gilamian sa iyang pag-inosara

nagkadaghan ang
galinyang mopalit sa
budbod nga dili
pilit sa bingkang dili
liki

nanabi sila sa kalami
sa piniritong walay gamit
sa mantika
sa tinolang walay tubig

nanaglinya ang nangutana
kon unsang milagro
ang nahitabo dinhi

nganong ang panganod
misalom sa dagat og nganong
ang dagat mibalod sa
langit

nangahadlok ang mga inahan
nga gakudkod sa ilang mga puya
og ang ilang mga bana
nanghipos sa ilang mga daro og
kabaw

ang gamay nga batang lalaki
nga walay purol   mihunong og
dagan

 mikatkat sa punoan sa bayabas
og gikab-ot ang hinog nga bayabas

gilamian sa iyang pag-inosara

usa ka kagahapon

unsa ba gayod kakusog ang tingog
niadtong tawhana
nga hangtod karon madungog pa man nimo
siya

sakit na kaayo ang imong dalunggan
apan wa ka man usab naningkamot nga imo kining
tabonan

pila na ba ka tuig ang nilabay nganong anaa ka pa man
gihapon diha sa punoan sa balite
ginapos lang gihapon?

talan-awon

alas otso sa buntag
wala pa mabuklas ang moskitero
didto sa kwarta sa karaang balay
silong sa dakong punoan sa
starapple

gahagok pa ang tawong hubog
kagabii
abli ang pultahan nga guba og
tranka

ang iro nagtila sa imong tiil
nangayog pamahaw

karon

gisugdan nako og
sulat ang mga kulang

gisulayan og kab-ot
ang habog

gikutaw ang lubog
nga tubig sa
kanal

giuyog ko ang punoan
sa ipil-ipil

gikuhit ko ang
makahiya

gisukod na pod nako
kon asa kutob

ang akong kusog diha
sa kamingaw

gamayng kalibotan

katunga
nga nawong sa
bintana

putol putol nga
pagkahulog sa tubig
nga sobra sa ulan
kaganina lang

bulingon nga purol
tupad sa
brief

plastic nga buwak
sa plorerang
porselana nga puti

gipaabot ko
ang buwan

ang pagtukad sa bukid
magpabiling lisod
ang ilong makahalok sa
tuhod

pahuway lang pod
matag tunob
ginhawa gamay
hanggaba ang hangin
nga gikan sa dagat
kay anaa ang gikinahanglan
nga kaasgad

kon moabot ka sa tumoy
sa bungtod
diin nahimutang ang balay
nga gitukod ni tatay
dagpa ang himungaan
maoy imong isud-an

matulog ka didto ug tulo
ka gabii
handomon mo ang kaniadto
sakay sa kabayo
nga dako

dayon mobalik ka sa ato
sayon na lang dayon
ang pagkanaog
og ikaw ang midaog

mas lami

mas nindot ang
pagbati diha sa iyang pagtangtang
sa panty
nga hinay hinay niyang
gihuslot gikan sa iyang
paa

iya kining gihulog
sa kilid
sa katre

dili na kaayo lami ang
tinood

ang tapolan

migrit kog
hi
sa alas onse sa
gabii

mitubag siyag
i'm fine
human sa pito
ka adlaw

panultion sa kabuntagon

bagolbol sa silhig
diha sa nataran diin
nagpasad ang
mga layang dahon
sa mahogany

aw-aw sa mga itoy
nga wala patutya
sa ilang inahan

awit sa tubig sa banyo
diin naligo si misis

bakakon nga sulugoon

didto sa taas
sa balay
adunay kaguliyang
ang mga
tunob

pagkabuntag
ingon ka
mga iro kadto
nga nagdula

sa dihang milakaw
ka na
gisulod namo ang
imong lawak

sa alugnan
adunay nabilin nga
buhok sa usa
ka babaye

aron-aron

unta ato-ato lang  kining tanan
gani kining akong gihatag kanimo
diha man sa usa ka pagpahipi
diha sa kilid-kilid diin wala gayod
untay
makakita o
makadungog niining akong hunghong
diha kanimo

dili kini kabahin kanako o kanimo
bahin kini kanila

......................

nindot hunahunaon nga kita mga bitoon sa langit
nga dili nila makab-ot
lami paminawon nga kita mga pinili kunuhay sa
atong diyos

...........................

sa kabaga sa atong mga nawong
dili na kita madutlan anang ulaw-ulaw

sa kadugayan

nangatulog silang
duha
sa usa ka higdaanan
nga tugas

sa tibuok gabii

nagtalikdanay
og mahimong sa damgo
nagtinandayay

apan
wala na gayoy
hilabtanay

ang iyang mga ebedensya

ang iyang mga bun-og
ug mga samad

ang mga bunol sa iyang
duha ka bukton

ang iyang nabali nga
tiil

pila ka samad? duha sa
kilid, upat sa dughan

ang iyang patay nga
lawas nga gihatod sa

usa ka sulog sa suba
didtos daplin nga batoon

kining tanan

abi mo
wala nako gipanguhit
sa punoan sa hangin
kining tanan

ingnon ta
nga sayo akong mibangon
sa akong higdaanan
og dili na makahinumdom
sa mga nawong
sa akong mga damgo
niadtong taas uyamot
nga kagabhion

unya usa ako ka bata
nga nagdali og adto sa
kamanggahan ni
Nang Inta

namulak og busa
nakabitbit niining mga hinog
apan bunol
nga mga mangga

kabuntagon sa kabos

talinis ang awit
sa tamsi
nga mipatong sa
sanga
sa mangga nga
halhag na  og
dahon

pagpamasol sa kaadlawon

sa akong paglakaw
sa kaadlawon

alas kwatro kadto

natagboan ko ang
babayeng taas og buhok
humot
pinapuok ang short
nga morag budbod nga
maayong
pagkaputos sa dahon
sa saging

milabay ra ko.

pagkauyamot

sa silong sa dakong kahoy
sa mangga
sa kilid sa plaza
anaa ang tigulang nga
natulog sa sikad-sikad

sa dihang mimata siya
gibadbad na usab niya ang
hikot sa iyang tinipigang
katigayonan

usa ka putos nga sapot
sa usa ka lagom na kaayo
nga panapton sa harina

sa kangitngit ning kagabhion

sayong gakawkos ang mga
palahubog sa tindahan ni karing
bibo ang tagay
kusog ang bulhot sa mga
sigarilyo
morag mga pugon nga
wala'y undang

gakadaiya ang ilang hinubog
nga kuro-kuro kabahin sa
pamulitika sa lungsod dayon
lanog ang ilang tingog kabahin
sa ngilngig nga manok ni karding
sa miaging tari-tari didto's
irasan

saba kaayo ang kaadlawon nga
naghatod sa kahayag ning kabuntagon
ning lungsod nga niwang og
bitokon

kon lanog man ang tingog sa mga
hubog
mas lanog pa gayod ang bagotbot
sa gasalimuang nga iring
didtos ibabaw sa basurahan
nga morag wala katukob og
balagtok bisan sa kalapad
sa kangitngit
ning kagabhion

bisita

bisita

ning akong lawak

usa lang ang lingkoranan

ang katre nga uway

igo lang sa akong lawas

gamay lang ang balay

usa lang ang kaldero

mao sab ang sug-ang

duha lang ka bintana

sama pultahan nga 

sarang maghatag nako 

og duha ka kapaingnan

sa pagsulod sa paggawas

namisita lang ako dinhi

ug dili ko magdugay

kabahin sa ugma

maghimo ta ug tanghaga
ang pinakaanindot niini mao
ang atong dayag nga
makita og mahikap apan
bisan usa  ka nato dinhi nga
sipat og supak
o bisan uyon o tugbang
dili gayod makasabot dili
gayod makahatag sa saktong
hubad kon unsa gayod ang
kamatooran niini,

maghimo tag tanghaga nga
dili madutlan sa kahayag sa
bulan, nga kanunayng duawon
sa mga aninipot
nga kanunayng mobuswak
matag abot sa kangitngit,

dili na nato kini tandogon kay
mao kini ang naghatag og
tubod sa atong panagdait,
kon unsa man kini, kanunayng
kining moingon, "ugma ugma
gayod dayon, isugid ang tanan"

unya ang ugma kanunayng
moabot apan taas pa kaayo ang
iyang panaw, maoy iyang sulti,
nga og kon makapaabot ka
iya kang kuyugon.

awit sa enero

kami ang mga
alibangbang, "maoy inyong
awit"

sa langit nga anaa
diha ibabaw sa gamay
kaayong hardin

nga tago sa kadaghanan
suok sa kaanyag
puno sa katam-is

pila ka lang kaadlaw
dinhi?
usa lamang, ugma mao
na ang akong
pagpanaw

paingon ngadto sa
kamatayon
ang akong pako, maoy
imong tugon
itugyan mo sa mga pyuos

sa pagkahibalo niining
mubong panahon
dili sakit ang pagbiya

ang akong abog, maoy
imong panapos
ihuwad sa tiilan sa mga
buwak

hangtod nga ako mahimong ikaw.

kanunay akong misabod dinhi
usa ako ka siwil nga nawala sa akong dalan
misulod sa imong ganghaan
milangoylangoy
gikapoy
naglibog kon unsaon paggawas
ning imong pukot
nga daghang pasikotsikot

usahay sa usa ka malinawon nga
panahon
makagawas ako
nga nag-antos sa gisi kong tapay
usahay nakapanaad ako nga dili na
mobalik
kay lagi hadlok nga basin ako
mamatay

apan kanunay akong namakak sa
akong kaugalingon
kanunay akong pakyas sa akong
mga panaad

ania, nasulod na usab ako sa laang
sa usa ka butang nga dili unta angay higugmaon
apan dili gayod matudloan kining
bugo kong kasingkasing

kon dili man ugaling ako makagawas dinhi
puy-a ko na lang kini
kon imo na akong haw-ason ning
akong gitagoan

ingnon kong, " imo na ako"
patya ako, kan-a ako, hangtod nga ako
mahimong ikaw.

gugmang miluhod

ang gugma kamaong moluhod
mohalok sa tuhod
moduko mag-ampo diha sa
iyang hinigugma
piyong ang  mga mata
nga nangamuyo kanimo nga
unta karong gabhiona
matuman na ang iyang
gihinaman nga
nagbasa nga pangandoy

nindot

ang kagabhion
maanyag
apan nagtapis diha
sa tabil sa
kangitngit

unya hinayhinayon
kag tintal pinaagi sa
nipis kaayong kahayag
sa mga aninipot

mosayaw siya
mosensyas nga andam na
bugnaw ang iyang mga kamot
nga nanawag sa kainit sa imong
mga palad

nindot ang kagabhion
nga giduyugan sa kahilom sa bulan
nindot kaayo ang palibot
ang mga dahon dili tabian

apan mas nindot ka
nga walay sapot nga mitupad kanako
nga naghaploy ning
nangabre kong dughan

morag kog nahingangha
sa dihang milabay ka
wala koy nakitang angayan
nimong balikan

ako mipadayon paghungit
sa sashimi
nga halang gikan sa akong
tutonlan nga misaka
padung sa akong utok

mibalik ka
mao ra gihapong kaputi og
kagamya
mipahiyom, gisinyasan taka
nga duyugi ko sa akong kasubo
nga unta mag-atbang ta
ning lamesa
unya duyugan mo ako
sa kahalang

igo mo lang gihawiran ang
akong kamot
og dayon nimog biya

wala nako kini tagai kaayog bili
naandan ko na ang pag-abot og pagbiya
gani wala na kini
kahulugan alang kanako

akong gipasaligan ang akong kaugalingon
nga mas lami gihapon ang kahalang sa sashimi
bisan og nagpadayon ako
ning akong pag-inosara

ginadili man diay gihapon

ang atong gipanulti
lahi baya sa atong kaugalingon

dunay mga bara ang kaugalingong lawas
mga labat, mga tore, mga kampana

sa dihang miduol ko nimo kalit lang pod
nga nanirado ang imong mga labat, wala nay ganghaan

walay tingog ang imong mga kampana og wa ko masayod
kon adtong adlawa aduna bay patay nga ilubong

o duha ka nagkahinigugmaay nga kaslonon,
ambot, pero gipatas-an man dayon nimo ang imong mga labat

gusto ta nakong mosulod sa imong ganghaan
apan ang imong mga bantay misyagit: ginadili ang pagsulod

ang mosulod, mamatay.

parehos

gibitad sa anak nga babayeng
taas ug buhok ang iyang inahan sulod sa jolibee

naglantaw ko nga nagkaon og C4,

unya sa counter naglibog ang tawong tambok kaayo
kon unsay iyang kaonon

mipasiplat sya nako, mipahiyom, morag miingon
nga ok pa gihapon kon unsay iyang orderon

mipahiyom sab ko
akong giingnan akong kaugalingon

di ra pod diay ko magmingaw karong buntaga

sa dihang nagkita tag personal

lahi gyod
diay,
tinood gyod diay
nga lahi

dili man unta ta
kontra apan dili man
sab ta amigo

karon kabawo na
ko, usa man pod diay
ako ka bakak
diha nimo

ang mumho nga bahaw

ang usa ka mumho
maoy sinugdanan sa
wali ni lolo,

sa tinood lang
mao kana ang binhi
sa iyang uma sa
pangasaba

" mga usikan kamo
mga tapulan, mga
dangag, mga
walay puangod,
sayod ba kamo sa
kakapoy sa nagtanom
sa usa ka uhay, sa
galamog nga kainit
og ulan, sa kasakit
sa hawak sa mga
nagdaro, sa kapait
nga mag-umol sa
mga tiil og kamot
diha sa lapok?"

kami nga namati
morag gitadtad ang
among mga bukog,
morag gipamutol
ang among mga dila,
mora kamig gipamutlan
sa among liog sa
kaulaw,
nawala ang gana
sa among pagkaon,
mibaga ang among
mga nawong,
nagngutngot ang among
mga kasingkasing

apan unsa ba ang
among  mahimo?
ania kami, nagpakilimos
sa iyang kagamhanan

gipangka ang among
ulo sa usa ka mumho
lamang
nangabuak na ang
among mga pagtoo
sa gamay pa kami,

ang binhi sa kasakit
maoy nagpatubo kanamo,
ug sa among pagdako
unya, kon ugaling
buligan man kami sa
kapalaran,

dili na gayod namo
litokon ang iyang
mga pulong

apan ang mumho
dili namo kasilagan
mahalon namo kini
sa gihapon
hangtod sa among
pagkabahaw
 

tambag sa katigulangan

ang among mga katigulangan
kanunayng nag-ingon matag
pamahaw, apil panihapon,

dili sayon ang kinabuhi, kon
gusto kang mokaon, maghago ka

walay naglukdo og kaldero sa
iyang ulo, walay naghambin og

bulawan, walay nagtangag nang
daan og kusahos sa iyang baba

ang mahulog nga mumho sa kilid
sa imong plato, nagdala kana og

gaba, ang sabaw sa tinolang manok
nga mausik sa tasa, maghatod kana

og dimalas, busa, amping, amping
lang gayod, og ayaw panglood.

putol

usa na lang ang nahibilin
alang kanimo

ang mga buak sa
kagahapon di na mauli

ang karon
gubot pas lukot

ugma, mao kana ang paglaum
duna lay gamayng babil

gikapoy ka na unya ang
ugma imong giputol

magsulat kami
sulod sa among mga lawak
amo lang kini
gihipos namo kini
sa usa ka sobre
gitagoan namo kini
sa among mga kahon
dili mo na kini
mabasa
hangtod nga ikaw
masabod sa kamatayon
nga ikaw usab
siging tigpasabod

ikaw? hilomon,
lalom og dulot
nga kon makabasa
og sulat
nga sakit alang
kanimo
magdagkot sa kayo
og magduslit sa
mga sulat
og pagkaugma
pangitaon ang
nagsulat aron sama
sa sakit
imo sang sunugon

dili mo masunog
ang kalag

ikaw? sayon mo
lamang patyon ang
nagsulat

nganong gidauban
mo man ang
kalibotan?

aduna ka ba'y mga
panganod og ulan
sarang
makapalong sa
pagdilaab niini?

pila pa kaha ang
makalas?
ang mausik?
mauli mo pa kaha
ang kalinaw?
mamati pa kaha kanimo
ang katawhan?

makumkom
ang kumo sa kumo
ang mga tudlo
mahipos sa kamot

ang mga pangagho
mahimong tipigan
diha sa usa ka hadla
sa bag-ong mimata
nga bata

apan ang aso
dili mo gayod
makumkom

ang gugma sama
sa kasilag
bisan kanus-a
dili mo gayod
sa hangtod mahipos
sa imong
mga koral

palihog
ayaw ihatag kanila
ang yuta

hiposa una ang
kan-on
ang tubig
ang kalayo
ang sugnod

ayaw itugyan ang
dapog og ang
nataran

palihog
ayoha paghunahuna
ayaw ihatag ang
tanan sa
usa ka dakong plato

dili mo sila igsoon
sayod ka ba
nga daghan silag
gilubong nga buhi
sa ilang kinalot
nga luna

ug daghan pang
luna ang ilang
giandam
kay sa sunod ikaw
na, ikaw na,
nga tighatag,
maoy ilang ilubong
nga buhi

og ngadto
dili mo na madungog
ang ilang
mga katawa

terorista

dili sila motingog
moabot lamang sila
og mopatay

dili sila motingog
pagkahuman
managan, mobuagsa
og mawala

sila ang matagboan
ta matag adlaw
isip tawo nga sama
kanato

dili nato matukib
ang sulod sa ilang
mga kasingkasing
kay

dili sila maningog
mamati lamang
og kon masakitan
mosulod sa atong
mga lawak, sa atong
panimalay
og dayog pamatay

walay lalis
ang adlaw mao gayod
ang naa sa
tunga
sa kawanangan

apan sa atong
paglantaw diha
sa layo
og lapad nga
kawanangan

usa lamang kini
sa pipila ka daghan
nga nag-alirong
nga mga bitoon\

walay lalis nga
og kon ikaw pa
aron ako magmalipayon
himoon ko ang Dios
nga maoy sentro
sa akong kinabuhi

sama sa adlaw
Dili kaha Siya usa
gihapon sa pipila
ka daghan kaayong
mga Bitoon
diha sa langit?

sa dihang gisulayan ko
og himo ang akong
kaugalingon
nga tunga-tunga sa
atong kalibotan
gisulayan ko pagkaplag
pag-usab kining
pino nga mga kamatooran

"ayaw palabi" maoy hunghong
sa konsyensya
"usa ka lamang ka abog"
diha sa kordeso
sa langit nga wa pa
nato maabti

tuyok

sa kaayo
o sa kadaotan
moundang ka man
o magpadayon
moiyak ka o
mokatawa
magyaka o
mosyagit

mopadayon gihapon
ang panaw
sa kalibotan

ang iyang
pagtuyok dili sama
sa imong kote
nga kon dili
huktan sa hapos
og ilabay
sa yuta
moundang

apan walay mibungat diha kanimo nga ikaw, usa ka dakong gaba sa mga nilalang ning gusbat tang kalibotan.

kon nahugno ang balay
sa atong silingan, dayon
nimog ingon: da! gabaan!

kon napurdoy si Ekloy,
nabaligya ang kabtangan
naimbargo ang yuta og
mga sakyanan, mao gihapon
ang imong hukom: da! gabaan lagi!

ang tanang mga panghitabo
nga dili sebo, nga sa imong lantaw
nahiagom ang tanan sa kapait og
kapakyas, amo dayon nimog
ingon: gaba! gaba! ninyong
tanan!

maot ka nga tawo, ang imong
apapangig hirig, ang imong kilay
baga ra kaayo, ang imong agtang
habog, ang imong mga tiil mubo,
ang imong mga kamot hiwi,
ang ngabil baga og lagom,
ang imong mata
budlot, bungi ka, yungit,
dunay dakong ila ang imong
aping, daghang alom ang imong
bukton, hilang ang imong ngipon,
misamot kahait ang imong bangkil,

apan walay mibungat diha kanimo
nga ikaw, usa ka dakong gaba sa
mga nilalang ning gusbat tang
kalibotan.

kon gigabaan kitang tanan, kinsa na lang kaha ang gibuligan sa bendesyon ning atong mga kapalaran?

gibasa mo ang gisulat sa
bongbong sa balay nga daan
nga sa tanan gibiyaan
kabahin kini sa subo kaayong
panghitabo (nga dili ko na
gayod isulti kanimo kay mismo
ikaw nasayod man kabahin
niini)
(gikutasan ko, ang mga pulong
gigukod ang hunahuna nga
paspas modagan nga kamaong
molupad nga di na sab makamaong
mobalik ug tugpa balik sa
atong mga kamot)
kumusta na tood ang imong
pamilya? wala na ako makadungog
bahin kanimo,

ang kabahin kanamo, nahilis na,
mora na kamig mga pinayalan
nga gipanghukasan, og karon
nagkatibuagsa na og dili na
ganahan mosangpit sa mga
ngalan,

dili unta nako kini ibungat kanimo
pero ingon sila gigabaan na kuno
kami sa binuhatan sa mga miuna
kanamo,

hangtod kini sa atong ginikanan
(abi mo ug wala ka naapil niini)

kaliwat ka baya usab nilang
adan og eba....

kon gigabaan kitang tanan, kinsa
na lang kaha ang gibuligan sa
bendesyon ning atong mga
kapalaran?

wala seguro kaayo nako
masabti ang akong nakita

nagpanglingo ko
basig naa pa gihapon ang kasina

dili ko gustong masabtan
mo ako

ang larawan sa inyong pamilya
nga haskang bagaa na jud ninyo

ang lolo gakugos sa apo
unya ang laing apo gataral sa laing apo

daghang pagkaon og ilimnon sa lamesa
mabulukon ang inyong panaghugpong

apan sa kadugayang, masabtan ko ra
gihapon ang tanan

milabay lang ko, kamo ang magpabilin
daghan sab mog iyakan, og ilubong

unya kami, di na mangambat
nagpadayon mi sa pagpanaw

masabtan mo ra gihapon kini
kon wala na ang kasina

transcending

lisod
apan kaya na nakong buhaton

ang pag-ambak sa bintana
mosirko sa hangin
tugpa sa yuta nga morag
iring

latas sa labat
nga morag irong buang


morag kabayo
tigidigtigiding ang dagan


dayog lupad morag
langgam