Baybayon

4/25/2010

ang mga travel haiku ni John Tiong Bong

nagsuroy-suroy
sa Malaysia, miabot sa Thailand
mihapit sa Myanmar
pahulay kadyot sa Kinabalo

pagkaugma tuas Finland
nangihi sa Iceland
nalibang sa Transylvania
namahaw sa Bulgaria

miinom og tubig sa Vienna
misutoy sa France
balik dayon sa iyang
natawhan sa bukid
sa Bayawan

sa kakapoy
wa na gani kalatag og banig
sa salog nga kawayan
nahikatulog
sa tumang kagalot.

mao kini ang imong kalibotan
dili baya nindot
ang mga sagbot mamaak nga
morag halas nga lala
ang mga sapa
lubog og baho sama sa patay
nga bagtok
ang mga kahoy walay mga dahon
morag mga kalabera
ang mga atabay
nahutdan na sa tubig ilimnon
mao kini ang imong kauhaw
og kagutom

og kapungot
diha sa imong mga anino og
lawas

apan aduna kay laing mahimo niini
bisan og ang imong mga kamot
mag-iyahay og balibad
bisan og ang imong baba
hagbay rang napilot nga morag
samad nga naalim

anaa ang kalibotan sa imong damgo
ablihi ang pultahan
og ikaw lang ang adunay yabe niini
diha sud sa imong
hunahuna og kasingkasing

isul-ob ang imong pako
lupad palayo sa kagabhion

4/24/2010

10:33 g.

moabot ka sa punto
nga wala na ka mangita
og hulip sa
tinood,

ang tinood sakit
apan tinood
og aron malimtan ang
sakit

gitabontabonan
gipanikamotan nga
malimtan
gani gikataw-an og
gibiyaan apan
dili gayod mabiyaan ang
kamatooran nga
sakit
nagpabilin kini isip tinood
mong kauban
og wala'y laraw nga mobiya
kanimo

miabot ang panahon sa
pagdawat
og imong gibatbat ang
dili kaayo dayag
imong gitusno ang imong
hait nga kuko
gikulitog og giangkon ang
tanang sakit didto
hangtod nga nawala
ang sakit og ang napuli
mao ang kalinaw

miabot ka na gayod
sa imong pahulayan
sa imong balay nga
karaan og
wala ka na'y laraw nga
molakaw pa

sakto na kini
alang sa imong
buhok nga puti na

sama sa usa ka
tiunay
nga lubnganan

kon yanong kangga lang
ang sakyan
dili mahadlok ang
kalibotan
tagaan ka niyag
siyamsiyam

karon midagsa
ang mga train
nga mas paspas
pas imong
tingog
mas paspas pas
imong pamilok

karon nahawiran
na sa Irag ang
para lang unta
sa America

og nabalaka na ang
kalibotan
basin og ulahi
na unya ang
tanan

mibalos kini og
panghadlok
anang global
warming

og ang akong
manghod
nagsugod na og
ihap sa iyang
mga liso
sa nangka

mihunong siya sa makadyot
giandam ang kaugalingon
miduko dayon mihangad
milantaw sa wala
sa too
miluhod
mitindog mikinto
og dayon og karatil og
dagan

nakiglumba siya sa
hangin
og durong buhakhak
og katawa
ang taas
kaayong agianan

bisag unsaon
wala'y agianan nga
mahuman!

4/23/2010

kalagot

unsa ma'y imong bation kong
mag-atubang ka na
sa lamesa diin
puno na sa pagkaon
og ang mga kubyertos
sama sa bulawan
nga kutsara og tinidor
og samin nga
mga plato og
porcelana nga mga
tasa
unya ingnon ka
nga wala pa miabot
ang pinasidunggang
dinapit unya
hapit na mogawas
ang imong mga
mata sa tumang
kagutom?

sa laing bahin

ambot ug unsa kitang duha
nga kon
mosulti na gani ko
mosulti sab ka
dungan ta morag
mga baki nga nabag-ohan sa
kadaghan sa ulan

gusto nako nga ilis-ilis unta
ta
nga kon mosulti ko
mamati ka
bisibersa

gusto ko na karong gabii
mouna ka og estorya
apan
sa laing bahin
mas lami diay usab
nga magdungan ta

ang isog nga lalaki (he he he)

naglakaw siya sa dalan
og kalit lang nga gipusil
wala lung-i
sa dihang natumba siya sa
dalan dapion sa dugo
sa iyang tiyan
giduol siya sa usa ka gamaskara
og gitikbas
og dayog dagan sa duha
ka malapason

ang isog nga lalaki
giukab ang iyang tiyan
og gikuha ang iyang tinai
misakay sa kabayo
og gigukod ang
duha ka criminal
nga karon gigapos
niya sa iyang
taas nga
tinai.

(mas labaw pa sa
sine)

human nakog basa sa SHADOW OF DOUBT

Nakasabot ko
nganong dili na kinahanglan pa
ang mosaka
gani nakahunahuna ko nga
mas maayo pang
mopahawa adto sa gawas sa
balay magyaka sa
daplin sa garden
tan-aw sa mga kahoy
og mga panganod
maghimo og
balak
alang kanako

halad sa nagpakaboang
sa sistemang guba.

pag-amp0 nga unta dili lang madayon

kon mangadye ka
itapot ang imong duha
ka mga kamot
nga morag sandwich
ayaw butangi
og palaman

sulayi og hulagway
nga kini nangahimong
mga ligwan
dayon imong gipaasohan
sa imong ginhawa
og ang tanang
nanglupad
paingon sa langit
hangyologo
sa imong Dios.

kaniadto

sa among bukid
sayo ko
momata kay
mamulak
og mangga

wa mahadlok
sa halas
og wakwak
og kikik

karon sayong momata
kay mamulak
og balak

wa gihapon mahadlok
sa mga halas
og sa mga wakwaks
og sa mga kikiks

4/22/2010

pasyon

bisan og giilad
balik lang gihapon sa naandan
mora lang og walay
nahitabo

ingon ana ang tinood
nga pasyon
bisag wala na diha
anaa pa gihapon

nagdilaab pa gihapon
ang kalayo diri
sud ning dughan
bisan og mag-ulan
bisan pa og magbagyo
ania lang gihapon
ang kainit
sud ning kasingkasing

bisan pa og maguba
moayom-ayom pa gihapon
bisan pa og mabungkag
mauli ra gihapon

ingon ana ang pasyon
sa gugma
sa bisan unsang
imong gihigugma
dili mo mapalong

simpol lang
ang ekwasyon
sa usa ka
relasyon nga atik
atik lang

sugod kana sa pangutana: mitoo ka ba kanako?
tubagon: mitoo ka ba nga mitoo ako kanimo?

importante ang pagtoo
diha ang sugod sa pagsalig
apan dili sa tanang higayon nga motoo kita dayon
labi na anang
pagdayeg

kay usahay naay atik atik
lang nga pagdayeg
dala diha ang gitabonan nga
pagbugalbugal

kon mangutana ka kon ako mitoo ba kanimo
akong ipakita kining pagtoo
kon imo akong dayegon
akong ipakita usab ang pagdayeg kanimo
sakay sakay lang
sa sakayan sa dagat kay kon pag-abot sa lalom
makita na ang buslot
nan pila ray pag-ambak og langoy dali
balik sa akong isla
sa tunga sa dagat

dili mo ako dali patoohon
apan tuhuan ko ikaw
wala man usay mawala kanako

anad na ako
maatik man og dili
kabalo lang gyod ko
kon unsa kining akong
gihimo.

kinahanglan nato ang panahon nga buotan
diha sa pagpasalamat sa tanang panghitabo.

kadtong imong gihalokan dili makalimot.
kadtong imong gigakos mag-alipusa sa kagabhion.

kinahanglan ang mga kamot nga masinabtanon
aron mahatag ang iya sa kalipay

adunay tingog usahay sa kataposan sa atong
binuhatan nga dili kalimtan ang
kalipay nga nahatag
og ang pasalamat, diha sa pagsirado
nako sa
zipper sa akong
maong nga
pantalon

gabii na
wala na ang mga suga sa balay
og sa mga poste sa kalsada
ila ng gipamatay
kita na lang duha
naghinawiray sa atong mga
kamot
tupad ka kanako ning atong
lakaw

moundang sa pagdagan ang mga kamot sa orasan
mopadayon og agas ang agos sa kasubaan.

kon unsa ang naa sa liso nga
nakapatubo niini kon unsa ang gisulti sa
hangin ngadto sa mga rosas aron kini mobuklad
kon unsa ang gipasalig sa kagabhion aron moabot ang kabuntagon
og unsa usab ang gihalad sa kabuntagon aron mobanos ang kagabhion
kon unsa ang gihunghong sa alibangbang ngadto sa sampaguita
aron kini mangalisngaw sa kahumot matag kaadlawon
anaa na kini sa akong dughan
nga wala na'y kabutangan sa gabaha nga suba sa gugma
gikan Kaniya......>>>cGc':>

pasalamat

si nanay bisag giayo og kasaba ni lolo
miingon og salamat
si tatay bisan og giilad sa insik
miingon og salamat
si dodong bisan og gamay kaayo og grado
miingon gihapon og salamat
sila nga morag wala tagaig swerte sa ginoo
nagkalisod lisod
og kaduha na lang mokaon sa matag adlaw
mihangad gihapon sa langit og miingon
og salamat
daghang pasalamat ang siging gihatag
diha sa taxi driver nga limbongan
sa timbangan nga kulangkulang
sa nagpahulam og kwarta nga taas kaayog tubo
sigi gihapon ang pasalamat
sa presidente nga bakakon
sa senador nga mapahimuslanon
sa tanang ilad og limbong og panghasi
og pangpanlupig sa isig ka ingon
kita mapasalamaton lang gihapon
nagpasalamat kita sa ulan nga wala miabot
sa hulaw nga dili ganahan mopahawa
sa baha nga kalitkalit usab moabot
nagpasalamat kita sa gugma mabudhion
og sa tanang dili unta nato madawat

mapasalamaton kita
kay wala kitay mahimo.

$\frac{{\partial u}}{{\partial x_1 }} + ix_1^{2k - 1} \frac{{\partial u}}{{\partial x_2 }} = f$

adunay mga equations nga
walay solution

sama sa atong mga kahigwaos
usahay
walay kahayhayan
sama sa usa ka panghupaw
nga nahupas na
lang
wala pa matagbaw

ingon ana usab ang kinabuhi
paabot lang
ang mga lugas sa humay managan
kini padulong sa kamalig
ang mga isda mokalit lang og ambak
og sulod sa imong sakayan
ang mga lingkoranan magdagan
aron ka palingkoran
ang mga salog mohapsay lang og ila
aron dali ang imong paglakaw
aron dili ka mapandol
ang mga hagdan maghimo
sa ilang mga ang-ang
ang mga kahoy maghimo kanimo og lamesa
ang mga ubas maghimo kanimo og bino
ang mga baso kalit lang motungha
og motindog sa imong lamesa
ang tubig mahulog sa imong baba
aron hupayon ang imong kauhaw
ang mga samad maalim ra kana og iya
bisan dili nimo tambalan

paabota lang

kay gimahal ka ni
Bathala

awat awat ni arkimedes

tagia lang ko
og baston
og lugar nga akong
katindogan
og sibugon ko
ang kalibotan

solusyon sa problema ni sabel

The product of two consecutive odd integers is 1 less than four times their sum.
Find the two integers.

We recall from Elementary Algebra that that we write two consecutive odd integers as:

Let: n = 1st number
n + 2 = 2nd number

Step 1 - Write the equation

Step 2 - Solve the equation

n² + 2n = 4[2n + 2] - 1
n² + 2n = 8n + 8 - 1
n² + 2n = 8n + 7
n² - 6n - 7= 0
(n - 7)(n + 1) = 0

We see to the right that we get
TWO sets of answers:

7 and 9
- 1 and 1

karon sabel
nga kabalo ka na
sa answer,
asa na man
ang akong
ganti?

cuarto o
cuatro?

Tubod Sa Kinabuhi

Hain ang tuburan sa kahiladman,
Ang tubod sa kinabuhi,
Sa gugma ug kadasig?

Akoy
2010.4.22

aron ang imong itlog makatindog

$\left|\frac{\sqrt{x^2 + y^2}}{r}\right|^p + \left|\frac{z}{h}\right|^p \leq 1$

mao kini ang sulbad
sa itlog nga dili
katindog.

ang r, mao ang katas-on sa imong radar
gikan sa usa ka punoan sa saging
ang h mao ang imong kakusgon sa imong hampas
sa layog nga lubi
ang P, dos punto singko (2.5)ka na
ang r/h = 3 /4 sa usa ka bol
nga tuba.

ang y mao ang kalapdon sa pangutana (why?)
ang x mao ang kwarta sa pitaka sa imong ex (boyfriend)
og ang z mao ang presyo karon
sa imong zabon panglaba.

ayaw pugsa
basin moliki.

hangyo

kining gilibodlibod nga pisi
sa akong liog
og sa akong mga kamot og
tiil
nga akong gisugdan og akong
gihuman
dili ko na masulbad
kay wala na nako
makit-i ang tumoy
niini
kon giunsa ko kini dili na ako
makahinumdom

aron mauli ang maong pisi
putlon mo ang akong
liog.

itlog nga mitindog

gidukdok sa kilid
sa lamesa ang
hait nga tumoy
og kini naliki
og mitindog

nahingangha ang tanan
nga kauban sa panihapon
ni Kolombos

sa ilang sulod sa dughan
sayon ra kini unta
nilang himoon

apan nagtahod lang
sa ugok nga
isog

og baho.

gordian knot

dugay na ang panahon
sa pag-abot sa kangga
og kini gihikot sa usa
ka punoan sa
kamansi,

gilibodlibod sa nahimong
hari og wala na gayo'y
makatangtang niini

ikaw
nga naghawid nianang espada
nga duhay sima
ikaw ang moputol niini
og manghambog

nga kining usa ka pagtakbas
mao lamang gayod
ang sulbad

unsa og asa ako?

ako ang tua didto sa usa ka basket
nga caimito nga gibutang nimo
sa kilid sa bintana
gisilawan sa adlaw,

ako ang bisagra
nagtimbangtimbang sa imong bintana
og pultahan

ako ang lalaki nga gitaparan sa usa
ka babayeng gutom na kaayo
sa talad kan-anan

ako ang panganod, ang hangin
ako ang kalibotan

ako ang tig-guna sa imong harden
nga napuno sa sagbot og sampinit

ako ang tasa nga wala mapuno sa
kape
init ang akong mga kamot

ako ang tabanog nga walay anino
ako ang tinidor nga nabali sa bukobuko sa lechon

ako ang baho
sa imong ilok

ako ang nahigugma kanimo
nga wala na nimo maambat

ako ang salimuang sa usa ka balak
nga dili og dili jud nimo mabasa.

kabahin sa daghan kaayong mga balak

pagkadaghan sa mga balak
ang uban morag dangag nga wala mapalong ang kandila og nakasunog sa ubayubay nga balay,
ang uban morag hait kaayong sundang nakaluba
nakapatay
daghan
ang akong gihimong mga balak
ang uban morag aslom nga mangga nga nakapatubod sa imong laway
ang uban sagtong tindog
morag puti nga kandila nga bag-o lang gidagkotan sa altar sa panahon sa novena
ang uban nagsulti kon unsay bulok sa akong mga mata
(ingon ka itom? giunsa mo ba pagtan-aw kini sa ngitngit?)
ang ubang balak mga batang gadula og tagotago
dakopdakop, shatong og balaybalay
makatawa ko usahay
(dili na lang nako isulti kadtong nakapahilak kanako
kay morag OA ra kaayo og ikaw dili man gani motoo nga ang akong mga mata
kamaong mohulma anang mga lusok sa luha)]
naa'y ubang balak nga makalagot
nanigarilyo sud sa simbahan
duna'y lain nga nagsakay sa kabaw siging do og do,
ang uban nanotpik human og kaon sa adobong tigre
naa'y uban nga dili na angayang hiposon
dili na gani basahon
kumpolkumpolon na lang unta himoong ilo sa lubot sa akong lolo
naay uban nga uwagan
nga nakaingon kag , tinood kaha ning nagremedyohay sa ibabaw sa
talad kan-anan,
naay uban nga dili na nako balikon
dili na buhaton
apan akong gibuhat lang gihapon
naay uban nga dili na nako tuhuan
akong gikomot
diha sa kalimot.

duna'y balak nga dili gyod nako mahuman

dunay balak nga dugay ko nang
gisugdan
apan hangtod karon dili ko gayod
mahumanhuman

nagsulti kini kabahin kanako
og kanimo og kaninyo
nagsulti kini sa tinood kabahin
sa mga pait og hait
og kini imo gayod nga ikasakit

ako kining gisugdan
apan dili gayod mahumanhuman
anaa na ako dapit sa tungatunga
apan pag-abot didto
sa tungatunga pa lang gihapon ako
bisan og akong banatbanatan
ambot nganong dili mahuman

nagsulti kini sa tinood mong ngalan
sa imong mga binuhatan
sa imong mga sayop sa imong
nga planong dautan
ako kining gitipigan kay unyag
ilang mabasahan
gisud ko kini sa usa ka kaban
og akong gilakan
gusto na nakong humanon ugma
aron wala na akoy sulaton pa
apan kining balaka nagsulti man god
sa tinood

dili ko na lang kini humanon
og dili ko man usab
gani basahon

kay lagi dili ko gustong masakitan ka
kay amigo man kitang duha.

sa imong mga kamot
itugyan ko ang akong
kalibotan,

nganong dili man kini
mao iyang gipamulong
sa dihang
hapit na siya
mamatay?

adlaw sa kalibotan (ertdi)

ang bata nga mitulon sa
liso sa santol nga
imong gihadlok nga
ang liso mahimong
kahoy motubo
lahos sa iyang
ayuyok
nalibang sa likod
sa punoan sa saging

dako kaayog utong
naguba ang nawong
og dayon mihatag sa
usa ka pahiyom

og didto niya gihulog
ang iyang gasa
alang sa
adlaw sa kalibotan

kon magmaskara ka man lang
pilia ang makatakod nga katawa

daghan ang gasubo ning kalibotang
tinood
mahimo bang pakataw-on nato
ang kalibotang bakak?

tanghaga alang sa kaugalingon

palasyong guba ang gitalikdan
giiyakan sa imong anak og inahan
kanunay mong gibalikbalikan
kanus-a ka ba magmatngon
sa pagsala sa imong hunahuna?

didto ang panganod pirming
gadag-om apan dili gyod moulan

Balak Kalibotan

Malipayong Adlaw, matag-adlaw!

-Lubi Kalubihan

appendix ka lang sa iyang tiyan

nag-expect ka
nga manawag ang imong
uyab nga nagtrabaho
sa Riyadh?

por dios
dos por dos
por santo

appendix ka lang sa iyang tiyan
mahinumduman ka lang
kon magkasakit ang
buang!

pagkasalbahis gayod kining panahon

paspas kaayo ang panahon
sa pagpanglangkat sa
mga panid sa akong
kalendaryo nga
gitamtaks nako sa kilid
sa pultahan
sa among pantawan

kalit na lang nakong
nakita ang akong mga buhok
nga puti pa sa chalk

ang akong agtang nga mikunot
morag siling kulikot
ang akong kamot nga dili na usahay
molihok

pagkasalbahis gayod 'noy!
patay na usab si pikoy!

kabahin ni Magna

si magna sa iyang edad
nga 66
atua sa amerika
nanubaysubay sa iyang
mga igsoon

akong gitag-an
nga dili pa kana manawag
diri sa balay
sa ikaupat hangtod
sa tungag bulan
apan inig-abot na gani
sa ika-29 ka adlaw
magpunay na
na og pangumusta

sa iyang nangka
diri sa among atbang
kon nahinog na ba

sa iyang anayan kon
nanganak na ba
sa iyang iro kon
mikaon na ba
sa iyang basakan kon
napatubigan na ba

og daghan pang pangutana
kabahin sa
iyang mga amigang manang
sa corazan de jesus

sa ika-30 ka adlaw
segurado kong
mokalit lang dayon og tunga
kini si Magna

Subscribe to: Posts ( Atom )