UHIPAN
Centipede
Nagkutas na kos romansa sa dagang
I was panting with my romance with words
dihang nasiplatan ko ang dakong uhipan, isang dangaw kapin.
when I glanced upon a big centipede, more than a palm’s length.
Ang iyang panit daw porselanang mahalon, nagsinaw.
Its skin was like a dear porcelain, shiny,
ang iyang mga tiil nag-ilis-ilis nga bugsay
its legs were like paddles
diha sa iyang malinawong pagsuroy-suroy sa bongbong.
in its peaceful promenade in the wall.
Daw tren nga motul-id, moliko, daw igat ng halas.
Like a train which goes straight and turns wherever, like a sexy snake.
Kalami niyang haploson, palatay-latayon sa akong kalawasan.
How nice it is to touch it, let it crawl in my whole body.
Apan. . . la. . . la . . . ang ikog sa maong uhipan.
But the tail of the centipede is poisonous, poisonous.
Tingalig mapaakan ako o bisan kinsa sa among pamilya.
It might bite me or any member of my family.
Kinahanglang honosan kini sa hayop niyang kinabuhi
Its animal life must be ended
o putlan og ikog aron unya madulaan.
or its tail cut so it could be played with.
Kagilok, kahadlok, kalami baya niya diha unya sa hilakon kong panit.
How tickling, how fearful, how nice it would be to feel it in my onion skin.
Dala ang ruler, akong gidut-an ang iyang lawas, sa ikog dapit.
I pressed a ruler to its body, near the tail.
Idlas pas manantad, nakaikyas kini sa pikas lawak.
Swift as the bird manatad, it escaped into the next room.
Misunod ako, may dalang taas ng tukon.
I followed with a long pole.
Akong gidut-an ang iyang lawas aron maputol ang iyang ikog.
I pressed the pole to its body to cut its tail.
Gipaak niya ang tukon. Gipaak. Giduot pa nakog samot. Dugay.
It bit the pole. Bit. I pressed the pole harder. For a long time.
Hangtud nga gihawoy ako, gipaubos nako ang tukon.
Until I got tired. I brought down the pole.
Aron adto ko siya tiwasan sa salog.
So I can finish it in the floor.
Hunahuna ko, pidyaton na lang gayud. Apan sa usa ka pamilok,
I thought, I would finally smash him. In one click.
sa akong katingala, nawala ang uhipan. Tagolilong.
to my surprise, the centipede was lost. Like one with disappearing power.
Gisilhigan ko ang salog. Giyabyab ang mga sanina didto.
I swept the floor. I fanned it with clothes.
Gisilhigan ang mga dingding, Wala gihapon. Nakaikyas ang uhipan.
I swept the walls. Still not there. The centipede had escaped.
Buhi pa kini. Mamaak unya.
It is still alive. It might bite later.
Aduna pa kiniy kauban. Asawa o bana? Anak?
It still has company. Wife or husband? Children?
Uhipan gihapon. Modagko. Dagko. Mamaak. Mopaak. Bangis. La.
Also centipedes. Which will grow. Big. Which will bite. Will bite. Wild. Poisonous.
La pag-ayo paras katawhan.
Very poisonous for the people.
Daghang uhipan sa atong katilingban.
There are many centipedes in our society.
EL CUEZON (1987) Jimenez, Misamis Occidental
3/31/2009
SA MAHAYAG, ZAMBOANGA DEL SUR
SA MAHAYAG, ZAMBOANGA DEL SUR
In Mahayag, Zamboanga del Sur
May mga pako ang iyang tudlong gilukot.
His fingers rolled, has wings.
Bato kining mitugpa sa akong apapangig.
Like stone, it perched on my jaw.
Nagbalas ang bitoon akong nakit-an
I saw stars like sand
sa malinaw, mahayag nga kagabhion sa Mahayag.
in the peaceful, bright night in Mahayag.
Sa makadiyot, nangitom ang akong tinan-awan
For seconds, my vision turned black
ug ang maong bulok magpabiling mansa
and that color will remain a stain
sa maanindot kong handurawan
of my beautiful memories
ning maong banwa.
of this town.
Amang ang akong ulo sa akong mga ngano,
My head was mute with questions of why,
ngano human sa diyutayng panagkauban
why after a short period of time being
sa lamesa ug hudyaka, nunot sa kurat ug kiat nga sonata,
in one table and joy, with the frightened and sexy music,
walay mata o pulong mahait nga gisulti
no gaze or sharp word said
sa usag usa.
to each other.
Kaha dautang ispiritong
Maybe the evil spirit
nagpuyo sa alak nga iyang gilaklak,
that dwells in the wine he had drank,
ispiritong gipaisog kaha tungod
the spirit that must have been made braver
kay siya, siya kaputol sa pusod
because he, he was the brother
sa bise-mayor ning lungsod
of the vice-mayor in this town,
Mahayag, diin ako, makausa
Mahayag, where I, once,
gilangkatag kahayag, makausa, higala.
was deprived of light, once, my friend.
EL CUEZON
Mahayag, Zamboanga del Sur.
In Mahayag, Zamboanga del Sur
May mga pako ang iyang tudlong gilukot.
His fingers rolled, has wings.
Bato kining mitugpa sa akong apapangig.
Like stone, it perched on my jaw.
Nagbalas ang bitoon akong nakit-an
I saw stars like sand
sa malinaw, mahayag nga kagabhion sa Mahayag.
in the peaceful, bright night in Mahayag.
Sa makadiyot, nangitom ang akong tinan-awan
For seconds, my vision turned black
ug ang maong bulok magpabiling mansa
and that color will remain a stain
sa maanindot kong handurawan
of my beautiful memories
ning maong banwa.
of this town.
Amang ang akong ulo sa akong mga ngano,
My head was mute with questions of why,
ngano human sa diyutayng panagkauban
why after a short period of time being
sa lamesa ug hudyaka, nunot sa kurat ug kiat nga sonata,
in one table and joy, with the frightened and sexy music,
walay mata o pulong mahait nga gisulti
no gaze or sharp word said
sa usag usa.
to each other.
Kaha dautang ispiritong
Maybe the evil spirit
nagpuyo sa alak nga iyang gilaklak,
that dwells in the wine he had drank,
ispiritong gipaisog kaha tungod
the spirit that must have been made braver
kay siya, siya kaputol sa pusod
because he, he was the brother
sa bise-mayor ning lungsod
of the vice-mayor in this town,
Mahayag, diin ako, makausa
Mahayag, where I, once,
gilangkatag kahayag, makausa, higala.
was deprived of light, once, my friend.
EL CUEZON
Mahayag, Zamboanga del Sur.
ANG MGA GAGMAYNG ALIBANGBANG
ANG MGA GAGMAYNG ALIBANGBANG
The Small Butterflies
Mga dalag nga bulak
Yellow flowers are
ang gagmayng alibangbang,
the small butterflies,
lihok ug paspas nga naglupad-lupad
they move briskly and fly fast
sa mga mugbong kalibunan
in the short bushes
sa hinayhay nga kahigaran.
of these rolling hills.
Nag-inusara o nagkuyog-kuyog
They are alone or with
sila sa uban.
their companions.
Ang pagkapa-kapa
The flapping
sa ilang mga pako
of their wings
nangahulugan og malipayon
signify happy
nga kinabuhi.
lives.
Silang nangabuhi,
They who live
nanginabuhi ning halayong
and find life in this far
lugar sa kapobrehan,
place of poverty,
kamasanagon sa
how sunny
ilang paglupad.
are their flights.
Samtang ang mga tawo
While people
sa tunga-tunga sa
in the center of
sibilisasyon
civilization
way kapiskay
has no wellness
sa ilang gihandum.
in their dreams.
EL CUEZON
Concepcion, Misamis Occidental
March 27, 2005
The Small Butterflies
Mga dalag nga bulak
Yellow flowers are
ang gagmayng alibangbang,
the small butterflies,
lihok ug paspas nga naglupad-lupad
they move briskly and fly fast
sa mga mugbong kalibunan
in the short bushes
sa hinayhay nga kahigaran.
of these rolling hills.
Nag-inusara o nagkuyog-kuyog
They are alone or with
sila sa uban.
their companions.
Ang pagkapa-kapa
The flapping
sa ilang mga pako
of their wings
nangahulugan og malipayon
signify happy
nga kinabuhi.
lives.
Silang nangabuhi,
They who live
nanginabuhi ning halayong
and find life in this far
lugar sa kapobrehan,
place of poverty,
kamasanagon sa
how sunny
ilang paglupad.
are their flights.
Samtang ang mga tawo
While people
sa tunga-tunga sa
in the center of
sibilisasyon
civilization
way kapiskay
has no wellness
sa ilang gihandum.
in their dreams.
EL CUEZON
Concepcion, Misamis Occidental
March 27, 2005
Subscribe to:
Posts
(
Atom
)