kon unsa ka sa
pagkatawo,

ilong nga palwa sa
lubi, agtang nga morag
bungtod ka lapad,
apapangig nga
morag usa ka kahon
nga basakan
baga nga pilok nga
morag kakugnan,
lagom nga ngabil
nga morag
panganod nga
kaulanon

morag wa ka nay
mahimo niana gawas
lang og tagaan gayod
nimog panahon
og gastohan

apan kon maunsa ka
damlag
mahimong abogado de
campanilla
o superintendent sa
inyong probinsya
o kaha mahimong
dato kaayo nga
negosyante

naa ra kana sa imong
diskarte
kay lagi
gawasnon ka
og walay mga kamot
sa kapobrehon
kawad-on og
kaulawon nga
makapugong kanimo
nga maghimo sa imong
kaugalingong dalan
magtukod sa imong
balayan
magkulit sa mga linya
sa imong palad...

patay na ang tawo...

dili na nato hisgotan nga kaniadto
gikawat niya ang imong uyab.

mipahulay na siya
atong hisgotan kadtong mga maayo lang unta

kadtong gidalhan ka niya og
usa ka pungpong nga hinog nga bayabas
samtang gihilantan ka
og ikaw rang usa
sa inyoha

og daghan pa....

lubong ni langging karon
didto ko kagabii og akong nakita nga
ang mga bulak sa kilid sa iyang
lungon puros puti,

nakaingon si emma nga wala kaayo
maayog make-up ang patay kay luspad lang gihapon
lahi ang picture sa tunga
nga haskang inosenteha gayod sa namatay

kini si fredelita nagpasopaso samtang
nagsige ang pangadye
close friend ni langging
love-hate sad ni silang duha
ambot og nagkomedya ba pero
miingon siya nga dili baya pod tanang
daotang sagbot
dugay mamatay....

ang sobrang pagmahal kuno
makamatay

ambot, pero wa pa sugod
nga ang usa kanila namatay sa gugma

dunay nagdilaab sa kasilag
nasunog, naabo og wa na katindog.

sobra ang gugma sa iyang asawa
kay bisan og nalibang siya
gihapit og ang iyang aping
gihalokan

ang tubol ang balikog.

kabahin sa baybayon

dili mangamatay ang balas
sa baybayon

nanaghan pa man gani hinoon
milapad ang baba sa bukana

milalom ang dagat
milagom ang langit.

pagsulod mo sa kusina
unsa ba ang imong nakita?

kalderong nagkulob.

gikan ka sa bukid, mitungas ka,
naabtan mo ang agtang sa pangpang
giaggian mo ang pito ka suba
og gikatkat mo ang danlog nga
bungtod

miabot ka sa kinatas-an og
imong gilantaw ang lapad nga
kalibotan, unsa ba ang imong
nakita?

kalderong nagkulob lang
gihapon.

ang tanan kanimo
ania kanako gawas lamang
sa puntik-puntik mong
panit....

busa sa atong pag-ila-ila
wa na kaayoy daghang istorya.

abstract...black and while nga surroundings...

pula nga payong
kamot sa sampot
ngabil sa ngabil
kinto nga tiil.

kaanyag

ang mubo nga panahon
diha sa yamog ubos og ibabaw
diha sa ilusyon nga kalunhaw sa
dahon....

nasulayan mo na ba ang pagtunob
sa humok kaayo nga yuta sa silong sa
kakahoyan sud sa dakong lasang
diin ang imong kabug-aton imong
gihipos sud sa imong utok aron
dili ka maunlod sa lapok?

nakita mo na ba ang tawong
nahulog sa pangpang nga nasalo sa mga kamot
dagat og unya milangoy
paingon sa kahoy nga sakayan
mihawid gisalig ang iyang kinabuhi
sa laing galutaw
diha sa lapad og lalom nga tubig?

bao

ang bato nga gilomutan
og ang kahilom sa bao
usa ra,

nagduyog ang ilang katahom

gihanyag ang kaanindot
sa kahinay...

pasingot

lakat sa kabuntagon
ginhawa og
dako,
isabwag ang hangin
sud sa tiyan
isa sa mga kamot
tungas sa
mga tiil,
hangad sa langit
ihalad ang
mga lab-as nga
buwak sa hunahuna
yukbo sa
Bathala
silong sa adlaw
tawong layaw.

kang Mely...

gabii na, nanuktok ka pa
sa akong pultahan kay lagi
si Mama nimo nahulog
sa iyang katre kay wala ka
diha nga nagbantay og
maayong pagkapiang sa
maong tigulang, kay lagi
si Polding nga imong bana
bag-o lang sab nga na-stroke
og wa na lang gani nimo
gipaospital kay gailaid ka sa
kalisod

ang imong pension nga
dos mil kada bulan dili gani
maigo sa bulad og bugas
sa matag adlaw
(wa pay labot kadtong bayad
sa interest sa imong mga utang)

nalata na ang imong tiil
morag hapit na moboto ang
imong mga barikos

wa ako'y mga pangutana
kanimo Mely
hatagan ko ikaw og tulo
ka gantang nga bugas
og pakapinan pa og usa
ka kilo nga isda og
pamilite nga kinse pesos
pauli sa inyong gipletihang
balay

dili ako mangutana kon ngano
og naunsa ka o basin og sila pa'y mohusga
basin kuno og gigabaan kamo tungod sa inyong
pagpapangilad kaniadto

ang ako
mohatag lang
wala nay lain kay abi nimo
Mely sayod ako nga kon ang
Ginoo na gani ang mobalos
sa akong gihatag diha kanimo
dili ka gayod makatoo:

sa tulo ka gantang nga bugas
gitagaan niya ako og basakan
og ang mga humay wala gani
pangan-a sa bagtok og ang
mga binakid nagpunsisok sa
akong mga kamalig,
sa usa ka kilo nga isda
iya akong gitagaan og fishpond
og ang mga isda didto wala
malanag, wala maanod sa miaging
baha og

sa kinse pesos nga akong gihatag
kanimo isip pamilite, gibalosan
niya ako og kinse mil ka pesos
nga kalit lang nga miabot sa akong
hagdanan,

naglibog ako Mely sa kaayo sa
Ginoo og busa
ako magdayeg gayod kanunay
Kaniya
og busa ako
sa walay pangutana kon angayan
ka bang hatagan o dili
andam ang akong mga kamot sa
paghatag kaninyo kanunay
andam na ang gantangan sa bugas
og ang dakong putos niini
andam na ang akong mga sinsilyo
alang kanimo
gihimbisan ko na man usab gani
ang mga isda
nga inyong isud-an karong gabhiona

sama sa kahoy nga kanunayng mamuwak
og sa pagkahinog sa unya sa iyang mga bunga
andam kini'g tagana sa paghatag niini
sa bisan kinsang molabay sa iyang
gitindogan
sa bisan kinsang giuhaw
sa bisang kinsang
gigutom og

sama kanako
ang maong kahoy walay pangutana
kon ang mamupo sa iyang bunga
kon tagaan angayan ba.

usa lang ako ka agianan
walay magpabilin kanako dinhi
molabay ang tanan
og akong lantawon
tagaan ko og ngalan og sa akong nakita
maghimo ako og mga kahulugan
dili ako molakaw
maglingkod lamang ako sa bangko sa kilid
ning pultahan
agianan lamang ako
og sukad pa sa una wala akoy ngalan

alang kang Langging

nagpahibalo nang daan ang kamatayon
layo pa
gipahimangnoan ka na niya sa iyang pag-abot
mihangyo ka
sayod ka nga wala gayod siya mosugot
sulugoon lang usab siya
nagpaabot na ang sakayan og ang lanaw
puno sa kalinaw
gihalaran mo siya sa imong pinakamatahom nga pahiyom
gidawat niya ang imong mga kamot
gipahalona ka niya sa bangko
og miyango ka
gisundan ninyo ang kahayag
nahilis
mibanos ang kangitngit
samtang kami nga nahabilin dinhi
wala maningog

dili kasaligan ang mga pulong,
usahay ang mas mahinungdanon unta nakong isulti
dili man nila malitok

ang ilang mga baba natuk-an
napulos puti ang ilang mga kalimutaw
nangahagba

Chess

Ang takna miabot

Hugasan nako

Ang chess board.

Akoy

2011.2.15

ang mga kasakit anaa sab kana
sila'g kakapoy

abtan sab silang kapuol
makonsyensya baya pod usahay

nganong ikaw lang ang ilang
gibalikbalikan

busa ayaw palabi nianang imong
kahiubos

ugma kanang pipila ka bukag
nimong gikaabaga nga kabug-aton

aduna ra gihapoy mangutana og dayon mopalit niana
bisan og wala ka pa nagpahibalo nga mamaligya

kadtong mga gipanggabaan
og kadtong giingon mo nga sad-an

kanang tanan usab ilang hambinon
pagpailob lang basin ugma puhon

miulan,
kadali lang, nabasa gamay lang

kadyot lang ang katugnaw
nga gidala sa hungihong sa hangin

takulahaw kining mopanaw
mobanos ang kainit sa

imong mga ngabil nga midap-ig
sa akong aping

ning kagabhion nakita ko ang
tanan

naglamog ang mga bitoon
og mga adlaw

nahugyaw ang akong bukog
unod og panit

di makatoo sa hilabihang
kalipay

nga sud sa akong dughan
wa na gani kasudlan

pagpaabot

sa imong pag-abot nawala
ang kahulugan

sa pagpaabot, ang kabalaka
nakalupad,

mipuli ang mga utitod sa mga
pangutana

nga wala nimo tubaga, apan
sakto ka, ang katam-is sa asukal

magpabilin.

sa lawak ni giovanni

katorse, febrero,
2011
sa lawak ni giovanni
kuyog niya ang
duha niya ka mga
kamot....

haiku

human sa pagpaugnat
ang akong singot
nakakaplag og agay-ay

Dili Kini Biaybiay

Bisan pa og pinaagi
sa pulong wa ka katungas
sa bungtod sa akong damgo

Bisan pa og ang imong
panagway dili tataw
sa akong panan-aw

Bisan pa og kapila
manaranka sa pultahan
ang akong tanlag

Ugaling kining tanan
bunga lang sa katulogon

wa gihapoy makatupong kanimo

Bitoon

Sa langit mihangad

Bitoon ang gitan-aw

Kay ang kahayag sa dagitab

Di na katagbaw

Sa mga panghupaw.

Akoy

2011.2.13

sa dihang mihangyo ko og usa ka halok
sa imong aping
mibalibad ka,

sakit kuno ang imong ulo og
gabagotbot ang imong tiyan,

og busa kay miabot na man ko
sa akong kataposan,
mikanaog ko sa imong tugkaran
og nanamilit, og

miingon ka nga ako nagkulang sa kaisog
usa ka talawan nga
dili kabalong mogamit anang
pulong nga
pagpamugos, gusto man god nimong

dili kaayo mabantayan nga ikaw usab patay
sa gugma

diri kanako og ako nga nagpaubos na pag-ayo
kanimo, nagpabuangbuang usab nga dili
kamaong mogamit sa pulong anang
ikaduhang paghangyo, basin og sud sa akong

kaugalingon, aduna akoy mas labaw pa nga gihunahuna
labaw pa sa kainit sa imong mga ngabil
og busa wala kaayo ako
matintal sa pikas nimong
aping.

mga patay nga pato...

i

mga patay nga pato
naglutawlutaw sa suba
misalig sa sulog
mikuyogkuyog.

ii

mga galutawlutaw nga tulo
ka puti nga pato
patay na
gisulogsulog sa sulog sa
suba paingon sa
dagat

iii

patay na ang mga pato
sa dihang mikusog ang sulog
suko kaayo nga
mihatod sa nahitabo didto
sa baba sa dagat

ang atong mga palad..

sa ilalom sa yuta
nangatulog ang atong mga
diyos diyos,

kasagaran gipiyal nato
ang atong dangatan

og usahay ila kining gikalagot
og busa
mao nga mabati mo usahay
ang kusog nga
linog.

kining akong sunoy
taas na og tahod,

hait og bulang, og daghan
na og gipatay

ugma kon mabihag mo siya
dili ako mangayo og
tingog sa kalooy

maghambin ako sa
tumang kaguol ning akong
kapildihon

ang akong ginhawa
motagbo sa imong
ginhawa

ang akong laway
maligo sa imong laway

ang akong igham
mahimong usa ka balak

ang akong pag-unto
mao ang kataposang
awit nga maoy mohatod
kanimo sa

imong paghinanok
ang akong pagkatagbaw
diha sa ibabaw sa
usa ka pahiyom silong
ning atop sa
kaminyoon

karong
katorse sa pebrero.

dinhin ning lungsod nga karaan...

makalibog kining atong lungsod
sa gabii
nagpunay og hunghong
samtang gisuroy nato ang iyang
karaang karsada
nanawag kay wa ambata
gihikyad ang iyang mga samad
nga wala maalim

barado ang mga kanal
hilom kaayo ang mga tindahan
gibukbok ang mga bongbong
sa mga balay
nanirado ang mga bintana
og sud sa mga lawak anaa ang
mga patay
nga dili magpalubong...

pakapin

gisuki nako ang
kahilom,
gipalit nako ang
kamingaw,
gipakapinan ko
og pasaylo

busa nagpasalamat
ko.

palihog...

gusto nakong
sulaton unta and usa lang ka
pulong nga
makapatumpag
og dako kaayong bungtod,

gipangita pa nako
wa nako makita
og busa di pa nako
mabungat,

usa lang ka
pulong,

palihog.

Luwas Ang Atong Pagbati Ilawom Ning Gugma

Luwas Ang Atong Pagbati Ilawom Ning Gugma
By Genamos_US of Washington DC, USA

Unsang hitaboa nga naabot kining nimla
Nga gipaabot ko sa dugayng panahon nawala
Nga sa kalit naabot nga kitang duha nabulahan
Kay ang gugmang gituhoan midako ug giampoan

Atubangan ning mga kahoy nga atong gidauban
Nagpitipiti ang matag dilaab sa pagbati natilawan
Sa sikit nagtupad ta nga natagbaw sa matag gutlo inuslan
Samtang ang gawas gihabulan sa katugnaw nga nag-uwan

Wala ko damha kining talagsaong higayon moabot
Nga akong igugol kining panahon kanimo sa hurot
Kay espiyal ikaw kanako nga kining pagbati duawa
Sa imong kasingkasing intawon kini pagatan-awa

Nakita ko ang tumang kalipay sa imong mga mata
Nga ang matag pahiyum mo dughan ko paminawa
Daghan kung nakat-onan dinha kanimo, pinangga
Tuhoi kining dughan ko nga kanimo lang nagtinguha

Nasabtan ko ang tinood nga kahulugan sa kinabuhi
Nga imong kung gitudloan sa tanan nga walay isukli
Nakat-on ko sa paghigugma, nasulayan ko ang panag-ambit
Kay mao ang bugtong katuoyan nga kita sa langit gisampit

Kung wala ka pa moabot sa akong kinabuhi
Ang kalibutan ko walay tumong nagkapuliki
Imong gitambalan ang dughan ko nga puno sa kabalaka
Kon man galing makigharong sa kinabuhi mag-inusara

Dakong kalipay nga ania ka permi sa akong kiliran
Aron sugaton ang kalipay ug kasub-anan matilawan
Nga kung unsa man ang naghulat nga ugma kanato
Aron unongan kining pagbati ta nga gituyo modako

Ikaw gayud ang tukma ug alang dinhi kanako
Sa katam-is ang gugma ko sa langit nisangko
Tagbawon ta kining kagabhion sa halok ug romansa
Kay luwas Ang Atong Pagbati Ilawom ning Gugma

pari nga giordinahan ka niadtong grade three pa lang ko
engrande ang kalihokan
sabaan ang mga kusinero nga nagluto sa mga adobo og nilat-an
tapad ang katawa og agik-ik sa nataran
ensakto ang pag-abot sa ubang mga bisita gikan sa plaridel og dipolog
nagakos, naghinangopay, nagsadya alang kanimo
garbo ka sa kaliwat sa mga Evardone og mga Alfeche


yano lang ang pagpanglabay sa mga katuigan
akong nahibaw-an ang imong pagtagotago sa bukid
wa madugay nadakpan ka, napriso sa pito ka tuig, og nausob
ang kataposan, mao nga ikaw nahisama usab kanila: mamalikas disin motakbas!

kumusta ka na?

kadtong mipauli ka sa balay

udto kadto,

mihapa ang wala mailhing tawo nga mahadlokon

ugmad sa basakan ang gikalingawan sa mga malinawon

samtang ang mga adunay armas nagwarawara

tutok lang panalagsa ang mabalos sa mga gidaog-daog

ambot og unsay gidangatan sa kabaw og mga manok og baboy nga ilang gidala



kapait sa mga wala mosukol og wala magpakabana

agwantahon ang pila ka martilyo sa lansang sa matag kamatayon



nawagtang ang pagsalig

asa na kaha ang tinood nga dalan nga atong subayon?

balak alang kaninyo...

makalipay
kong nanay
bilib si tatay
abtik ko

kamao kong
moihap
mamaligya og
balut gikan sa
alas 9 sa gabii
hangtod sa
alas 3 sa
kaadlawon

momata kog
sayo
maglalog sa
baboy og
manok nga
panabong
ni tatay

magkuso-kuso
sab ko sa bulingon
nga gihumulan ni
nanay
waswasan
ihayhay aron
mauga pagkahapon
og isuot na usab
sa akong duha ka
mga manghod

kamao na sab
kong maglung-ag
og bugas
mag-prito og
bulad

magsag-ob
og tubig ilimnon
manghugas og
plato og mga
baso nga
mawala ang
sabon

ako si
Klokoy
akong tinood
nga ngan
Piolo

miundang na
ko
sa Grade I.

kalipay kong
tatay
og Nanay

hago kaayo
ang akong lawas

apan way sapayan
kalipay ko
ang kalipay ni
nanay og
tatay

Ang Mitalaw Nga Gugma Sa Heneral

Ang Mitalaw Nga Gugma Sa Heneral
By Genamos_US of Washington DC, USA

Nakaila ba mo ni Heneral Angelo Reyes
Mga militar kaniadto nga walay makiglalis
Nagtakuban nga murag buotan
Kay adunay gitagoan nga dautan

Sa niaging administrasyon
Siya ang paboritong tawgon
Kang inday Gloria siya pasayawon
Bisag unsang sonata ang patukaron

Daghang nanggawas nga tabi-tabi ug mga sugilanon
Nga iyang kunong gikawkaw ang pundo nga sulondon
Gisugo siya kuno sa iyang ikaduhang bathala
Nga iyang tilawan ang kuwarta sa pagpasipala

Ang kapaet kay adunay nipiyait
Nga "foul" kuno nga iyang gisiyagit
Kay ang Heneral ug uban pa nalambigit
Sa mga huhungihong sila gipanghagit

Gisukit-sukit siya sa mga senador
Nga ang uban pod utrong mga traydor
Gihimong murag karnero nga bitayonon
Sa mga nanggawas nga wala sila makauyon

Nibahad sa senado nga dili nga mobalik
Kay ang mga senador perming nanohik
Kung unsa man ang iyang kapuslanan
Nga iya naman gipas-an ang kalibutan

Sa tumang kabug-at ang tuhod nagkurog
Sa matag publisidad kanunayng nahulog
Ang iyang ngalan maoy sigeg giinitan
Kay siya mismo aktibo sa kagamhanan

Gitagaan og taas nga katungdanan
Sa departamento sa Enerhiya gisudlan
Nagtuo ang pobreng mga katawhan
Nga siya gipili sa kamot sa kahitas-an

Tuod man nilingkod nga matarong
Sa mga hiwi siya ang nakabarong
Mga problema sa enerhiya siya wala makapugong
Kay daghan diay ang nagbagotbot nga nisumbong

Kung unsay mahimo ning atong nasod nga naulipon
Sa mga walay batasan ug kawatan nga mga sulugoon
Kung unsaon pagpakgang ning kurapsyon
Kung si Noynoy ba gyud ang bugtong sulosyon

Karon hain naman siya gibutang
Nga nilakaw nga murag walay utang
Ang mga dughan sa katawhan nasagmoyo
Nga iyang gikutlo ang kinabuhi sa pagtuyo

Aron kumkumon ang nahabilin nga pagbasol
Sa iyang tanlag siya nga kanunayng gihasol
Kung iya pa lang mabalik ang kagahapon
Nga balibaran ang kahakog siya naulipon

Kung sayop man ang iyang nabuhat
Sa buhi pa siya sa kasaysayan nahisulat
Nga ang iyang ngalan adunay mansa
Gihugasan niyag dugo aron may tsansa

Kung aduna pa unta siyay gugmang gibilin
Mga pilipinhong katawhan unta dili mabitin
Kung ang panghigugma sa nasod tiunay
Ang iyang kalag ug pamilya makapahulay

Dili nga mabakwi ang kasaysayan sa nasod
Kung sa mga panghitabo abunansiya gayod
Ang ato nalang ani ang pagpadayon sa pag-ampo
Aron sa kalinaw ug ting-usbawan kita moyango

Busa tambag ning atong kinabuhi
Bisag unsa kalisod ang panahon nagbudhi
Nga dili kita mawagtangan sa paglaum
Bisag sa pagsulay ang gugma ta molagom

Padayon kita sa pagbuhat sa maayong panag-ingnan
Aron sa ugma damlag ang langit kita pagabaslan
Sa pagsunod sa mga langitnong lagda ug pulong inspirational
Aron malikayan mahitabo ang Mitalaw Nga Gugma Sa Heneral

dili interesado...

gihisgotan niya ang pagbuto sa ligid
ang pagkahulog sa kilid sa kanal sa kalsada sa
awto nga morag sakang nga hapon nga wa na kasabot kon asa paingon
maygani kuno kay lig-on ra ang chasis sa maong sakyanan nga bisan og nawingig na
ang mga kamot nga gahawid sa mga suga sa kilid
wa gihapon malata nga morag latang nalumping ang pultahan
sa hamubong pagkasulti igo rang nagarasan si Junjun og wala mamatay

hapit na mahurot ang thai ice cream
ang kataposang kan-on
nagtan-aw ko sa relo kon kanus-a pa kaha mahumanang kataposang sugilon

mas nindot man god ang tingog sa pag-abri sa pultahan
og dayog gawas sa balayan sa iyang kalibotan

menos kinse minutos na
pwera bisita.

pagbasol...

gitutokan niya ang iyang
nawong sa samin,

ang buhok nga nahahalhag, ang apapangig nga
mikibra, ang mga ngipon nga
nangalarag, ang mga uban
nga morag baha sa suba
mimakamang sa dagat,
ang nanipis nga kilay ang
nanghubag nga mata ang
nangaluyloy nga mga pilok,
ang ngabil nga lagomdaw mga dag-om sa panganod,
ang dunggan nga tangkag,ang suwang nga mihait tagbo sa panahon

nakapangutana siya nganong
nabuhat ba kadto niya?