bahin kanako

ang gibantog nga
hait nga sundang
gitay-an

ang bintanang
lig-on sa katapusan
nadutlan sa
anay

ang sementadong
dalan
nangliki

ang dakong bato
sa pangpang
nahulog

kabawo ka
wala og wala gayo'y
molungtad
hangtod sa hangtod
dinhi

ako pa kaha?

managlahing panglantaw

ang nawong sa basahon
lahi kaysa sa sulod
niini

ang pagbasa baya usa
ka pagpanaw

bisan  ug mao ra ang
padulngan

inig abot didto lahi
na ang panglantaw

oo, ikaw ug ako
ako ug ikaw

apan nganong
mihilak ka
nganong mipahiyom
ko?

pamalandong

dalhon ko ang imong krus
suoton ko ang imong sapatos

padayon sa lakat
sa bukid mokatkat

gibitbit mo ang kasakit
ang kahadlok gikitkit

sa dugayng pamalandong
migamay ang  kamatayon

wala sa hunahuna

wala ko pangayoa nga ako
imong mabasa
wala nako gipangandoy nga
ako imong
sabton

mitubo ako sa yutang uga
gikan ako sa liki sa kawayan

nasabtan ko na sa paglabay sa
dugay nga panahon
nga ang pagsabot dili maoy
tumong
ngano nga ako mitubo ngano
nga ako milugway

gisubay ko ang ang ugat sa
liki sa kawayan
ug diha sa akong kahingangha
nalabay ko ang gahom sa
pagsabot
nagusbat ako sa tumang kalipay
wala sa hunahuna
nahikatulog ako sa lawak
sa akong
kasingkasing


pagkaanindot diay
pagkalami gayod!

ang akong tanlag

adunay koneksyon ang
tanan

ang kalay-on usa
lamang ka
pangpangilad kanato
aron
maputol ang mga
sumpay
bahin kanako dinhi
ug bahin
kanatong tanan

matag hulog sa bato
sa halayong pangpang
mabati kining
kahadlok diha sa
pako sa alibangbang
nga bag-o lang usab
nga mibukhad dungan
sa usa ka dahon

wala kita mag-ila
ni magkakuyog
apan sa dihang
mitulo ang luha
ug nahulog kini sa
yuta
milinog usab ang
gituntungan sa tiil
sa akong
tanlag.

ang akong nasaksihan

sa dihang nahibaw-an mo ang kataposan
sa imong higala
medyo natandog ka gamay

dako ang imong kaguol sa dihang
natumba ang imong amahan
sa dihang wala na kabangon ang
imong inahan

dili mo kaayo matuhog ang mga katarungan
sa pagbangutan sa uban

hangtod nga ikaw na ang gisultihan
nga ikaw na ang sunod nga moambak
sa lawod sa dagat
diin wala na kini mapa sa imong
kapaingnan

misiga ang imong mga mata
ug diha sa imong pagpiyong sa kataposang
higayon
ang imong nakita mao lamang ang
kangitngit

dayog abot sa kahilom
ang pagpapas sa tanang angayang makita

wala na ang pulong
wala na gayod sila manulti kon naunsa na

apil ka sa panon
sa malipayong pagpahigayon ngadto sa kahilom
nga walay sukod


ug ako nga nakasaksi niini
sa akong baba
mitak-om

diin

nagsulat kita
alang sa atong kaugalingon
naghandom kita nga unta
madungog na gayod nato
sa tinooray ang atong mga kaugalingong tingog
sud sa mga lawak sa atong kasingkasing
nga giabogan sa atong mga
panghimakak
nga giagup-upan sa atong
mga kasakit

gibiyaan nato ang atong mga
gipangtagik
diha sa bato tang mga tanlag
aron unta ugma
balikan nato kini ug basahan nato
sa kusog nga tingog nga
karon nagbaton na ug kaisog
sa pagdawat sa atong
mga utlanan

kay ang mga dagat adunay
lapyahan ug ang mga
kabukiran aduna may usay
mga kinatumyan diin

didto sa lapyahan mohalok na
usab ang mga balod sa mga tiil
sa baybayon

didto sa kinatumyan sa bukid
hagkan na usab sa mga kugon ang
aping sa langit

ang hangin

pamatia ang gisugid sa hangin
mas daghan kini kaysa mga pulong nga
gilatid diha sa imong mga ngabil
kay bisan man gani sa atong kaugalingon
ang nasabtan sa atong hunahuna dili kini
daling madawat sa kasingkasing ug busa
diha sa mga hunghong sa hangin
hinayhinay kita niyang
dalhin ngadto sa paraiso diin
ang hunahuna ug ang kasingkasing
magdulog sama sa usa ka
magtiayon

dakong bukid nga upaw

kon sulayan mo ug sulat ang
kamingaw

sugdan mo kini sa usa lamang
ka pulong

ayaw ug dugangi
usa lang ka pulong

diha sa dakong patag nga
kawanangan

ibutang mo kini dayon
imong biyaan

alingiing ang panahon
unya ang mga kahoy

puros walay dahon
sa ibabaw sa dakong

bukid nga upaw.

estorya

ikaw lang usa
wa kay kaestorya

gisulayan ang
facebook

naghello ka
way tubag

nag-hi ka na usab
wa gihapoy tubag

ug karong gabhiona
nahinumduman mo

ang usa ka karakter
ni Tolstoy

kadtong kutsero
unya naas karsada

nga puno sa snow
pagkatugnaw

siya lang usa ug
ang iyang kabayo

nag-estorya.

karon ikaw lang
usab usa

ug ang imong
monitor ug ang imong
keyboard

nag-estorya.

managlahi na ang atong dalan

nalibog ko nimo amigo
kataas sa mga katuigan nga ikaw
nagsunog sa imong kilay diha sa
dinaginot nga kandila

giantos mo ang kagutom ug
kauhaw
ug nakab-ot mo ang gahom
nga gihatag sa mga
makatarunganon

karon ania ka
nagpaitoy-itoy sa usa ka
bugo nga politiko nga andam
na sa pagamit kanimo

gitunulan ka sa salapi
nabudlat ang imong mga mata
gisulod mo kini sa imong bulsa
nga walay busganan

karon kon mosenyas siya
nga mosayaw ka
paspas kang mosayaw

mora kag iro nga nagpaitoy-itoy
nagpakitoykitoy sa imong ikog
naghandom nga unta kining amo
nga bugo malipay kanimo

gilabayan ka na usab ug
bukog ug imo kining gitangag
ug gitagoan sa ilalom sa
salog sa imong balay

nahimo ka na nga iro
nga kon duna man gani hait nga ngipon
giandam mo lang kini
sa sugo sa imong among bogo

pagkawalwal mo
pagkasayang gayod sa gahom nga imong
naangkon
nahimo kang iro nga ug
suguon ug paghot
mopaghot ka usab

sayang, sayang ang tanan
kay ikaw misimang na sa kaligdong
ug katarong.

usa ka adlaw nga malipayon hangtod na sa kagabhion

sa unang pag-abre sa bintana
misulod ang kahayag
midap-ig sa akong aping
ug unya nadungog ko
ang awit sa hangin nga
gikan pa sa halayong panaw

pagkagaan ko
milutaw ako sa kawanangan
daw papel ang akong
kasingkasing
daw pak-an ang akong
mga tiil


nagpabilin ko nga naglantaw
sa duha ka bungtod sa akong
atubangan

giabot ko ang dakong patag
diin ang kabulakan nagpasad

usa ka adlaw kining malipayon
nga gihipos sud sa akong dughan

nindot ang pagsugod ug
nindot usab ang akong pagtapos niini

miabot ang kahaponon
napalong ang adlaw

gisirad-an ko na usab ang bintana
ug gipalong ang mga suga

sud sa lawak gipamati ko ang awit
sa kalinaw
ang kahilom nga misuot na usab
sa mga lawak sa akong
kasingkasing

paingon na ako sa katulugon
ug kanimo Diyos ako mapasalamaton

ang mayor kanhi sa syudad nga karon mokandidato pagkagobernador

naputi na
intawon ang iyang
buhok
sa pagpamuyok

mitaas ang iyang
suwang
sa pagtabon
tabon sa
mga uwat
nga tagaliog
na sa kabuang

walay migilak
nga bitoon sa
iyang duha ka
matang kunuhay
maampoon

patay ang
lam-aw
didto
sa tunga
sa iyang kalimutaw

bisag dili mokurog
ang iyang
dila sa pagpunay
ug bungat sa
makakuryente
nga mga pulong

apan ang iyang
simod
dili na gayod
kalimod

nga ang iyang
kasingkasing
mas gahi pa
sa akong ulo
nga sigi sang
yangoyango
sa iyang
pagkakuronto

ang kabahin sa mga wala nato hisgoti

adunay butang nga
sayod ka sayod sab ko
sayod gani ang tanan

apan walay mobungat
niini nga mora bag wala
kini sa atong atubangan

matag adlaw
anaa kini, dayag, sama
sa salog sa balay
sama sa hawiranan
sa hagdan
gihikap, gitumban
apan
walay mohisgot niini

mahuman ang mga adlaw
molabay ang mga katuigan
mangamatay kitang tanan
magpabilin kini ug silang
makakita usab niini
balikon ang atong
gibuhat: walay nakita
walay nadungog

nabuhi ang tanan
nga malipayon
walay babil ang
mga tanlag
nahitabo na ang
nahitabo

apan wala gayod
gihapoy hisgot

nagpabilin kining
matood
nga dili na maambat

salamat

adunay nagsunod kanako

ikaw.

anaa ka bay usa ka
katarungan?

isulti na kini kanako.

nahutdan na ako ug
mga katarungan.

mamati ako kanimo.

gusto ko pa unta nga
buhion gihapon ako

sa kapalaran

nga sa kanunay
nangayo kanako ug
katarungan

ikaw.

ikaw ang akong
katarungan.

salamat.

wala ang gugma

ang akong gigukod
mao ang kadalanan

nga sayod ka
walay kataposan

sa dihang gikapoy
na ako ug gustong
sa kadyot lamang
mopahulay

gidapion ko ang
akong mga kamot
sa akong dughan

wala na ang akong
kasingkasing.

walay pagkaayo

wa ko magsulat ug balak
ako ang kanunayng gisulat ning
balak

dili ako ang mga tudlo
ang mga pulong mao ang mga
tudlo kanako

kon ako lang gayod ang
pabut-on
mas maayo na  lang untang
iluom

laway ko itulon
ang tanan nga moabot
imnon

apan dili ako ang balak
ikaw ang balak nga gisulat sa mga balak
diri kanako

kon mahimo lang
isalikway ko ikaw, isalikway ko ang mga balak

ako ang
walay nahimo
kay sa kanunay samdan
unya
walay pagkaayo

kwidaw!

wa siya sugod kuno
mituntong sa habog nga
bintana unya
gipatuyanan ang
pag-ambak

wa sugod niyang
gipunting ang punyal
sa iyang kasingkasing

walay pisi ang kusina
sa ilang balay
walay hait nga sundang
gitay-an ang pusil

apan kwidaw, inig-abot
na unya sa pagkasamad
sa iyang kasingkasing

adunay nagbuhat niini
nga walay gigamit

apan nagmalamposon.

bukog nga gihiktan sa usa ka ginhawaan

wa ko sugod igkita ang akong kalag
mahimong hinimo ko lang kini ug
nagpakaaron-ingnon ako nga kini
siya mao usab ako, nga ako ug ang
akong kalag morag nilikit nga
budbod, pilit nga puti ug itom nga
nahisama sa usa ka pisi, anaa ako
nga nagpabuyag ug anaa usab siya
nga tigbuyag, nga usahay nagrebelde
ako sa usa ka pangutana: ako lang ba
ang sayop unya siya ang siging sakto?


gisulayan ko paghubad ang nakatagkos
kanako, apan wala gayod kini nako
mahimo, gibati ko gihapon ang akong
usa ka pagkalambigit, nga mora akog
usa ka ugat nga napiit, diha sa tunga sa
dugha ka bukog,nga karon maoy maghukom
kon ako angayan bang buhian ug angayan
bang prisohon,  ug ang kalag, mas hadlok
ang pangutana: angayan ba akong buhion
o angayan na ba akong patyon?

nilikit nga budbod, unod nga gitagkos sa
hangin, bukog nga gihiktan sa usa ka
ginhawa, duha ka panagsangka, apan
kanunayng usa ra, lisod bulagon,
walay ilhanan, kon asa ang lingkawasan.

naglibog ko nganong naglibog ka

misanib ang tubig
sa tubig
ang hangin sa hangin
ang panganod
sa panganod

nakita mo na kini
di ba?

unsa pa ba'y imong
ipangutana?
katingalahan ba
god kini?

misanib ang kahayag
ug ang kahayag
ang kangitngit ug ang
kangitngit
ang dahon mihapnig
sa laing hapnig sa dahon
ang gamot sa kahoy
milikos sa kaugalingong
gamot sa mao lang gihapon
nga kahoy

ang pulong misalapid
sa laing pulong

unsa ba ang katingalahan
niini?
unsa pa ang ang
wa ko matubag kabahin
niini
diha kanimo?

ang nahigugma sa iyang kaugalingon lamang

ngano ba nga kon kinsa
kadtong nagustuhan mo
gihinayhinayan mo man
ug salikway?

ingon ka wa mo tuyua
sama sa tanang gugma nga
wa mo usab tuyoa nga
gikasuko mo
nganong gadungan kinig
pangabot unya ikaw lang
usa ug nagkabuang ka
kay dili ka pa andam
sa pag-abi-abi kanila

wa mo matuyo
apan ang tinood
hadlok ka sa tinood
nga ang matood mong
gihigugma
mao lamang ang
imong
kaugalingon,

ang uban
nahisama sa mga anino
lamang
nga mahimong makamantsa
sa imong
gipanghambog nga
kahayag

gibali, gituis

si rudy namakak.
ang iyang takuban ang kaligdong.
sama ni mar, namakak usab
ang iyang gitakuban mao ang
laksot nga batasan.
nagtagbo ang ilang mga dalan.
nagbinakakay silang duha,
gibali nako ang tanan
gituis,
ug silang duha nahimong
mga tawong
sa unang higayon
nagsulti sa kamatooran.

ang kaugalingon ni juan

gipangita ni juan ang
iyang kaugalinong, nawa lagi kuno kini

gilatas niya ang tinae sa manok nga dalan
gikatkat ang mga buko-buko sa bukid
gisubay ang mga liki sa kawayan
ang mga ang-ang sa langit
gisusi ang mga langob sa pangpang
ang mga dahong laya sa ilalom sa samdang
gamot sa mga kahoy

wala kuno didto, miampo siya, mihural diha
sa mga dag-om
miyaka sa kalapokan nga dipuspos sa ulan
silong sa mga kawayanan
gipaabot niya ang takdol nga bulan

miabot ang iyang kaugalingon
nagpanglingo,
nahikatulog lang kini sud sa
ilalom sa karaang kaban

kutob lang ako dinhi

giablihan mo ang
bag

gipilo pilo mo pag-usab
ang imong mga
sapot

gisukod-sukod kong
pila gayod
ang masulod
sa gamay lamang kaayong
luna

nakapangutana ko
"kon asa ka paingon?"

mitubag ka

"nanghipos lang
apan kutob lang ako dinhi"

adunay nag-andam
apan dili mobiya

adunay mamutos
aron lang  manghipos

sa dihang nahug siya sa sakayan

ang di kamaong molangoy
nahulog sa sakayan

mikapa-kapa sa iyang
mga kamot ug
tiil

wala molutaw
natiglum nga morag
sinsilyo
lalom sa dagat

sa paningkamot
kalit kining nakatunga
mihirit ug ginhawa
giwakli ang tubig sa
iyang nawong
giabli ang mga mata

nakaamgo na kaha
siya nga
ang kinabuhi diay

bililhon?

ang kabugnaw sa lapokan

kasagaran
likayan ang lapok

kinsa bay ganahan
magkalapok?

kabaw lang
man seguro ang
nangitag lapokon nga
tunaan
diin siya gustong
maglunang
bisan pa ug hutdon
ang adlaw

naglikay ko
sa lapok

apan wa nako
natuyo nga ako
nadakin-as
ug nahug sa dakong
tunaan nga
lapok

maayong pagkalapok
ang akong
tibuok kalawasan

mata na lang
ang akong
gihawanan

gilantaw ko ang
adlaw
ang langit

sa dihang mikawas
ko sa lapong
naligo
nanglimpyo

aduna'y lahing
kabugnaw
aduna'y
kagawasan
didto sa kalapokan
nga dili
ko gihapon
hikalimtan

way molungtad sa kahangtoran

 i

ang buotan nga bata
nga sa matag buntag nanilhig sa tugkaran
tigtapok sa mga nangahulog nga dahon
sa punoan sa mangga
ning ting-init nga panahon

ii

ang sulundong asawa nga sayong mimata
naglung-ag, naghikay sa pamahaw
nagputos sa balon sa duha ka anak
naghapnig sa suoton sa bana nga
nagtrabaho sa pantalan

iii

ang magtutudlo nga
nag-andam sa tulunghaan
nagbansay sa saysenta ka mga
bata nga di pa kaayong kamaong
mobasa ug mosulat

iv

silang tanan, ug sa uban pang wala
mahisgoti dinhi
nagbuhat sa angayng buhaton
nagbantay sa lihok nga sulundon
nag-amping sa ilang kaugalingon
naghambin sa gugma sa isig ka ingon

pagkamubo lang gayod sa higayon
bisan silang mga buotan, dili molungtad
sa kahangtoran

mga linya kabahin sa balda ug kabalaka

 i

gusto mong
bisibisan ang gauga nga yuta

nagsugod na ug pangalaya
ang mga gabi-gabi


ii

gisungog ka sa imong
tanlag
kabahin sa mga tamsi
nga nangitag
ulod didto sa punoan
sa nangka
nga hagbay ra nimong
giputol

iii

makahilpa sa kasingkasing
ang kamatayon sa
irong ilang nalimtan ug
pakaon
sud sa iyang prisohan

iv

bisan gani kadtong
sunoy nga milupad
sa pikas laguerta
ug wa na makita tungod
kay ang iyang
duha ka inaan
naglumlom na man
 nakabalda usab nimo

v

makabalaka ang
alingiing nga panahon
nga morag
gikawatan ug hangin
sa tibook
kagabhion

iv

giiyakan mo gihapon ang
bagtok nga natikig
sa kilid sa sandayong
nga gustong molantaw ug
adlaw
sa dihang miabot ang
iyang kamatayon

hait

gisimba ko ang
pulong

apan sa pagsimba
niini

gidagit ko usab
kini

giputos
usahay ilabay

kasagaran
gigaray gipasinaw

gihimong mga
taming

adunay uban
nga mga rebulto lamang

mga suluguon
ug mga higala

wala nako awaya
ang pulong

gianad ko kini
sa matag adlaw

sa akong kaugalingon
gihaploy

wala nako
mabantayi

naulog-ulogan ko
sa pulong

ako karon ang
iyang gidagit

gitaral, giguyod
giinat, gipakli

bunol ang akong
aping

bali ang akong
bukog

samdan ang
akong kasingkasing

apan ania
salamat

hait ang akong
kalag
talinis ang
akong
tutok

ang sunod nga malingla sa laway sa lawalawa

ania ang
lawalawa

nangluwa

nagmugna ug
balay gikan sa
iyang laway

balayang
lit-ag

nindot kaayo
sa lamok ug
langaw

nalit-ag
gikilaw

gilantaw mo
ayaw palabi

basin ikaw na
ang sunod niini

anak ni Bathala

sa unang aswat
bug-at

midaghan ang
kabug-at samas

mga lugas sa
mais nga

nahimong bato
sa kasingkasing

misamot ang
kabug-at

matag adlaw
matag oras

gipadaghan ang
kabug-aton

mapasalamaton
ka na karon

pagkagaan na
sa kabug-aton

nagmadaagon kana
ikaw ang anak ni Bathala

ang naandan

mikuhit ang
naandan

mibangon siya
mibalhin sa kusina

mikuhag usa ka
basong tubig

giablihan ang bintana
aron sa makausa pa

lantawon ang
gaitom nga langit

hain na ba ang
mga bitoon?

gitutukan ang
langit
miagas ang
luha

wala ang bulan
sama sa naandan

ang di katingalahan

katingalahan

nganong gibati kag kamingaw
sa wa mo gani sugod pa igkita?

mas labawng katingalahan

sa dihang nakita mo na siya
pagkabuang mo diay

walay bisan usang kiting
nga siya ikahingangha

naglami

misuroy ang tiil giduyugan sa kamot
mikitiw ang mga kumagko
nanipis ang kubal sa lapalapa
nga mikapakapa dihang
nakita mo siya

sugid sugid ginagmay
sumsom sa mga sugilanon nga
walay klaro ug asa paingon
bisag unsa na lang
mahulipan lang una ang
kahayag nga
gaatang

bugnaw na ang hangin
painit sa palad diha sa dughan nga
hamis
diha sa buhok nga humot
diha sa aping nga manggahon

gipaningot ang ilok
nagbasa ang
ngabil

karon na ang panahon nga alagdon
paingon sa mga ang-ang sa kalimot
paingon sa ngiob nga
dapit diin timplahon na ang
palami

dukot, kaduhingot, diha sa nindot nga
awit sa kagaskas sa
gitangag nga kahilom

sulat que sulat, que sera sera

dakong sala ang pagtutok

maong likaya nag pagtutok

sakit baya kon ikaw masuntukan

sa imong gitutukan

busa pag-imbento ug tutok nga

dili maatikan sa imong gitutukan

dunay tutok nga lihay

anggol anggol gamay

morag ang imong gilantaw ang kalsada

apan sa kilid diay

siya,

obvious ra pod ang sunglass

bistado na kana

dunay tutok nga kunuhay wala matuyo

morag lapis nga nahulog unya imong gipunit

unya imong gipangutana kon

iya ba kini

dunay tutok nga tininood

nga bisan ug anaa ka na sa imong higdaanan

nagtutok ka gihapon

sa kisami nga karon naglibog

ug siya ba ang imong gihigugma

ang mga wala matuman

ang tiil nga morag kadak-a
sa tulay nangita ug suba
nga nangitag mga kamot nga
morag kadak- ug tiil

ang tulay gusto pang motaas
sama sa imong pangandoy
nga unta ang imong mga kamot
makabati ug kabugnaw sa suba
nga wa ganahi ug mga tiil

ang suba milayas ug ang mga
kamot nangalaya unya ang mga
tiil nahimong tulay paingon sa
usa ka pangandoy nga
gustong mahimong langit

ang langit nagtigom ug mga dag-om
nga gihandom sa suba nga nauga
human ug layas
ang mga kamot wala makauyon
sa mga tiil nga misayaw sa
tulay nga gilantaw sa langit

kabahin sa mga ulod ug mga alibangbang

ang mga ulod nga nangahimong alibangbang
nabuhi diha lamang sa pagsunodsunod sa ilang mataglubot kaniadto

sa dihang migimaw na ang ilang mga pako
nag-iyahay ug panglupad

suroy-suroy sa kabulakan sud sa usa o duha ka adlaw lamang
unya wa na dayon igdungog.

tagsa-tagsang pahiyom nga hilaw

nakakita ka na ba ug
patay nga bitoon?

kadtong nahug sa
baybayon unya sa dihang
nagtinga na siya
haskang
nindota sa iyang
siga
morag hunghong
nga igo lang milabay
sa akong tingkoy

nakakita ka na ba ug
hilaw nga pahiyom?

ako nakakita na
daghan na kaayo

kadtong gibalibaran
sa giaplyan nga trabaho

kadtong wala kahulam
ug kwarta para ipaopera
sa apo nga
gikatarak ang mata

kadtong wa kasakay
sa bus kay
kulang ang pamilite

ako sab
daghang pahiyom nga hilaw

nabati lang nako
apan wa ko makita
kay sa panahon nga
mahitabo kini
walay samin sa akong
atubangan

unya ang mga mata
sa nagtan-aw kanako
lubog man pod
sa ilang gibitbit
nga kapakyasan

ang kaminyoon nga wala nay asin

Ang inun-onan
wala nimo asini

labaw na ang
tinolang diwitdiwit
haskang
tab-anga

ang akong kape
wa sad nimo
asukare

unya mitubag
ka,

mao kana ang
kaminyoon

miabot na ang
katab-ang

ug usa niana ang
hinungdan

mahimong ako
mahimong ikaw

dili mahimong
ang tasa og ang
kutsarita

o ang kaldereta
o ang

isda mismo nga
patay na nga miabot
sa atong kusina