid sa pultahan nga
nagsigig syagit aron 
mabantayan sa kasuko
apan mingaw kining
balaya diin ang tanan
gustong mobiya aron
makita ang kalipay sa
laing pultahan

gusto man gud nimo nga
ang tanan dunay hinungdan
nga kon buhaton ang usa
ka laraw kinahanglang adunay
igong katarungan

wa ka ba nasayod nga ang
mga dahon mangahulog lang
bisag walay nanguhit sama
sa mga hinog nga mangga
nga bisag wala tandoga sa
hangin anaa nangaatak lang
ug ila?

ang kasubo sa tawo hangin
lang usab sama sa kalipay
nga milabay lang diha sa aping
ang tanan lumalabay
ang tanan mawala
unya ikaw sa ilang tan-aw
anaa nagnganga nagtanga

sulod sa imong dughan 
wala kay  kiber, walay
mapa, walay adtoan, apan
puno sa kalipay, unya tungod
niini, wala ka gayod manugilon.

mapasalamaton

ania kining
babaye nga gikan
sa simbahan
nga nagtaghoy
taghoy
nga misabod sa
usa ka lamesang
tugas diin sa tunga
niini
anaa ang plorera
nga gibutangan
ug usa ka buwak
sa gumamela

anaa ang kapula nga
walay kahumot
nga nakapalipay kaayo
sa iyang kasingkasing

nga mora kinig
salampati nga gibuhian
gikan sa kamot sa
lalaki nga 
nagpasalamat nga
nahuman ra 
gayod ang seremonyas
sa kasal

kay wala diha ang gugma kanimo

diha sa samin
sa imong mga mata
nakita ko ang
kalayo sa
kapungot busa

giatras ko ang
akong halok
gipiyong ko ang
kahayag
gipangita ko didto
sa kangitngit
ang laing posibilidad
sa usa ka gugma

ang mga wakwak sa katilingban

bation
na natong
giilad tang
duha
kanunay

kon moadto
ta didto
atong gasto
kon moari
sila diri
ato lang 
gihapon

kining mga
wakwak
usahay
angayang butangan
ug abo
ang putol nga lawas

aron di 
kalanding
magsigig
lupadlupad
hangtod
mamatay

2017/08/14

malinawon nga pagbiya

makalangan gayod
gani nalangan man ako
nga mora kog isdang
dako ug ngipon nga nasabot
sa usa ka bitik o baling

pagkausik na sa mga oras
kabahin niini
apan usahay dili sab nako
ikalimod nga
ang kalipay nga gihatag niini
anaa man sa kataposang linya

nga mora kog makukulit nga
nakahuman paghimo sa nawong ni
san vicente
nga nagpahiyom diha sa gipalong
ko na ang suga sa lawak
dayon migawas ko unya gisirad-an
ang pultahan

kay lagi nagpahibalo ka man
nga kutob na lang kita dinhi
wala na ang ugma
unya ikaw magmalipayon na 
usab sama kanako diha
sa usa ka malinawon nga pagbiya

mga hungihong

ang kampana
sa dapitan mao ang
gidungog nga
pinakamasub-on sa
tanan inig
bagting niini

gani manghilak man
ang tanang poste
sa kadalanan
samtang gipamatay na
ang ilang
kahayag

ang kasamtangang kampana
kuno karon didto
dili na ang tinood
kay lagi ang kamatooran
gikawat na man

wala say nangutana kon kinsa
ug ngano
apan sukad kaniadto nga wala 
na kini
ambot, matingala ka
nganong ang mga tawo mora
mag 
malipayon na man hinoon

ang mga batang babaye anaa
nanaglingkod sa labat nga bato
sa mapa nga
gihimo ni rizal
unya ang mga batang lalake
nangatawa sa usa ka yaga-yaga
nga gipanghilantan kuno 
ang ilang mga lubot

samtang kami nga bag-ong
nangabot didto
nangita sa kinagamyang tawo
sa tibook kalibotan
nga kon matulog magsugod
kini gikan sa ala una sa hapon
hangtod na sa alas siete sa
gabii

sa laing bahin
midagkot kami sa kandila alang
kang senyor santiago
nga matod pa sa tigulang nga
makililimos sa kilid sa pultahan
sa karaang simbahan
mogawas kuno kini ug mangabayo
matag alas dos sa kaadlawon

gidungog ang laing sugilanon
kabahin sa babayeng batan-on
nga tabonon
nga maligo sa suba nga 
hubo unya moawit sa kasubo
mas labaw pas
bagting sa masulob-an nga
kampana
didto sa lapyahan sa
talisay diin didto kuno nakuhaan
ang uyab ni rizal nga
si josefa

ang tanlag

ang tanlag
usa ka mangkay
nga magtutudlo
sa kindergarten

usahay ang atong
dula-dula 
ingon siya dili
makaayo kanato

daghan kitang
mapasagdan
diha sa paghikalimot
kabahin sa
nakasakit sa atong
kiting kaniadto

ang tanlag sahay
mao ang patay na nga
inahan
nga atong gibisitahan
sa iyang lubnganan
dayon atong
patuloan sa daghang
luha nga
makaulaw

sahay bisitahan kita
niya
sama sa usa ka kalag
nga nagtalikod sa
kilid sa pultahan

gisulayan kog dalit
ang akong kape nga
nabugnaw na kagabii

gamayng sugilanon
mga pahinumdom
mga pahimangno 
sa mga lakang

aron dili mapandol
mapangos masamad
inig kahuman sa maong
panagsalo

gibati nako nga mora
kog misaka sa
bentana paingon sa
imong bentana
lakaw sa gisumpay nga
pisi

balanse balanse sa nga
tikang
kumagko sa kumagko
lakat sa usa ka
kumpyansa
sa usa ka pagsalig
diin wala na ang 
kahadlok nga
basin sa unahan
ako mahulog

mahawiran na diay
ang panganod
unya ang ubos puros
man humok nga
balilihan

mga tunok sa kamingaw

ang imong
balak nakita ko nga
imong anino

sama sab kanako
mas nahimong anino
sa akong mga
pulong

nga mangawala kuyog
sa kangitngit
unya ang nagpabilin
mao ang atong
lawas nga atong gihikap
nga morag mga bato
sa kahilom

ah, mao ba kini ang 
kamatooran bahin kanato?
sahay
mabati ko ang mga rosas
nga sa kabugnaw
sa kangitngit
nahimong mas tunok
sa kamingaw

ang nangka nga dagkog lusok

kalamian
gayod unta sa imong
nangka

baga, bus-ok
sa bulok pa lang
haskang tam-isa
dugaon
ang pagkalumyan

apan kanunayng
nagpabilin sa akong
hunahuna
bisan kaniadto pa
ang tagok nga lisod
tangtangon sa
akong mga tudlo

busa, salamat na lang
wala na akoy
ganang molaknit
niini

2017/08/13

ang hungit

gisulayan pag-usab ug
hungit sa akong wala nga
kamot ang
naandang pagkaon apan
ako na kining gibalibaran
ang akong tuo nga kamot
karon mao na usab ang
masunod
human mo gilungkab ang
akong dughan
kay kining akong kasingkasing
nayabag
sa init nga putahe 
ang sebo nga natunaw
nagsinaw diha sa yahong
lamog ang kahalang sa
usa ka dakong sayop nga
walay ngalang 
nilalang

2017/08/10

dna

Ang hagdanan sa
Kinabuhi
Yaw intawon kuhai
Ug ang-ang
Basig dili na hinoon
Ta kasaka
Dili gayod mahurot
Bisag lamoyon
Bisag kan-on
Ang anino sa bulad

2017/08/05

ania si pongpong

bisan gani ang
iro
makamao mang
mobati

ania si pongpong
wala ka hapwag
sa iro sa among silingan
nga karon nangulag

nagpunay ug paghot
gikan pa kagabii
atubangan sa labat
sa gisirad-an nga 
ganghaan

gilantaw ang wala 
pa nagbulag nga mga
uwagan

kining barotoha karong panahona ako'y magbuot sa tanan asa padulong ug kanus-a

pagkahuman
mausob na gayod ang
tanan

dili na humok ang
imong ilong
nga taraltaralon na 
lang sa
bitad sa kapalaran

kahoy nga migamot
nga mamatay lang kong
putlon

umang nga anaa
hugot ang pagtoo sa
hinulman nga 
balayan

halas nga nagpahipi
sa kabatoon
nga kon dunay masaag
gihapon mapaakan

kining barotoha
karong panahona
ako'y magbuot 
sa tanan
asa padulong ug
kanus-a

ayaw kog ilara butete ka.

giingnan mo ang samin
di na ko

nakita mo ba ang iyang
pahiyom?
nagdali ka man god

nagdala kinig dakong 
pangutana
alang lang gihapon kanimo

morag miingon
ayaw kog ilara
butete ka.

sukda ang kasakit timbanga ang kalipay

gihatagan ko ang
akong kaugalingon niining
gasa sa kalay-on

ang kadul-on kaha
milingla kanako?
ang kahumot sa imong
buhok
ang kahamis sa imong
aping
ang kananam sa imong
ngabil

magkalayo pa kaha ang
kalay-on?
sa ikapitong bungtod
bation pa ba kaha ang
haguros sa sulog sa gugma?

unsa ba ang gugma?
gibalik-balik na ang karaang
pangutana

sukda ang kasakit
timbanga ang kalipay
dayon ingna ko
kon unsa ang nawong
sa usa ka gugma

dinhing dapita

dinhing dapita
ang mga awit sa kalanggaman
mao ang akong 
awit

ang paglata sa mga dahon nga
nangatagak sa miaging unos
naghatag ug banig sa bag-ong liso
nga nanubo

dinhing dapita ang kahilom sa 
kagabhion
magahabol kanako sa nindot 
kaayong hinanok sa katulugon

gisulayan ko lang ang kinabuhing
layo na kanimo.

mibalhin na ako sa akong bag-ong panimalay

gihukman ko
na ang akong kaugalingon

sayong kaadlawon
milabay lang ako sa imong
balay
sa samin nga bentana
wala patya ang imong
suga

mibalhin na ako sa
akong bag-ong panimalay
likod nako ang mga kabukiran
sa akong atubangan
ang lapad ug asul kaayo nga dagat

unya dapit inig abot sa
kagabhion
sa akong langit 
nangumbitay ang
bagang bitoon

2017/08/03

banos

kon mas sayo mong
nadawat ang
kamingaw sa kinabuhi
mas dali ra usab
moabot ang kalipay

maong samtang misulod
ka na sa sakyanan
aron sugdan mo na ang
pagmaneho gikan sa dipolog
paingon sa zamboanga
gibati mo na usab ang
tumang kahaw-ang tungod lagi
kay ana
ikaw na lang usab diha
nag-inosara

wa nimo kapugngi ang pag-iyak
mitulo ang daghang luha
maong mipadaplin ka una aron
pasagdan ang pagbuhagay sa luha
hangtod nga nahurot na kini

dayon anaa na ang laing kahaw-ang
nga morag usa ka basket nga karon
gipuno sa daghang hinog kaayo nga
mga mangga


ang mananambal gna wala miabot

ako na lang
gilubong sa kalimot
kay hangtod 
karon ang mananambal
nga moayong
mosaad wala pa gihapon
miabot

sabton ko na lang
nga siya usab
nasabod, gipatay, unya
wala na
gayod nakita.

2017/08/01

walay kapilian

ang taas nga kalsada sa kinabuhi wala gayod sugod
nabakante sa trak de karga nga mga kasakit 

talagsa ra ang adlaw nga kini walay moagi apan kon wala
man mobanos man usab dayon ang kahaw-ang sa bugnaw kaayong
hangin gikan sa dako kaayong bukid nga pagmahay

gukod

gigukod sa bunguton
nga lalaki nga hubo ang
lawas
ang babayeng taas ug buhok
nga puti kaayog
paa
didto sa katre nabug-atan
ang kanhiayng hayahay
ug humok kaayo nga
alugnan nga binordahan
ug ponda

nasayop ko pasayloa

nasaypan ko ang imong
pagtoo nga ako dili mahimong
mabuhi kon wala ikaw

sa dihang gisirad-an mo na
ang pultahan
wala na ko manuktok pag-usab

mora kog kabayo nga milatas
sa suba midagan miambak sa pangpang
aron lang kaha pagpatinood sa akong
ginadamgo nga duha ka pako

abi sa mga bato ug mao na kadto
ang akong kataposan
nag-andam na man gani ang mokatay
nga balilihan
aron pagtabon sa akong dakong
kasaypanan

nasayop ko pasayloa ikaw man diay
ang dili mabuhi kon wala na ako.

maayong mangitag lutsanan ang nahubog sa kaibog

sa lugar diin
dili nako masulti
ang pulong
naningkamot ang
kasingkasing

kadali lang sa mata
manugilon
wala palupig ang 
kamot
nag-amba ang ngabil

mubo lang kaayo
ang panahon
miabot na ang atong
gisakyan sa iyang
giadtoan

lahi nga kalibotan
ang gipuy-an sa gugma
maayong mangitag
lutsanan ang nahubog
sa kaibog

dili kawayan

gilubong na
nato ang mga atsa
gihipos na ang
sundang ug pusil.

gamay na lang ang
panahon, apan bisan 
pa niini, dili pa ulahi
nga balikan nato 
pag-usab ang atong
panagsuon.

dali, atong hawanan
ang mga kagubot
magtanom tang 
punoan sa mangga
dili kawayan

Panginhas dire