Katuhu-an?

gianinag ko
ang kamatuoran
sa imong mga mata
nga way pamilok
niining imong larawan

Saad

nangluod na ang mga dahon
milabay na ang tingtugnaw,
nalarag na ang mga bulak,
og natapos na ang hulaw
apan mahal ko,
tuho-i nga wa
ko tuyo-a nga masabod
ang imong mga tiil
sa lapukon kong mga saad
niining tag-ulan

ang panaw

gibati niya ang kataas sa panaw
labang sa galawod nga kadagatan
tay-og sa pipila ka mga bagyo
apan wala ang kalisang
kinaon na ang kahadlok
hangtod sa usa ka pag-abot
sa pantalan
sa usa ka hantonganan
mikanaog ang mga kabug-aton
mibabay ang pipila ka mga kalaay
og silang tanan nagdaob sa kalayo
og sa kagabhion nagpista
nagtagay nangaon nanayaw
og nangatulog

siya anaa sa daplin
gibati niya ang kamingaw sa usa
ka gubaon na nga
sakayan
miawit ang dagat
nakasabot sa iyang dako
nga kasubo


karon mao na ang katugnaw
sa daplin sa dakong kalinaw

Agiw

mapangahason
ang iyang pagtugaw
sa nahikatulog
nga adlaw

og gitayhop sa
habagat ang daklit
nga kausaban
kansang mga kuyamoy
midailos
sa mga kamot sa orasan


masubay pa ba kaha
ang pasumbingay nga salin
sa agiw didto amihan?

di susama kaninyong
mga bulahan,
may sumpay ang agi
sa inyong mga lakang

DUAW

Matud niya, "bug-at ang akong dughan." Kapid-an ba gyud diay ang mga kwaknit sa kasakit ang nangumbitay sulod sa mga yungib sa iyang kasingkasing?

Nagdahunog ang ka-angghit sa ilang pagka-sinalikway.

Sa hoyhoy nga mga sanga nga iyang mga abaga, makabatog kaha ang uwak sa pag-luib aron sa hinayhinay magmugna'g salag?

Miingon siya nga "natandog ko," ug gisuginlan ko siya nga dili niya katungdanan ang pagsagubang sa akong kaugalingong kahidlaw.

Niadtong akong pagduaw kaniya, naka-alinggat ako nga nahanaw na siya sa akong atubangan, kalit siya nga milangyaw
Sakay sa mga pako sa kamingaw ngadto latas sa halayong Alemanya,didto dapit sa katedral sa Cologne diin maoy puluy-anan sa iyang mga gimahal.

Samtang ako naghulat sa iyang paghibalik, nagpasilong ako sa huyang nga alimyon sa kape kang kansang mga liso gipopo sa Guatemala.
Sa sayong kaadlawon kini iyang gisanglag, giligis ug gitimpla hangtud nga nahimong dagtom nga himaya nga iyang gi-ipis sa akong tasa.

Napaig na gayud ang gambalay sa akong galamhan.
Mikagiw ako sa hingpit palayu sa iyang pagka maayo.
Bugtong nga gihambin ko
mao ang kabug-at sa pagpanginahanglan nga makadap-ig ang unod sa unod.

Ania usa ako ka bakwit, sama sa mga balo kang kansang mga bana maoy manglalaban niining madugay nga gubat nga wala ipadayag
ang ilang mga istroya ang iyang gipaminaw ug gihulagway didto sa Mamasapano

Susama sa pinangus nga dalag nga gikubit gikan sa Liguasan
nga iyang gibitay sa halayhayan aron mamala ang panit niini
diha sa bantang nga ka-init sa adlaw.

balak ni LINA SAGARAL REYES

PAGPAHALUNA

GIPAHAluna na sa usa ka
inahan ang usa ka bakak
nga bata
sud sa iyang duyan nga
matood

milagaak ang duyan sa usa
ka hinay nga pagtabyog
ang bata bisag nabusdak
nabangga ang ulo sa kilid
sa bongbong
wala gyod miiyak

ang pagtabang

adunay pagtabang
nga nagpaabot usab nga tabangan puhon
klarohon lang
adunay tabang nga tabang lang
walay pangayoon
nga balos
adunay kamot nga imong gitunol
sa laing kamot
aron ang anino dili mahulog sa iyang
lawas
adunay tabang aron luwason
ang naa sa pangpang sa iyang kamatayon
apan dunay tabang
nga molungtad sa kahangtoran
nga dili usab nimo ihatag
kanang iyang pagpangayo og usa
ka malipayon nga
kamatayon
gikan gayod sa imong kamot nga hinabangon

kitika siya
patya siya sa tumang kagilok
sa imong mga sugilanon

patya siya
sa usa ka kamatayon nga walay ilhanan
sa imong kaayo
sa iyang kasina.

balak sa usa ka maskara

dili ako mag-ambat kon
unsa ang unod sa balak
kon unsa ang dangatan sa
nagbasa niini

hait ang akong tutok
tak-umon ko ang akong baba
kuhaon ko ang akong agtang
og dili gayod ako
mangilabot kon unsa
ang dangatan sa adlaw
og bulan

ang mga panganod nga
naglutawlutaw lamang
sayod kana
nga ako usa ka maskara
lamang

kon makalabera na ang tawo

sa pag-abot sa takna
nga makalabera na ang tawo
maglingkod pa kaha kini
sa iyang silya
maghinuktok pa kaha kini
og maghunahuna
kon unsa ang angayng buhaton
sa iyang kahimtang?

dili kaha kini siya mahadlok
sa iyang anino?

sulog

mokuyog ang kadaghanan
sa kusog nga sulog sa bugnaw nga sapa
usa ka buntag niana
human sa makusog nga ulan kagabii
sa dihang nahulog kuno
ang dakong buhawi
ikaw ang kahoy nga nagtindog nga
walay nahimo
nagpaabot kon kanus-a malukat ang
kilid sa yuta
dili kasyagit sa pag-abot sa pagkatangtang
sa pagkalangkat sa mga gamot
ako ang bato nga magbabag
kontra sa sulog
dili malangkat
dili maanod
dili motingog

sa papel nga dagat

sa puti nga papel nga dagat
mamasol ta
sakay sa puti nga papel nga baroto
kita nga mga puti nga papel
nga tawo

unsaon ba pagdalidali og himo og balak kon kalibangon na ka kaayo?

una, lingawlingawa usa ang imong
kaugalingon
hunahunaa nga dili ka kalibangon
kon dili madala
palimpyohi una ang kasilyas
sa imong katabang
ingna nga ayohon paglimpyo
patyon tanang kagaw
butangan og lysol
sabonan, trapohan pag-ayo
ang inodoro
(aron ang imong tae
maulaw nga mogawas)
kay gilimpyohan ba baya
ang imong private nga kasilyas

sunod
ibusdik ang imong tiyan
aron kini modako
og ang tae naa pay iyang
katagoan
dayon hinay hinay og ginhawa
aron at home ang
imong tubol dapit sa imong
pus-on
hunahunaa na pod nga
duna pa kay lami kaayong
balak nga sulaton
nga kon dili kini nimo masulat
mawa rag iya
morag kalag sa imong tatay
molabay lang
kalit ra pod nga mawala
nagtoo gani ka
nga dili to tinood
busa padayon sa og sulat
bisag nagkasayopsayp na
ang imng spllling kay kaliabangomn
na jud ka kaayo pog
moagawa naa ang immag
tae....

ex sus me...opppps...
misiplit na jud ang igit
mantsa sa imong
brief...

ilusyon

kaning panaw nga sukwahi
salunggat sa nagtuyok nga
ligid sa kunabuhi
aron magmadaugon
nagkinahanglan ug pako

untitled

sa balilihan,
pasidaan sa agbon
duol na ang unos

may kalooy ba?

May alingawngaw
ang nangagi nga gisalindot
sa kangitngit

hinumdumi,
nga ang makanunayong
pagpatak sa talithi
motipak sa balibato
sa kamatuoran

tuguti,
nga ang kalooy sa nasamdan
dili badbaron nga dautan,
bisan ug sa yutang-bunbunon
gisabwag ang tipasi,
sa gugmang way katumanan

ang pagpaabot

dili baya usab lalim anang magpaabot ka
anang walay klaro
ang imong lig-on nga lawas gasandig sa poste
sa imong likod ang bongbong nga nangatangtang na ang pintal
sa lugar nga walay ngalan walay tawo walay kisaw
mora ka og namasol sa sapa nga walay isda
ang mga langkay naglutaw nga morag mga patay
nagpaabot ka sa panahon nga haskang kusugang pagkapalid
morag doldol sa hangin
morag dahon sa ipil-ipil nga gidagit sa dakong baha

daghan kag gihunahuna sa imong pagpaabot
siya nga imong buhusan sa pila ka balde nga kalipay
siya nga molup-it og papel nga tagsa ka libo
sa ilalom sa imong habol sa dakonga katre nga dili inyo
pagkahuman sa usa ka pakighinabi
lalom kunuhay, duot kaayo, apan wala'y nadutlan.

unsa ba ang akong giingon nimo Inday?

giingnan ko na ikaw
nga daan
nga kining tanang puros
mga mugna lamang
sa hunahuna

ang mga balak
sama sa usa ka lalaki
nga nagtabon sa
iyang ulo
anang asul nga
hanig

ayaw tan-awa ang iyang
mga mata nga
gitabonan
ayaw ukba ang dughan
nga nagbongbng
og kasingkasing

kay basin makita mo
ang mga bakak
nga tinood
kay basin og sa imong kalibog
makaingon ka
nga lisod nang
bulagon ang tipasi sa
puti kaayong lusok
sa humay
nga perlas sa lalom
kaayo nga dagat

naanad na ang kalibotanan
sa mga bakak
og dili na kini andam
sa hilom nga kamatooran
wala na kini kasinati
sa kagot
sa iyang kalipay

didto sa among suba kaniadto

didto sa among suba kaniadto
nangaligo kami nga hubo
wala ang malisya bisan og
tag-as na ang among mga bungot
og bulbol

ang balikog nga oten ni dadok
wala niya kini gikaulaw
ang pisot nga si bagti
maoy siging masurahan
ang kang junior haskang gamaya
morag mongos kadak-a
ang kang pedro maoy dako
mora og sawa
ang akoa morag limatok nga
nagluko sa tunga sa akong paa
ang kang simon makalibog
loyloy apan hagtik

tin-aw kaayong ang suba
og ang tanan namo makita
malinawon ang kalibotan
putli og ang panaghigala
tinuoray og wala ang pagbiya
nanaghiusa ang himaya
diha sa paghubo sa diwa

pagkahuman namog kaligo
didto sa malinawon nga suba
magbulad kami sa among mga lawas
atubangan sa adlaw
hay-ad ang basa nga mga dughan
duha ka paa og hiyak nga tiyan
nga gihangop sa sa mga kamot sa adlaw
didto sa lapad og habog nga pangpang.

kaganihang buntag

kaganihang buntag
naghisgot siya kabahin
sa aso
sa kwarentay singko

nangutana siya kon
tagpila ba ang
kinabuhi sa usa ka
tawo
kon tagpila na ba
ang usa ka litro
nga gasolina og
pila ba ka litro ang
kinahanglan aron dauban
ang daotan

kaganiha humot ang
aso sa
kwarentay singko

nakapangutana siya
kon maundang ba ang
kaso sa iyang tulo
ka anak nga mga lalaki
kon mawala na ang
testigo og ang batang
babaye nga nagtudlo
kanila nga nagtamas
tamas kaniya didto
sa ilalom sa kanipaan
didto sa katunggan

ig-agaw ko siya
og pag-umangkon ko
ang tulo ka mga
lalaki

gitubag ko siya nga
ang aso sa
kwarentay singko
dili gayod makumkom

asul

lima ka lintoy
nga asul
sulod sa asul
nga lawak nga
dunay upat ka
bongdong

lima ka asul
nga lintoy
lima lang
og walay kulang

itom nga kabayo
unsa ba gayod kini
bulok sa yuta
nagpaingon kanako
kusog nga dagan
ako kining sakyan
ako ang iyang dalhon
paingon sa kahaponon

itom nga kabayo
sakyan nako
unya manglupad
ang mga abog
paingon sa langit

kahoy nga nagsiga

duha ka kahoy
nga nagsiga
apan walay pagkasunog

morag tuba
nga nagbukal
apan wala moinit

dili mapaslot

balak ala aldo krass

kon magsiga
ang kandila
pwes lamdag

kon mapalong
na kini
pwes ngitngit

unsa pa go'y
laing hisgotan?

ang mga cowboys

ang mga boys nga
cowboys
naglisod og sabot
unsa ang
brokeback mountain

gipangutana nila ang
ilang mga papa
og ang ilang mama
unsa ba
ang brokeback mountain

gisugdan sa inahan
pag-ingon
dunay duha ka mga lalaki
nga nagkaamigo
nanakay silag kabayo
didto sa bungtod
nga ang ngalan
Brokeback Mountain

natuk-an ang inahan
unsay isunod...

misumpay ang amahan

tigmo tigmo agukoy
unya na kita mag-asoy!

paghinuklog

niining larawan
makita mo ang babayeng
nag-inom sa baso
anaa siya sa tunga
gani gialirongan siya
sa daghang tawo
apan usa lang gihapon
siya ka langkat
layo
wala siya diha
bisan pa og naa siya
sa kadaghanan

morag ikaw.

haiku

miiwag sa gangsa
human sa sawumsom ~
dan-ag sa kahapunon

adunay panahon
nga daogon lamang
ang kinabuhi diha
sa lapa-lapa

ang mga uhay sa
kamatayon
mahimong giokon
niini

nag-ugot
ang relo
basin duna
kini kasuko
kanimo?

naay gugma

ambot og
nasayod ka na ba
anang gugma
nga ang may
kalabutan mao
lamang
ang mga tiil

kanang walay
labot ang kasingkasing

naminhod ang akong
mga braso
nga imong gikatulgan
kagabii.

kalinaw

walay kum-ot
ang samin nga suba
nakighinabi
sa panganod

haiku

duyog sa suba
nalum-it ang larawan ~
ning mga sa-ad

haiku

ning kagabhion
duyog nako pag-iswag ~
daktol nga bulan

ANG IMONG BATASAN

naa kay batasan
nga makapatandog sa akong
balatian
kanang bisag asa ko mosunod ka
nga malipayon
dili kaayo nako maaninag
kay wala kay ikog
apan makita nako sa imong
pagpaabot kon bisag asa
ko
sa kusina samtang mokaon ko
naa ka sa akong tupad
og tungod lagi kay dili ko ganahan
nga imo kong haployon
og paraygan
kay lagi usahay morag init
ang akong lawas
kuyog sa init kaayong panahon
diha sa tumang kaigang
imong gipadap-ig ang imong
usa ka kumagko
sa akong tudlo
nga og kon mohungit ako sa akong
luto mora kog mabukog
sa imong pagkalumo
(sweet ra kaayo sama's dugos
gentle ra kaayo sama sa balahibo)
karon ania ako sa akong
computer
naghangad sa usa ka balak
nga gusto na usab nga
isulat
naa ka sa akong ubos
sa akong lingkoranan
imong gidap-ig ang imong
ulo sa akong tiil
diin ikaw nahinanok
sa pagkatulog.

ako ang akong itoy

haskang
atata sa dihang
nagsuroysuroy ko
sa baybayon
bitbit ang akog
itoy
sa dihang dunay
seksing babayeng
pagkprankang
nanaghoy og
nanitsit pa gyod
og miduol
og miingon nga
pagkagwapo gayod
sa akong
itoy.

nauwat na unta
ko apan
wa moundang si
sexy
mikuha sa iyang
cellphone og
nangutana kon
unsay number
sa akong itoy
og miingon
pag

" i'll give
it my
missed call"

sa inyong paghandom

mahimong sa inyong
paghandom sa akong mga buhat
puhon puhon
oran oran pagkahuman sa akong
pagbalhin sa laing tampi
sa akong kagabhion
paingon didto sa kahayag nga
walay pagkapalong
sa kabuntagon nga dili na nato
maingon kon syangan
mahimong inyo akong himoan
og usa ka hulagway
nga sama sa akong nawong
mahimong inyo kining sementehon
apil na ang akong antyohos nga
itom
mahimong ibutang kini ninyo
sa usa ka lawak og inyong
palinyahan sama ni mao tse tong
o ni linen
mahimong inyo pa gani kining
patiketan
og inyong butangan og karatula
og uban pang mga parao
nga magsugid sa akong nasulat
og nabuhat
gusto ninyo akong lipayon human
sa akong dakong kasubo sa
akong kinabuhi nga nalata
sama sa panit sa saging
didto daplin sa labat nga
kawayan
apan palihog kon mao man lamang
kana ang dangatan sa akong
kimpang og lumping nga kinabuhi
ayaw ako og sementoha
mas malipayon ako nga inyong
hikalimtan
sama sa usa ka ok-ok ng natihaya
didto sa banggera
og wala kabangon
mahimong inyong pidyaton
og ilabay didto sa gawas
aron kan-on ako sa tiki nga
mihalok sa yuta usa ka alas sais
sa hapon niana
og niana natuman ang akong
mga damgo
nakapabusog gihapon ako
sa usa ka gutom nga
nilalang nga sa yuta mibalik
human sa iyang pagkalaglag
og mihalok niini
aron makabalik sa iyang
gigikanan.

ang magbabalak isip tiglantaw lamang, tigsugid

tiglantaw lang ko
kon mahulog ang tasa
sa daplin sa lamesa
nga puno og ininit tubig
nga gihanigan og
panapton nga gibitad
sa bata nga
wala'y buot
og unya nahulog ang
tasa og unya
nalaphawan ang bata
ako kining isugid
kay mao kini ang
akong nalantaw

isip magbabalak
wala ako'y labot

mao ba kini ang imong
buot ipasabot kanako
Elsa?

kon nganong nalaphawan
ang bata
kon nganong nabuak
ang tasa
kon nganong naglanab
ang ininit tubig
sa salog
wala na ako'y labot niini

mao ba kini ang imong
buot ipasabot kanako
Busyo?

karaang larawan

lima lang kami
nga nahuman sa BS Chemistry
didto sa Ateneo de Davao University
Magna cum laude ko
sa tinood lang
gisayonan, dili sa panggalot
wala ko ganahi anang mga
atoms o g molecules, dili man god makita
ambot, usahay ang kinabuhi
walay buot, nganong nasulod
ko sa maong lawak
wa na ko kahinumdom sa mga
katarungan
seguro libog sab ang akong kinabuhi
wa kabalo kon unsa
ang gusto
basin gani og gusto lang nakong
magkarpentero
sumala sa imong
gisulti kaganiha
nga ang kinabuhi unta
yano man lang,

lima lang kami sa maong
propesyon
ako kanang niwang nga lalaki
nga nag-ubo
sunod si Rebecca, ambot og asa
na kahan siya gidala sa
daotang hangin,
sunod si Shirley, ang babayeng
nagtangag og swerte
nagtudlo na og high school chemistry
sa California (akong i chat og otro
dugay nami wa magkita
maayo gani kay naay Facebook)
sunod si Sol, mubo nga babaye ni
kusog mokatawa, naminyo og
lalaking ang apelyedo Keesey
apan dili amerkano,
tua na sa America, nanimpalad pod
kuyog sa iyang bana og duha
ka anak nga mga lalaki
ngakita mi dugay na sa davao
morag natigulang pod siya
(daghan kahag problema,
dunay nag-ingon nako nga kuno
siya battered wife, ambot og tinood
ba, tsismis lang seguro)
ang last si Tess, dunay anak nga
gwapa, beautiful version niya,
nurse na,
walay bana si Tess, apan sa
akong tan-aw mas malipayon
siya, hilomon man god,
di ta masayod kon unsa ang
naa sa iyang sud.

gusto ta nako nga kining akong
pagsulti bahin niini
himoon nakong balak
wa koy katakos paghimo og
balak
kabahin sa kinabuhing
matood
kabahin sa uban

akong sulayan puhon ang
kabahin sa kinabuhi ni
Fr. Ted Barcelon, kanang
naa sa among tunga

apan dili pa karon, og
ang kabahin sa akong
kinabuhi,

ah, basaha na lang ang
uban pang mga
balak,
ang ubang mga tigmo
tigmo agokoy
nga ugma ra baya pod
mag-asoy.

lubi

usa lang
ang kinahanglan
aron mabuhi
sa isla
sa kasakit

usa lang
ka punoan sa
lubi

kahoy kana
sa kinabuhi

ang tanan
magagikan
sa usa ka
punoan nga
lubi lamang

bisan gani
og wala ka na
sa akong tupad
didto
sa isla sa
kasakit

sakit
pamation apan
mao ang tinood
nga kon wala
ka na didto
kon ugaling
molupad ka man
isip usa ka
langgam
paingon sa
syudad sa kalipay

makita ko
ra ang
isla sa akong
kalipay
silong sa usa
ka punoan nga
lubi lamang

mga yamog sa bulak nga amarillo sa kaadlawon

nindot ang mga yamog
morag mga perlas
bugnaw
pagkabugnaw gayod
sa akong mga kamot
nga misalod sa
mga yamog nga anaa
sa mga puti nga gihay
sa usa ka bulak

pagkaanindot
niining kadyot
pagkaoran-oran
mawala ra man

mabulukon

pagkambulukon sa kinabuhi
pagkamaanyag
ang iyang mga bulak
pagkapula morag aping
sa usa ka dalaga
ang iyang mga alibangbang
pagkaanad
nga mitugpa sa akong palad