tala-tala

so nakaila ka ni mel?

ay, oo, kay kana si mel
magsige na og ari
diri
sa among kamanggahan
kada nobyembre
mag-retreat kana
siya

kumusta na kaha si mel?
naupaw na ba?
niwang ba siya gihapon?
hubakon pa ba?

kahinumdom
ko kaniadto
dili gyod na siya
kabalong modulag
basketball

ingon ka

maayo man modula si mel
og basketball
wala man mitambok
dili pod hubakon

hubakon jud si mel
niwang na
siya

time sa, kinsang mel ba?
ay, di si Mel Olea
nga taga-bikol

oops, ang akong kaila
si Mel Tambaloyloy
taga Argao man

sus, tala-tala jud ka da!

kamingaw kaanugon

miabot ka
kaadlawon kadto
nagkalo ka
og nagtaas og bukton
morag bugnaw
gayod seguro sa gawas
diin ikaw gikan

nangutana ka
kon nahalin na ba kining
balay og yuta nga
among gipuy-an karon

mitubag ko
wala pa

morag kapoy kaayo ka
og mihangyo nga
matulog una
og tupad kanako
og kang
arjing ang kamanghorang
anak
ni Betty

nangatulog tang tulo
gipalong nato ang
lampara

lalom ang kahilom
ngitngit kaayo ang langit

pagkaugma sayo ko
nga nakamata
kay morag tinood
ang akong damgo
nimo Lo.

morag naanugunan ka
gayod
kon ibaligya ang imong
balay nga hinagoan
ang yuta sa syudad
nga inyong
gibudlayan ni Lola

apan wala ako'y mahimo
usa lang ako
sa imong kinse ka mga
apo
og ang kadaghanan
naglisod na og
buhi sa ilang
mga kaugalingon.

magdagkot silag kandila
sa imong lubnganan
magpamisa alang
sa mga kalag

ila kang hangyoon
sila unta ang imong padamgohon.

pangumusta sa usa ka tigulang sa pagsulod sa 87

nakalimot
na jud ko

tuod
kumusta ka na
diay?
maayo ba ang
lakat sa
imong kinabuhi?
karon ka lang
ba miabot?
kanus-a ka
molakaw
pauli sa inyo?
nanambok ka
man

kinsa gani to imong ngalan?

Bidlisiw

Nangutana ka kon komosta ko.
Maayo ra ko.
Ania.
Ang bidlisiw sa adlaw
Milagbas sa bintana
Mitungtong sa akong mga kamot.
Akong gilingi.
Gitan-aw.

Akoy
2009.4.22

pagpanamin

sa usa ka kahaponon
kanang midaog na gayod ang kangitngit
og ang kahayag nagpahipi na lamang diha sa
kilid sa imong pultahan
motindog ka atubangan sa usa ka dako kaayong samin
kanang makita mo ang tanan
dugay kaayo og motutok ka sa imong kaugalingon

motuyok ka
tan-awon mo ang imong likod
hikapon mo ang imong sampot
og imong banabanaon ang kadak-on sa imong hawak
ang katas-on sa imong tiil og mga bukton

adunay moingon nga nasayang ang milabay nga katuigan

"kaanugon sa panaw sa mga oras
sa pagkapalid sa mga dahon niini
wala may nausob sa dagan sa imong kinabuhi
ang mga kamot sa kapalaran wala man modapig kanimo
gidup-og ka man sa tumang kaalaot
og ang imong agtang mikunot na sa kahapdos
sa gibati mong kasakit sa imong kasingkasing"

nalumoy ang imong mga bukton
og morag mahugno ang imong abaga
paingon sa usa ka ubos nga utlanan
og adunay miingon kanimo

"pagkamayukmok mo!
panahon na para sutaon nimo ang tinood nga kahulugan
sa imong kinabuhi
wala'y salog ang imong panimalay og ang mga halas
gawasnon nga mosulod-gula diha sa imong pultahan
unsa pa ba ang imong gidugayan?
aslom ang hangin nga imong giginhawa dinhing dapita
og ang tubig pait og ang kan-on pan-os
og ang sud-an haskang tab-anga, walay asin!"

usahay gusto na nimong hunungon ang tanan
pila ra god untay pag-ambak sa pangpang
pila ra goy paghikot sa pisi nianang imong liog nga dugay
rang nangandoy nga magbitay sa punoan sa caimito
apan nawad-an ka na og kaisog sa maong pangindahay

milingkod ka sa silya og mitutok pag-ayo sa imong mga mata
misulod ka sa ganghaan sa imong kalag
og adunay bugnaw kaayong tingog nga misudya kanimo

"pagkapalaran mo nga miabot ka dinhi
gipili ka sa pipila ka milyon nga pugas aron lang mamahimong ikaw ang imong pagkaikaw
ambongan ka, kumpleto ang mga parte sa imong lawas
wala ka kawangi sa mga gasa sa kinaiyahan
gibuligan ka sa lakat sa panahon
anaa ang kahoy nga imong kapasilongan
anaa ang dakong dagat nga imong kapanagatan nga imong kaligoan
anaa ang mga sapa nga bugnaw kaayo sa imong panit
anaa ang mga awit sa kalanggaman
anaa ang mga bungtod og mga kagulangan
anaa ang mga asul nga panganod
anaa ang mga awit sa kahanginan
anaa ang mga bitoon
nga molandag sa imong agianan sa imong mga kagabhion
anaa ang bulan nga mamati kanimo
anaa ang adlaw nga walay sipyat miduaw og mihangop kanimo
apan labaw sa tanan, basin og wala ka lang masayod

ania ako nga nagmahal pag-ayo kanimo

Kulang pa ba ang akong gugma
ang akong pag-amuma kanimo sa matag oras
sa panahon nga ikaw makalimot sa pagpanamin sa imong kaugalingon?

palihog pamatia ang tinood nga tingog sa kinabuhi
kay mao na lamang kini ang nahibilin alang kanato.

sa paghandom

sa dihang miabot na ang
akong pag-inosara
gihandom ko ikaw
ang imong duha ka bungtod
og ang imong bugnaw kaayo nga
mga sagbot
ang imong mga busay
ang imong mga patag
ang imong mga sapa
ang imong
atabay
ang imong mga panganod
ikaw ang akong
damgo
sa kaadlawon
ikaw ang akong
yamog
og ang gapnod

mora akog giduaw sa adlaw
kay manginit man god dayon ang
akong lawas
mogilok man god ang akong
duha ka ilok
og mora ako'g kalit nga
mitubo kay
manghugot man god
dayon ang akong
pantalon.

usahay magpasalamat kita niaang nagpalayo kanato

sa kadugayan miabot ang
angay nga mahitabo

kanang panagbulag sa
yuta og langit

kanang dili panagtagbo
sa kisame og salog

kanang pagbuwagsa
sa mga balas aron

mahimo ang atong
mga agianan

kanang paglupad na
sa pispis og ang

paglantaw sa usa
ka inahan sa bag-ong

nakatilaw anang kagawasan
kanang pagpautaw-utaw

sa kahanginan
kanang paglangkat sa

mga mitapot sa atong
lapa-lapa

kanang pagdahilos sa
kugang gikan sa

samad nga karaan
usahay mapasalamaton

ako sa mga nahibulag kanako
ang daan og ang pag-abot

sa bag-o ang pagpuli
sa mga butang nga nahimo

na nga sumo
ang pagtubo sa mga

lusok sa mais didto
sa akong kadarohan

ang bag-ong udlot
sa mga sanga sa kahoy

ang tingog sa suba
nga mopadulong na

sa dagat
ang awit sa kamatayon.

mikuyog
og miduyog ang
tanan
kanako
sa akong
pagdulong

wala'y
miingon nga
naulahi

kuyog sa kasakit
dulog sa kalipay

wala'y nag-una
og wala'y naulahi

kuyog ang tanan
sa himayang walay kataposan

puslan man
higopon na lang.

ang gugma ko

ang gugma ko
gahi gayod og ulo

dili mamati sa
tambag sa yuta

dili mangambat
sa mga lamat sa langit

dili mangita sa
kamatooran

kay sama sa
imong gugma

og sa iyang gugma
og sa ilang mga

gugma pa kaniadto
ang akong gugma

buta og bungol
amang og piang

sa sud sa akong
kasingkasing

anaa ang kalipay
anaa ang kahupay

nagpista ang akong
mga kamot og mga

tiil, nanayaw ang akong
mga buhok og miawit

ang akong dila
og ngabil.

pulong ug buhat

si kinsay nag-ingon
nga parihas ang pulong ug buhat?

ug si kinsa man usab ang nag-ingon
nga mas bug-at kining pulong
kay sa imong buhat nga lanog pas dugdog?

ingnon ko ikaw
buhata ang angayan.

ayaw paabuta nga mahimong ulahi ang tanan.

sa tawong tinood nga nahigugma

sa tawong tinood nga nahigugma
ang pulong wala na kinahanglana

ang kahilom mao ang tingog
ang hunghong makabungog

ang lihok mao ang pasultion
ang pulong dili patingogon

gani mas magkasinabot kita
pinaagi lang sa atong mga mata.

sa pagpanglimpyo

sa pagpanglimpyo sa imong tugkaran
gihimo nimong basura ang tanan
mga papel nga gituhog
mga panit sa saging og mga
laya nga dahon nga imong
gisilhig
tagsa-tagsa nimong gipamunit
ang mga ulod
og imong gipidyat sa imong
lig-on nga sapatos
mibanaw ang dugo sa mga
bagtok
ang mga halas imong gilit-ag
og imong giputol-putol
gipanitan nimong lumot ang
mga bato
og gilangkat nimo ang mga
bagon sa
sanga sa mga kahoy
og mga bulak
gibunglay nimo ang mga sagbot
gidauban
og imong gitugway ang kabaw
sa iyang tunaan
matod mo
walay halay sa imong
dapit
pati gani ang mga bungtod
imong gihimong
mga patag

karon nga ikaw na ang mayor
dinhing dapita
mao lang gihapon ang imong
kalihokan
ang pagpanglimpyo sa katilingban
sama sa usa lamang ka
tugkaran

mibanaw ang dugo, nabuak ang
mga bagol-bagol
gilubong nga buhi ang mga
nakita nimong mga
peste sa hardin sa imong
mga kabag-ohan

daghan ang namakpak
midayeg kanimo
apan wala ka'y madungog gikan
kanako

sa akong hardin
nanubo ang mga bagon og mga bulak
nangabuhi ang mga halas og bagtok
ang mga langgam og ulod
ang mga kabaw og sagbot
ang mga bato og lumot
ang suba og ang mga kahoy

nagmalinawon sila
kay wala gayod ako manghilabot kanila

pulong, pulong

pila na ba ka linibuang pulong
ang gibuhian
niadtong gusto mong maangkon
ang gugmang tinaguan
alang kaniya?

pila na ba ka libua'ng pulong
ang gipakawad-an mo'g bili
ug hinunua gibiay biay
kay kasaypanan
ang gisapnay niya?

pila na ba ka pulong
ang linibo mong gitaguan
ug nga wala gipabuhagay
kay nagtuo kang ang kahinaykanan
mahimo unyang hilak ni inday?

pulong, pulong
siya ang nagbugkos kanato
siya ang naglimin sa dughan
niining halapad nga baybayon
nga sa kanunay midawat
ug naminaw sa atong mga garay

ug sa walay pagdumili
iya kining gitugutan
bisan ilawom sa iyang pag-iyagak
uban kanato hubo namahid sa luha

ug bisan sa pagpadayag
sa atong mga tinaguang pagbati
nga makanunayong gibanlas ta dinhi
matag karon ug unya.