ang imong gihigugma

lahi sab ka
gihigugma mo ang bato
sayod ka sa
kagahi niini
og sayod ka nga kini
wala'y pagbati
kanimo

unsa ba ang makuha
mo sa bato?
nganong natintal ka
sa mga tutok niini?
giganahan ka ba
sa iyang kahilomon?

o ikaw ang dunay
deperensya
sa matag adlaw
gipukpok mo ang bato
sa imong kasingkasing
hangtod nga midugo kini
gilugod mo kini sa
imong lawas
sa pangandoy nga unta
ang bato mahigmata
og mahigugma
kanimo

apan unsa ang nilugdangan
sa imong mga
pangandoy

bisan gani tipak
wala kay nakuha
bisan gani
abog na lamang sa
iyang pagkabato
wala kay
naani

apan sa kataposan
nakaingon ko
nga ikaw og ang bato
walay kalainan

nianang imong pagkagahi
sa imong ulo
nianang imo usab nga
pagkatig-a

demokrasya sa pilipinas

adunay gamay nga bata
nga nagpraktis og sakay
sa dako kaayong biseklita
dugay na
sige lang gihapon panikad
dili ka tungtong
sa patonganan sa lubot
siging kabangga
og kabali
og katuali
gamay ra kaayo ang kamot
og mubo ra kini kaayo
aron makagiya sa
manobela

dugay na
ambot ning bataa kutob
ra man gihapon sa
pagbansaybansay
siging kahapla
siging katuali
ambot og unsay gikaon og
giinom
nga wala man gayod mitubo

ang makita

sa ubos ning balay
sa kilid sa bintana nga samin
makita ang tayaon nga
fiera nga pasaherohan
nagduot ang mga pasahero
nga nag-ilog sa lingkoranan
ang atop puno sa karga nga pawod
ang kilid sa mga bukag nga wala
nay sulod
ang konduktor nga itomon
nagkarga og unom ka kaha
sa beer na beer
tambal sa kamingaw og kasakit
sa bukid nga
gihulaw

Dili

(hubad sa balak ni Lady Ki No Washika)


dili tungod sa pangidaron
mas nalawos,
sa imong pangagpas...

Kon mo-ingon ko nga dili,
kana tungod sa akong kahadlok
nga  sa akong pagtangho
maghatag lang unya og way laing sangpotanan
kondi ang mangtas nga kamingaw.

kasikas

morag kasikas sa kawras
sa irong nangulag ang akong
nadungog sa
kilid sa labat nga kawayan

adunay gustong mogawas
og aduna usay gustong
moangkas

pagkalubog sa dagat karon

kon makita mo lamang ang
dagat diring dapita sa amoa
pagkalubog gayod

subo usab lantawon
ang usa ka tawo nga naglakaw
nga nag-inosara sa daplin
niini

dagko ang balod
miduyog kini sa kusog kaayong
ulan kagabii

pangandoy

unta bulak ang manghumot
dili lang unta
manimaho ang mga dunot.

dinhi sa baybayon

kitang duha na lang
ang nagtugawgaw
unya ikaw
talagsa pa jud makaduaw.

(haiku) haynako

.

gabi-ing dako-
bisan ang palahubog
hadlok sa ungo

unsaon ba ang pangpanghayhay?

sarado ang baba
pasulod og hangin sa duha ka buho sa ilong
hunat
dayong pagawas sa hangin
diha sa abli
nga kasingkasing

mao kini ang pagpanghupaw
sa tungang bahin
sa akong kagabhion

paghuman og saka sa bungtod
molingkod ta
lantaw sa ubos
mahingangha sa baga nga gabon
nga mihapnig
sa mga ulo sa kahoy

gisubay ang panaw sa mga
antulihaw
nga nawala
nahilis sa kalay-on

mohangad sa panganod
dili na mangadye kon unsa pa ang
pangayoon
dili na interesado kon unsay
dangatan

palabay na lang sa panahon
palagaylay
unsaon pa ba ang utok
kon guba na ang kasingkasing?

kapoy na, wa na koy labot

nabalintong ang kalderong dako
sa banggera
kay nanungkab ang iring

ang mga iro nag-unot sa
nataran
nahagba ang lingkoranan

ang mga baboy nanawag kay
wa pay kaon

ang mga manok nangambak
sa labat
nanumbalay sa silingan

kapoy na
wa ko'y labot bisag maunsa pa
kamong tanan

lahi ang ilang kalibotan

sila nga himsog og
hapsay og hingpit
nagkahiusa diha sa
ilang balay
sa ilang lahi usab nga
kalibotan

kita rang duha
walay madungog nga kanaas
sa mga tunob
wala'y agik-ik
sa mga bongbong og sa mga
hagdan
wala'y panghupaw diha sa
bintana

mao sab kini atong kalibotan
manirado
hilom
hinay ang mga lakang
wala'y tinindogan
wala'y liningkoran
walay gipaabot
wala poy padulngan.

ikaw

ang taytayan
gikan dinhi paingon ngadto
mao'y imong
papel nga ikaw
ilang tumban

paglig-on.

walay gana

kaming duha
pareha baya'g padulngan
og mga tuyo
sud ning sakyanan
sa gawas kusog kaayo ang
ulan og hangin
dagkong lusok sa ulan
nagdala og mga dahon
sa tambis sa daplin sa
lapokon nga dalan

mitan-aw siya dapit sa wala
ako dapit sa too
walay tingog
tingog

laing uwat

taas ang iyang sulat
wa na gani nako basaha
pagtiwas

morag nabalaka siya nako
apan ako wala baya.

Amgo

way silbi ang akong mga mata
niining handuraw
bugti sa akong damgo
gikan sa lawom nga pagkatulog

buta, apan abli alang
sa mga bito-on...

apan gibutyag sa kabuntagon
nga ang ugong sa pagkakaron
maoy katunhayan
nga way pumamilok

ang mga butang tuod man
naningog tungod sa imong hangyo
lalom ang sa salog
taas ra usab kaayo ang sa kisame
og wala pabanban ang
mga bintana
apan sama sa naandan
og suma sa imong panaghap
walay puangod ang pultahan
nanira kini
og wala kay mabati
bisan na lang gani og gamay

dili usab kini nimo mabasol
kay niadtong adlaw sa tingpahulay
imo man sab god siyang
gisipa.

panaglalis

pagsulod sa imong katarungan
wala na nako kini tagda
migawas sab ang akong mga
pamaagi aron dili kini nimo kaayo
masabtan

sa panagbangga sa mga rason
nangapungig gayod ang atong mga pagbati

ingon ana na
paabot lang kon maabo na ang mga baga
ayaw wisliki og tubig
kay basin mapuling ka sa mga hinungaw
pagtalikod lang una kay
sulayan nakog ayo ang nahiwi nakong
apapangig

alang kang G.E.

ang nakaparat sa imong kinabuhi
mao nga kini tam-is ra kaayo
nga og sa ngipon pa
dulse kini nga nakaungkat og
daghang lungag.

mao nga ingnon ta ka nga ayaw
pagpaabot nga ako masina niini.

kon sa nobela pa kana
wala kaayo ang kulbahinam busa
dili kaayo lami nga basahon.

mas nindot man god usahay nga
ang bida namatay.
magsakit jud ang imong hunahuna
di ka katulog
di nimo malimtan.

ang karaang iring
dili na mokiring

ang tinood nga iring
kasabot sa kuting

ang bag-ong iring
gustong mobagting

moawat sa kabaw
motambling og mosayaw

ang tigulang nga iring
nanglimpyo sa kiting

dili na gustong ukbon
ang ikasiyam nga kahon

introvert

kon mogawas ka
hait ang mga kuko sa kahayag

gikawras ka
maong midagan ka

samdan
apan sa pag-abot sa unahan

gamhanan kang
mipaayo sa imong mga samad

mora lag mga abog
nga mitapot sa imong bukton

kon nasayod lang sila
nga mas gamhanan ka kon

mag-inosara
kay sud sa imong lawak

amigo mo ang adlaw
og ang Ginoo misalig sa

imong kahilom sa imong
kaligdong

gani wala'y hikap nila
nga makamantsa

sa imong kaputli
sa imong dungog

ang iyang langgam nga itom

dunay langgam
itom

taas ang mga kuko
hait
nga morag mga
sanggot


talinis ang sungo
nga morag
ice pick

gaan og lapad
ang iyang mga pako

nagtikuko lamang
sa ilalom sa lasang
di molupad
di mokakha
di mangutkot

hadlokan.

sa away
dili segurado ang kadaugan
apan
basin puhon og
magmadaugon ta
kay miaway
ta.

sa pakigbisog
daghan ang naparot
apan bisan og wala
na'y makahinumdom
kay nalubong na
silang tanan
sa kapildihon

ang ilang
gidaugan

mao
ang wala pagkaparog sa
ilang diwa

og ang pagkahuman sa
ilang matag adlaw
nga pag-antos

ang dili kampante

misukol mi.

imong tawag namo
mga anay
nga misulay og kutkot
sa dakong
haligi nga yakal.

misukol mi.

nahilom ka
sa dihang bisag
ang mga ngipon
sa anay nangapudpod
apan sige lang
gihapon og kutkot
sa dakong haligi nga
yakal.

misukol lang
gihapon mi.

wala ka modapig
kanamo
nga usa ka man usab
unta sama kanamo
mga anay.

tughok

ang mantsa sa imong bukobuko
itom
diha nagsugod ang akong pagsabot
sa sayop

didto nako nasugdan
ang paghulma sa bulok sa kalooy
ang pagsagol sa gugma
og buhat

diri ning dapita sa huyang nga bukton
sa dahon
nasabtan ko ang kahulogan sa
kusog

sa ngitngit nga wanang
nasabtan ko ang kalangitan
sa imong pagkahulog gisabot ko
ang kapildihon
og sa dihang ikaw milupad
nasabtan nako
kon nganong nagpatay
silang tanan
aron lang mahimong gawasnon

kamatooran

kitang tanan
kadyot lang ning kalibotan
tayhupon sa hangin
walay mabilin

relasyon

gitagbo ko ang adlaw
gihangop ko niya
ingon ana ming duha
matag adlaw sa semana

usa ka tambag

puti
putli ka
pagpabilin
nga puti
bisan sa
mubong
higayon lang
pagpakaputli
bisan og silang
tanan
nagwanang
sa lapok
milagom
og sa kabaho
giilogan
sa mga lagong

pangutana

kanus-a lang ba
nahimong tawo
ang iro?

wa sugod
apan paraygon kaayo kini
sa pagtagbo sa
imong pag-abot
mikitiw ang ikog
og mohalok sa
imong tiil
og moambak
aron paggakos kanimo
og molingkod sa
ilalom sa lamesa
diin ikaw nanihapon

kanus-a lang ba
nahimong tawo ang iro?

wala pa ba nimo
kini mabati?

pag-ampo atubangan sa adlaw

sa atubangan
sa adlaw mipiyong
ang mata
aron makita pagbalik
ang pula nga
kalayo diha sa agtang

pagkainit sa
kalayo apang
wala masunog ang
mga hunahuna
bugnaw kaayo ang
mga pulong
gikan sa Pulong
morag usa ka gakos
sa usa ka
pangaliyupo diha
sa usa ka lig-on
nga haligi
sa usa ka Pagtoo

gidayeg sa pag-ampo
ang tag-iya sa
Adlaw
ang tag-iya sa mga
panganod
ang tinubdan sa
kalayo sa
milungtad nga
Pagtoo

kalag ngadto sa lawas

karon nga
nagdaot na ang lawas
misayaw ang
kalag

panahon na alang
sa usa ka
pagkadalisay

karon nga nangalaya
na ang dahon
og nangahulog sa tiilan
sa mga gamot
panahon na sa pag-awit
sa mga pyuos

kalibog sa usa ka tadjao

ang tadjao
nangabre sa iyang
kasingkasing
gustong mapuno
sa hangin
og bisan unsa
aron lang gayod
kini mapuno og
mawala ang
kahaw-ang

misulod ang hangin
apil na ang honghong
og ang
pangaliya
apan nagpabilin gihapon
ang kahaw-ang

miabre sa iyang baba
aron mobungat
og pulong
apan wala'y migawas
bisan na lang gani og
usa ka letra
sa usa ka ngalan
sa iyang gikamingawan

sa akong unang hangyo
bisan og dili kini gusto sa imong kasingkasing

miingon ka sa yanong pulong
ok lang

sa kaadlawon sa akong pagtoo nga linaw na ang tanang
unos sa imong dughan

mihangyo na usab ako kabahin sa akong ginadamgo
alang kanato

miingon ka sa pinugos nga
ok na lang

sa pagkabuntag sa pag-abot na unta sa katumanan sa akong damgo
alang sa udtong-tutok og sa umaabot nga pagsalop sa akong mga adlaw

wala na ka migawas sa lawak
nagdugo na ang imong kasingkasing og mitulo na ang mga luha nga midagayday sa imong aping

dili na ako makasulod
nanirado na ang pultahan naghuot na ang imong kasingkasing og wala ka na kabungat og pulong

lahi ang kasingkasing sa utok
lahi gayod ang hukom sa hunahuna kaysa pagpahaluna sa mga hangyo diha sa dughan

nakasabot ko
mituktok ko og hinay sa lawak sama sa mga tikang nga inihap aron ka lamang duolon og

pasaligan sa akong gugma nga gibungat ko kaniadto sa una pa kitang nakita
wala ang pulong anaa lamang ang haploy sa mga kamot sa imong buhok

gihawiran ko ang imong kamot og miingon ako nga ok na
gipalakaw ko na sila
ok na
ako ng gipapas ang akong damgo
ok na
kita lang gayong duha ang magkuyog sa atong lubnganan

nianang pagkagabii akong gihangad ang tanan sa langit
gipataas ko ang akong suwang
gipiyong ko ang akong mga mata
diha sa ibabaw sa daghang kunot
sa akong agtang

mitoo ka sa dihang gisultihan ko ikaw
sa kalipay sa usa ka itom nga alibangbang nga
nag-inosarang nanimsim sa mga bulak
didto sa hardin ni Maria

gani gusto pa nimo ang dugang pang mga
kinuti kabahin sa gibati niyang kabusog sa dihang
nakadimdim na kini sa pipila ka nga nektar
nga sa akong pagpalabaw haska gayong tam-isa

ang mga tanghaga nga akong gipamulong
apil na ang mga tabi sa hangin
og mga hunghong
sa mga dahon sa kahoy
imong gibali og labay kanako

nga kuno ang tanan
mga sugilanon lamang
og ang tinood
akong gitabonan

nga kining tanan
kabahin lang gayod usab kanako og sa akong
mga tinagoan
apil na ang akong
mga damgong wala gani tagad
makapanamkon

gibali ko ang akong kalibotan
nagpakahilom na lamang ako
og akong gipangita nga ingon mo ginagmay lamang
og dili man matawag nga kinahanglan
sa atong mga lugway

ang mga gilubong didto sa ganghaan
sa mga
giagian diha sa pagsalop sa atong adlaw

kabalo kong molipay
sa akong kaugalingon
sa tunga-tunga sa galawod
kong kamingaw diha
sa ibabaw sa salog nga
gihanigan

aron dunay gamayng kainit
niining kabugnaw
akong ipatong ang akong tiil
sa ibabaw sa pikas
nakong tiil

aron dunay gamay nga kagilok
diha sa kahapdos
akong pasayawon ang akong
mga kuyamoy
sa ibabaw sa bukog sa akong kiting
subay sa
ugat
sa lain nakong tiil nga
hapit na nga mamatay sa
tumang kakapoy

og dinhi sa saktong oras
makita mo ang akong mga balahibo
nga manuybo
kon madungog na ang akong
pagyubit og
i love you.

ang lion

pipila na ba ka gabii
nga mitutok kanako ang leon
walay tingog kining
nanumbat kanako nganong
wala ako'y nahimo
kabahin sa wala paggawas
sa akong hinimong
prisohan.

kon maabtan kini og bulan
seguro
maawat ko na ang iyang tinutukan
og ako na usab ang
motutok diha
kanimo.

yamyam

makasulat na seguro ko og laing mga balak sa sunod nga mga adlaw, duna'y
miabot nga klaro apan dili nako mabungat, nga akong gihunahuna apan lisod sabton
nga nia ning akong dughan
limpyo ang nataran, kita ang tanang mga batong gagmay nga nagpasad
sayon ra unta kining mga butanga sabton
apan wala bisag usa kanila dinhi nga nangabot nga makasabot niini
apil ka na
nga nangyam-id, og akong gihunahuna nga dinhi na magsugod ang akong
pagpakahilom
og dinhi na usab magsugod ang pagpanubo sa mga bag-ong balak
nga karon nahisama sa mga salibotbot
diha sa bag-ong gidaro nga kamaisan,
sayod ko
nga mao na kini ang pagkamatay sa akong tanang mga damgo
magsugod na ako sa pagpangita sa kolon nga bulawan
diha sa tiilan sa bangaw

kabalo ko nga wala kana
nagpahungaw lang ako sa gibati nako human nimo gilabay ang baso
nga nabuak didto sa pader nga
sementado.

ang puti nga kabaw
migawas na usab sa akong damgo

nagkinabaw ang duha ka kabaw
og ako ang
hilom kaayo nga nagtan-aw

miabot ang itom nga tawo
nga nagdala og pisi og sundang
iyang gigaid ang usa ka puti nga kabaw
og iyang giihaw

duha na kami nga galantaw
sa patay nga kabaw

gilat-an ang karne sa kabaw
midagan ang laing puti nga kabaw
og gihatagan ako og usa ka plato
nga nilat-an

unsaon ko kaha pagkaon
unsaon ko kaha pagtulon ang akong higala?

kutsara (awat-awat sa tinidor ni simic)

kiwa lang gihapon
kon mogamit ka sa kutsara

sa dihang gihawiran
sa imong kamot
akong tan-aw morag
dakong pala

didto sa paghungit
sa kan-on sa imong baba
wala ko'y nakitang
tumoy
gawas lamang sa imong
kuko
nga walay putol-putol

morag sundang
nga dili gibang.

unsa ba'y masulat
kon wala na
ang gana? dili ka gani
kaingon kon bisan unsa
kay wala na
bisag usa, mangita ka
sa duha og tulo
wa.

wa jud.
wa. napiit ka anang
wa. nagapos ka anang wa.
kay wa jud lagi
bisag una na lang.
pagkagamhanan
ba aning wa
kay kon wa na jud
wa na jud
wa jud kay madimdim
mawa ka sa wa

dula sa pulong
bugno sa kalaay.

apan sa kanunay
nagpunit ka sa tanang mga
buak
sa tanang nangahulog diha
sa daplin sa imong
giagian
diha sa kilid sa imong
gitindogan
diha sa tunga sa imong gipatungan
namudyot ka og
kalipay, mitilok sa nabilin
pa nga
madawdaw.

gasto sa kusog
usik-usik sa pagbati

ning gauros-uros nga
kahadlok
ning pagkawala diha
sa wa.

sakit ang liog
laylay ang kamot.

ang mga mata gaduka
apan dili baya pod makatulog.

mora bag ang liog
gipatungan sa
bug-at nga dwende.

katol ang dunggan
gilok sa dihang gikulitog

hangtod nga
mitindog ka kay puno
na ang pantog

unsa goy imong katarungan
nganong gisunod man nimo
ang akong
gibiyaan nga dalan?

napriso ka ba usab
nianang wa?

waling-waling
ang motagbo nga
Consolacion
diha sa nataran
pagkahuman sa kusog
kaayong bagyo
ni Doming
kagabii sa naguba nga
mga kadalanan sa baryo
sa Olingan

daghan ang miingon
nga ako lang kunong giusikan ang panahon

kay ang bulak nga pula
dili kini magdugay
malaya na kini
sa pipila ka gutlo lamang


ang wala nila masabti mao
nga akong gipaabot
ang pagkalaya
sa bulak nga pula
sa akong dughan

ang usa sa gihay niini
mao ang ilhanan sa akong pagbalhin
sa laing panid
sa akong mga panghayhay

ang ubang gihay niini
akong iuli
sa tinood nga tag-iya niini

dili ikaw.

sa misyon

milabay na ang panahon
nga ako
magpahumod na lamang
sa ulan
sa tunga-tunga sa usa
ka unos

nahuman na kini
ugma magpasilong ako sa
balay
nga bag-o ang atop
og maglingkod ako sa
bangko

lantawon ko ang ulan nga
kusog kaayo
palabyon ko ang hangin
og sirad-an ko ang mga bintana
og pultahan

sa unang ting-init
sugdan ko na ang akong gipaabot
nga pagpanaw

kapila ko na kaha kini
nakita
apan wala ang kasumo
og kini
sama sa usa ka gugmang
guba nga plaka
balik-balikan

sa sulog sa hunahuna
diha sa baha sa handurawan

bahala ka
kon imo akong kasilagan

kapyot

lantawa kon giunsa pagkapyot
sa mga tendrils
diha sa sanga nga patay

kapyot physical
kapyot emotional

flaunting ang mga dahon
wala na maulaw

wala na ang pangutana
kon unsa ang moral

gipalabi na lang ang
kalipay nga balbal

dalilang

anaa pa ang mga tunob
nga gikan didto
og wala pa nahukmo ang
panaw paingon sa pikas


wala na ang pagpili sa pagbalik
og gihunahuna pa usab
ang pagpadayon

nagtuk-ong ang anino
atubangan sa bulan
mitutok og walay lihok-lihok

sa wala pa ang bata
pagka-close gayod unta nato
kuyog bisan asa
ingon gani sila
kuyog-baboy ka

apan sa nakita mo na
ang imong true love
sa dihang migawas na kining
bataa
wala ka na'y panahon kanamo
kami nga mga walay
anak
kami nga ilang giingnan nga
gipangkagabaan
kami nga gisaway isip
mga kahoy nga walay bunga
nga angay kuno ganing
putlon

nagbuwag ta sa maayong kabubut-on
lahi ka na
ikaw na ang isla nga napuno sa kahoy
nga bag kaayog mga bunga
ikaw na ang sapa nga daghang isda
ikaw na ang langit nga daghag mga bitoon

og kami ang inyong tawgon nga
nagmamingawon

apan sayop ka
kami nagpabiling matinud-anon
sa sugo sa among palad
nagpabiling malinawon
sa among kabilinggan
sa gugman nagmalungtaron
sa kahoy nga bisag walay bunga
apan lig-on
sa sapa nga bisag walay isda
apan bugnaw og tin-aw

ang among mga tubig
nga mainom
sa Dios nga kanunay nga maloloy-on

oo, ikaw ang isla nga dungguanan
sa panahon
kami usab isla nga iyang
pagalalinan.

ang tanan naay swerte
ang dimalas hunahuna lang kana.