Dumudu-aw

wa damhang
misil-ip ang bidlisiw.
Sa adlaw sa pagpanamilit,
naghandom ko ug ulan

way igong hikot
nga mibugkos sa iyang
pagbating misulimaw

sa akong paglupad,
ang mga isla
nga puno kaniya
inanay'ng nakupas.

Nalabyan ko ang kaiinit
sa nagdugang samad
sa di mahilunang sawumsom

mga tuig na ang nangagi
nga daw patay.
Karon nagkaduol
pagbating milalin
dili bangtud anus-a.

Nahanaw...

.

abi mo

abi mo
daghan unta ako kaayog isulti kanimo
gani
sa pipila kagabii gihinayhinayan ko na unta
paghan-ay ang mga pulong
nga akong isugid kanimo
nga makalipay og
makahupay sa atong
mga kagil-as
og kamingaw

apan nawad-an ko ug kaisog
sa pagsugid kanimo kabahin niini
basin og kini mao
lamang ang maghatag og kataposan
sa atong panaghigala

kaganihang kaadlawon
sama sa pipila na ka kaadlawon nga
nanglabay og nanguhit kanako
nga mora bag kaming
duha suod na gayod kaayo
nga higala
gibasabasa ko pag-usab
ang akong mga gisulat
gitagsa-tagsa og hikyad ang mga pulong
sama sa mga karaang sulat
ni mama kanako samtang
nagtuon pa ako didto sa usa
ka unibersidad sa dabaw
og mora akong buang nga mokatawa
og mohilak sa akong mga pulong
nga naghisgot sa mga butang
nga dili gayod angay nga isulti
kang bisan kinsa
busa
akong gibalik og tago ang mga pulong
sulod sa usa ka putos
nga gidumtan sa mga abog
og mga agay-ay

nahikatulog ako og balik
basin seguro sa kakapoy
og sa pagkabalaka kon unsa
ba kaha ang sangpotanan
sa maong mga pulong

gani nagdamgo ko
nga ako kuno usa ka uwak
nga nangita og hinog nga saging
nga sab-a aron
mahupay ang akong kauhaw og
kagutom
og diha sa akong paglupadlupad
ang akong nakita mao lamang
ang kawanangan nga
walay kataposan

nahigmata ako og nagdahunog ang
mga kuba sa akong dughan
nakaligo ako sa akong mga singot
sa kainit sa akong lawas
duyog sa panahon sud sa akong
lawak nga walay abli ang
mga bintana

abi mo
nakahukom ako nga ako na lamang itago ang tanan
kay sayod ako
nga wala pa gihapoy bisag usa ka nilalang nga
makasabot kanako

og apil na ako niana,
usa ako ka kangitngit nga dili gayod madutlan
sa kusog nga dunggab
sa talinis nga kahayag.

pag-ila-ila sa imong kaugalingon.

kabahin kini sa lakat sa atong panahon
nga wala'y padulngan, dili sa katarungan nga nawad-an na og paglaum ang bulan nga
nasangit sa mga kagingking sa kaadlawon,
kon dili gusto lang sa akong mga tiil ang makatilaw kon unsa ang pagkagawasnon
kanang paglakaw nga walay mapa
nga ang magdala sa imong mga lakang mao lamang ang kahaw-ang nga nangita og
masudlan
sama sa usa ka awit nga mibatog sa mga ngabil
nga dugay rang gustong moawit
kabahin sa kamingaw
nga lahi kaayo sa ritmo sa kasadya

ang mga mata nahisama sa mga alibangbang nga
naglupad-lupad og mibatog sa wala pa sugod nila nahagkan og nakita
gipili lamang kadtong makalipay sa kasingkasing nga nahimong iwon
sa iyang langayan nga kapay sa panahon.

hapit duha ka oras na ang nausik nianang wala'y paghunahuna
kon unsa ang sakto og sayop,
mopahulay sa makadyot ang mga tipik sa pagbati silong sa kahoy
sa kabugnaw sa hangin nga hinay kaayong misulod sa langob sa imong ilong
og baba,

bato ang imong gipili nga hulma sa imong lawas karon
lisod madutlan sa pagbasa sa ulan nga bag-o lamang nahulog gikan sa kalangitan.
morag linaw kaayo ang dagat sa imong panglantaw.
wala ka molihok
gipiyong mo ang imong mga mata
gibati mo kon unsa kabililhon ang kamatayon
wala na ang kahadlok
mipuli ang kalinaw sa sapa
nga mitutok kanimo og sa mga panganod
nga gilangoyan sa usa lamang ka gamay kaayo nga kiti-kiti

papason ang mga pangutana
balibaran ang mga tubag

og didto sud sa imong kasingkasing
sa usa ka lawak nga ikaw lamang ang makasulod
ilailahon mo ang imong kaugalingon
sa lalom kaayo nga pagkahinanok

labing hingpit nga ka-amang

(whew! sa katapusan
gibiyaan ko nila)
Misawom ang akong
sampot sa daw may tubig
nga kalumoy sa loveset
sa Starbucks.

Hingpit na unta ang
akong handurawan
apan ang "american tune"
ni Paul Simon gilunod
sa hinam-is ug kasikas
sa pikas lamesa.
(Unta nagdala na lang ko ug libro)

Sayon para nila...
kita, gawasnon ang tanlag
apan gituok sa baruganan.

sambod ang dila.
Binilanggo sa batilaab

.

lisay sa bugan

lisay sa bugan

nagkabug-at ang kahilom.

ug maundanon ang pagkahagsa

sa imong gininhawa.

kay nipatighaya kanato ang kalibotan,

maong dalikyaton ko paghangop

ang kapunggion nga lanot sa gutlo.

asa ko man ipahimutang

ang gahunob mong pagbati?

unsaon ko pagbakwi ang gasungsong

nga panganti sa hubag mong wait?

kapila ko man hamagon

ang pag-ikid sa libuhan ka agulo?

ang matag pangaliya mapihing

inig ka pikas sa tumang kauhaw.

-- Adonis Durado

http://www.mubongtsinelas.blogspot.com/

ikaw nga akong gihandom

nadungog ko ang awit sa mga tamsi
nga nasapawan sa tuktugaok sa mga sunoy
karong buntaga,

dunay kahayag nga misuksuk sa mga giwang
sa bongbong
misulod lapos sa akong lawak,

nadungog ko ang pag-abri sa pultahan sa kusina
og ang mga tunob nga migawas sa balay
ning sayong kabuntagon,

apan sa pagkakaron, bisag sa karon lamang,
dili na una ako mag-ambat,

nindot ang akong damgo bahin kanimo
og dili pa ako andam nga kini akong putlon,

padayon ako sa pagkatulog hangtod na kini
sa kaudtohon, ikaw nga akong gihandom

ang adlaw og ang gabii
makita mo ra
sa iyang nawong

paglingi niya kanimo
atua mikuyog
ang kagabhion

ang kaadlawon nagpabilin
gihapon diha
sa kaiihion niya nga
pus-on

ang udtong tutok
anaa diha sa
pagpiyong sa iyang
mga mata

nakasamad na kini
sa pipila ka hangin
nga milabay

ulan sa alas dose
kilat sa ala una.

tungaon

tungaon mo ang imong
kaugalingon
sama sa usa ka papel
nga gigisi

ang katunga imo
ang katunga iyaha

kon asa ang bakak og tinood
sa katunga
sulayi og tan-aw
kon asa ang tinuluan
sa dugo sa
iyang kasingkasing
nga samdan

pagkahuman
dili na nimo kinahanglan
pa nga siya
ilailahon

kahibawo ka na
bisan og dili pa ihatag
ang iyang ngalan

shariff

sa airport
nagdula ang iyang "bunso"
guyod-guyod sa dulaang itoy
samtang si shariff
nagtan-aw

mitulo ang luha
kay og wala pa unta siya
malangan sa iyang pag-adto
sa iyang korte sa shariah
nahiapil unta siya
sa mga patay nga
gimasaker
didto sa ilaha

dili pa gayod diay niya
panahon

iyang gihagkan ang iyang
ikaduhang asawa
nga tupad kaniya
nagbitbit og usa ka karton
nga red ribbon nga
iyang pasalubong
sa iyang ig-agaw
nga mangadadato

balak alang sa panghidhid

pakigbugno sa matag gutling
nga pangurayot
nga mikulit tabok sa dagway
kansang handurawan misulimaw
apan tukmang gisugat
sa hingpit nga pangsanta
sama sa anti-wrinkle cream,
moisturizer og sunscreen.
Garbo ug pagsalig
nagtingkagol sa garapa


.

wala'y makabuot sa kalipay

wala'y makabuot sa kalipay
kon kinsa'y iyang gakson sa iyang
pag-abot diha sa usa
ka pultahan
diin kini nagpaabot nga nagtindog

nakita nako nga gusto niyang ikaw ang
gakson

apan baga ang akong nawong
og ang akong mga bukton dili gayod papugong

ako siyang gikawhat diha sa imong
dughan

wala usa'y makabuot kanako
kon ako maglipay

kinabuhi ko kini og ako ang magdala niini.
gipili ko ang kinabuhi
ang kalipay
ang katawa og ang paghudyaka

ako ang magbuot. ako lang gayod.
dili ang adlaw, dili ang mga bitoon.

labi na nga dili ikaw.

ang hukom sa usa ka pahiyom

dako ang pader nga
mibulag nianang

mga tinood nga panghitabo
og dili tinood

ang akong kinabuhi
gialihan sa akong mga
mugna

dako kaayo ang kawanangan
nga nagtiwangwang

sa ilang tunga,

ayaw ako'g taksa sa akong
mga balak

wala ka masayod kanako
og wala usab ako sa akong mga balak

lahi ang imong nabasa
og lahi ang akong
gibuhat

nagmugna ako og dakong lanaw sa mga luha
apan wala ako
misalom niini

nadamgohan ko ang tanan
apan sa akong paghimata

gigakos ko ang akong kaugalingon
init ang akong mga kamot
og nag-ulpot-ulpot ang akong kasingkasing

giatubang ko ang samin
gitutukan ko ang akong kaugalingon

nakahukom na ako
sa usa ka pahiyom og dili ko na kini bawion.

sayod na ako niana

sayod na ako niana
walay makaon nga balak
busa ang akong mga balak
wala nako gihimong pan
og bino

mga trapohan lang kini
sa akong mga tiil
mga sagbot lang kining
akong gisilhig
sa matag hapon
mga kogmo lang kini sa
akong ilong
mga muta lang kini sa
akong mga mata
mga dalikdik lang kini
sa akong likod
mga katol lang kini sa
akong palad
mga pangagho lang kini
sa akong kagabhion
mga luwa lang kini nga
akong gituhi
diha sa kilid sa akong
katre og sa bintana

dili ko kini
pakamatyan.

ang gidili

adunay talan-awon.
nakapabukal sa iyang dugo.
mihunat og bomba
ang kasingkasing.
misiga ang iyang mata
morag adlaw sa kwaresma.
mikitiw ang iyang mga tudlo.
ang kamot wala palupig.
nanguot.
ang laway mitulo
ang dila migimok.
wala papiri ang hunahuna
mikayab morag
kurtina sa hayhayan
nga gitaban sa kusog
kaayong hangin.
mibaha ang pagbati.
dunay migahi.
dugay.

dunay miboto nga walay
tingog.
pagkalami.

ang gidili.

sa kadugayan iyang naatikan sa wala damha
nga lahi gayod diay siya kanila

ang iyang tinan-awan mas hait pa
sa kutsilyong para hiwa sa hamonada
ang iyang mga kamot dili kaayo abtik
ang iyang mga tiil walay mga kubal
ang iyang liog hiwi

gusto nilang mokuyog kaniya aron siya
ilailahon pag-ayo aron himoon siyang kataw-anan
apan giunhan kini niya

maglakaw siyang mag-inosara
managhoy, paspas
malipayon

mga mata

ang mga mata
mitan-aw sa atong mga lawas
samin kini nga bisan og walay baba
kamaong mosulti
nga kita dili na gayod tinood

misulay ta og katawa nga mora ba
og ang panghitabo usa lamang ka
komedya

mitutok ang mga mata sa kamatooran
kanato og dili nato ikapanghimakak nga
kini bisan og walay kasingkasing
kamao gayod nga
mopakita sa iyang kalagot

pagpangita

miadto ko sa kusina
wala ka man
milapos ko's veranda
wala ka usab didto
misubay ko sa imong garden
wala ma'y tawo

asa ka kaha?

miadto ko sa daplin sa baybayon
nga imong paboritong suruyan
wala man didto bisan na lang
og ang imong anino

mipauli ko sa atong balay
mipahulay

akong gisubay-subay ang dalan sud
sa akong kasingkasing

ako kang gipangita didto
wala ka man usab

nahikatulog ko sa kakapoy sa pagpangita kanimo
og bisan didto na man gani sa mga lawak sa akong damgo

wala ka usab gihapon.

sa tinood lang
kon magpermanente kining hitaboa nga wala ka

pagkalami baya gyod unta

sa pagpunay nimog pasug-o
og pagtago
naandan ko na man hinoon kini

ayaw kasuko
apan usahay ang atong maandan mao na lang hinoon baya
ang makalipay kanato

og kadtong bililhon nga idlas na kaayo sama sa mga langgam nga ihalas
ato na baya hinoong mahikalimtan sa dayon ang ilang mga kanaas

bahin kanimo

ngitngit ngitngit
nagpunay ka og bagotbot nga ang kalibotan ngitngit

naglibog ko
kay ang akong nakita lahi man god: anaa ang adlaw misaka sa tumoy sa bungtod
ang mga kabulakan nga gabudlay paghimo sa iyang mga talulot
ang mga dagat nga nagsabod sa mga tuyom og mga korals sa iyang tiyan
ang mga panganod nga haskang putia
nga gipuntikpuntikan sa naglainlaing mga bulok
sa mga langgam

ngitngit, pagkangitngit na gayod sa kalibotan
maoy imong bagotbot
angayan na nga dugangan ang adlaw og mga bulan og mga bitoon
aron mohayag ang mga
kahaponon og mga kaadlawon

naglibog ko sa imong mga bagotbot nga sakit
na kaayo sa akong dunggan nga morag imong gitusoktusok sa mga pokpok

hangtod nga usa ka adlaw niana
tungod kay wala na man gayo'y namati kanimo
imong gisirad-an ang mga bintana
sa imong kalag

mingaw man tood
apan wala biya gayo'y nakaiyak bisag usa na lang kanila
nga unta
magmahal kanimo

sepak takraw

ang niwang nga bata nagbitbit sa bola nga uway.
iyang giisa, gilabay, og dayon gisipa
sa pikas nga tampi

gitakbo kini sa ulo sa batang morag kuhit
ang pamayhon
gibalik sa iyang gigikanan

gitakyan sa laing bata nga tambok og aping
sumbalik sa nagsungag

sa daplin ang coach nga dakog tiyan
nagduka kay katulgon

mihunong ko makadyot sa akong lakaw
akong gisablay
ang akong mga kamot sa
dakong sanga sa hangin sa daplin sa dalan

sa kalibotan sa mga pasyonista

manghagdaw ko
sa basakan nga nangliki ang
mga ngabil
sa tumang kauhaw

manglimas ko og mga
lam-aw nga
walay kisaw

mutungas kos bungtod
mangitag salag
sa manatad

sak-on ko ang kahoy
nga wala'y mga dahon

manguha kog tuway
og saypo sa hunas nga
katunggan

mangayam ko sa lasang
nga upaw
pangitaon nako ang usa
nga walay sungay

baktason ko ang
desyerto nga ilang gihisgutan
nga gikamatyan sa
kadaghanan

akong alimahan ang iro
nga piang
og akong pakantahon ang
tamsi nga amang

akong adtoon ang
payag nga hirig
akong subayon ang
bungtod nga
samdan

mokuyog ka ba kanako
paingon sa dagat
nga gadilaab sa kalayo?

alang kang Lou og uban pang mga Lulu sa kalibotan

ang pagsulat usa ka arte.
mas labaw nga arte ang pagsulat og balak.
nagkinahanglan kana og panahon.
daghan kaayong panahon.

sama sa panahon sa pagpaniid nimo
kon asa dapit gibutang ang itlog
sa tulabong.
kon asa ba gayod ang iyang salag.

sama sa pagpunay nimong yampungad
sa imong bintana aron lang motan-aw
sa tamsi samtang nanghinguto sa iyang
mga balahibo dapit sa iyang dughan
nga dalag sama sa usa ka piyapi

kadtong imong gibati nga kahingangha
samtang mikalit og kahulog ang bitoon
sa imong uluhan nga nagdalidali ka dayon
og bungat sa imong pangandoy
nga wala gayod matuman

daghan pa kaayong mga butang nga atong
tutukan nga sa atong mga kamot amomahon
apan sagad sa kanunayng mahitabo
ato na lang kining kalimtan

seguro dili kita ganahan nga mawala sa atong
kaugalingon
naagian ko na kana og daghan sa akong mga igsoon
ang mibakho
kay nganong ako nahimong lahi kanila
kon nganong wala ako misunod sa dakong panon
kon nganong misupak ako
sa tul-id nga linya
kon nganong nakita nako ang kaanyag nianang
mga balikog

ang dagan sa hunahuna lahi sa dagan sa kasingkasing
kay ang kasingkasing sigi gayong kadagma
sa iyang kadangag
apan ang iyang pagkadasmag
(ambot og motoo ka ba niini)
nakahatag baya usab og kahalang sa atong kalag
nahimong mas lamian ang sabaw sa kinabuhi
nga gisagulan sa pipila ka lugas nianang
mga luha og mga singot
og labi na nianang pipila ka tulo
sa dugo sa atong tudlo nga
gisamaran sa kutsilyo sa kapalaran

nagpakaaron-ingnon ako nga ang pagsulat mao lamang
ang pagtak-ang sa lamesa diin andam na ang piniriting itlog
nga sunny side up og ang kape nga init kaayo nga ang kahumot
sa iyang pagkakape misurop sa kahidlaw sa akong dila
tupad sa bag-ong pinalit nga pan de sal

diin ang tanan andam nang daan og
ako molingkod na lamang og
mokaon

dili baya.
sama sa gisulti sa akong lolo nga namatay sa sakit nga kanser sa iyang itlog,
matag lugas sa kan-on nga nahulog diha sa kilid sa lamesa
gihagoan kana gikan sa pagdaro sa basakan init og ulan
sa pagsabod sa mga binhi
sa pagpatay sa mga ulod sa pagbugaw sa mga maya
sa pag-ani sa pagbulad hangtod nga miabot na dayon ang init nga kan-on
sa talad-kan-anan
nagbilangkad sa tungang bahin
sa bandehado.

kapoy gayod. morag mahulog na ang akong mga mata gikan sa iyang lungag.
gikubalan na ang akong mga tudlo og hapyod nianang mga pulong.
nagsakit na ang akong tangkugo
og ang akong liog morag dili na kaila og unsa
ang kahahay diha sa kahumok sa alugnan.

apan lami ang akong bation pagkahuman.
nahimo ang balak og imong gibasa.
og ako gibayaw sa langit.
(pagkamabaw ra gayod diay sa akong
kalipay)

mihay-ad sa salog nga kawayan. mitan-aw sa buslot sa atop nga nipa.
nanilip na usab sa bitoon sa langit.

og dayon og piyong sa akong mga mata.
gusto na usab nga magdamgo
kanila.

kadtong babayeng akong gihimong amang sa akong balak
kadtong laing mubo og buhok nga akong gikabuangan nga wala gani
miambat kanako
kadtong hagdanan nga guba nga gipandolan sa akong mga tiil
nga gikahulgan sa akong sampot.

alif

ako ang aktor
sa maong estorya.
ang nakapait
kay dili ko
tinood didto.
sa pagsugod
nagbakho ko
tungod sa kamatayon
sa usa ka babaye
nakong gipangga

dunay miabot nga
nakigsandurot nako
usa ka magbabalak
nga taas kaayog
panglantaw sa
iyang kaugalingon

naghisgot siyag
usa ka haligi
diin didto nagsugod
ang tanang planeta

kapoy og pamati
sa mga butang
nga dili nato matuhuan
apan aron lang
mahuman ang
tanan akong
gipahulam ang
akong dunggan
akong gidapion
sa iyang dughan

didto didto nadungog
ko ang tanan
didto didto nabati
nako ang
sinugdanan
sa kalibotan

leverette

ang kapuol maoy nakahatag niyag
kaisog

kon siya ang masuko
mahiwa jud ang langit

mangliki ang yuta
og nahadlok ko og unsay

dangatan nako mao nga
aron walay samok naka

bungat kog "awesome"
nga iyang nadunggan

og kana maoy
nahimong sinugdan

sa among panaghigala.
pagkasalbahis gyod.

sa imo inyong paglakaw sa kinabuhi

ayaw og salig nianang
imong nadungog nga ilang gisulti
pamatia ang wala og dili
nila isulti kanimo
kay sagad mao kana ang
tinood

ang gibutang nila sa lamesa
ila na kanang gipili
ang ilang gibutang sa gawas
aron makita sa mga nanglabay
ila na kanang gisala

kon makapanahon ka
kanang dili na sila makabantay
sa panahon sa ilang tingtulog
sulod sa ilang lawak
abrihi ang kaban nga karaan
pagawsa ang ilang gipangpriso didto
og pagkahuman
ayaw na og pananghid
balik sa imong agianan

karon nga nabuhat na nimo ang
angayan nga buhaton
panirado na sa imong pultahan og
mga bintana

magsugod na ang gubat sa duha ka
kalibotan

didto

abi nimo og ang mga dayag kaayo
mao ang dunay daghan kaayong gipakita?
sama nianang kahoy nga daghang dahon
nga gihapohap sa mga tudlo sa adlaw
ayoha pagtimbangtimbang
kay mas daghan ako'g nakita niadtong
mga nagpahipi lamang
mas daghan ang akong nadungog niadtong
mga nagpakahikom lamang
mas daghan akong nakat-unan didto
sa wala nako makita og wala sukad-sukad
nako mahikap
mas daghan sila didto mas bibo.
kay sa akong naagian
ang mga dayag usahay mao ang mga bunga
sa mga pagpamakak
og busa dili na kini sila kasaligan.

hingangha

moabot ang panahon nga
dili na nako matuhog
ang kamatooran
diha sa gawas sa akong
lawas

mao na kana ang panahon
nga imo akong
sininaan og pakan-on

apan dili ako mahadlok
niana
aduna ra gihapo'y kataposan
ang tanan

magpabilin diha sa akong
pamilosopiya
ang damgo og ang kinabuhi
kuyog kana
bisan asa

mobalik ra gihapon ako
sa yano nga damgo
gikan sa mga naglukotlukot
nga mga panglantaw
sama sa mga balod sa dagat
sa bagyo
og sa mga kusog kaayong
hangin

sa pagsagol sa kasubo
og sa pag-ampo
moabot na ang panahon
sa pagkahibulong

mahingangha ta.

Borges

ang uban diha sa ilang
damgo
makaingon nga siya usa
na ka buang
usa na ka tawo nga nagdamgo
nga siya nagsalimuang
apan iya lang gihapong
damgohon ang ilang
panaghigala kaniadto
sa karaan nga lugar
diha sa nawong sa usa
ka sinsilyo

kon ang tanang tawo
magdamgo og dungan
sa matag adlaw og
gabii

asa naman ang matood
ang dili matood?

ang kalibotan ba og
ang pulong lamang?

Deutsches Requiem,

iya na kunong nasabtan
kaniadto pa
sa daghan na kaayong
milabay nga katuigan
nga ania dinhi sa kalibotan
nagpasad ang mga
lugas sa mga possibilidad
sa Impyerno:
ang hulagway
ang nawong
bisan gani ang pulong
ang kompas
ang tarpaulin
ang advertisement sa sigarilyo
ang baso
ang usa ka sulat

kining tanan makapabuang
sa tawo
kon dili siya makat-on anang
paghikalimot

kon sa matag adlaw
mao na lang kini ang sulod sa
iyang hunahuna....

mister

kaniadto sa didto pa kita sa sulod
niadtong dako kaayong pader nga
mas habog pas duha ka tawo nga
isumpay, pagkalumo mong tan-aw
on.

hinayon, morag dili makapatay og
langaw, himasa sa mga obra ni Ti-
llich, og ni Plato, lalom kaayo ang
imong panghunahuna og nahadlok
gani ko nga dili ka nako matugkad
busa kon magkakuyog gani ta gikan
sa ateneo, samtang ikaw ang magma
neho sa kagang kagang natong tama-
raw, dili na lang gyod gani ko motin
gog basin og madisturbo nako ang
imong pagpangita sa kamatooran
basin og ako lang unya ang maka-
babag sa imong mga laraw.

ang kataposang nadungog nako nga
ikaw usa na ka pari didto sa mga priso
sa munti, nabalhin sa cebu aron pag
maymay sa mga priso nga inyong gi
tudloan anang paghimo og mga humot
nga kandila.

nakahinumdom ko nagkita ta didto sa
baguio, nagkatagbo ta nga nagjogging
sa karsada nga gatuyoktuyok paingon
sa grotto sa lourdes

Father R. C. ka na, og pagkanindot
bation nga sa atong batch duha lang
kamong napari, dili sa ingon nga palpak
ming mga wala mapari, mga "fallen
mannah from heaven" og ikaw pa'y
pasultion, isip joke, apan alang sa akong
kaugalingon, naa lang koy nakitang bikil
sa sulod didto sa pader,

duna ko'y nabati nga tingog nga nag-ingon
kanako, gawas, gawas diha, palayo, palayo
kanila, duna koy nakita nga kahayag nga
lahi sa kahayag nga gikan sa mga kandila
sud sa simbahan,

og tuod man, miginhawa ko og lalom, miaswat
anang bug-at kaayong kaisog sa pagsunod
sa sugo sa akong kasingkasing, migawas ko
milupad nga morag tamsi nga gisulod diha sa
hawla nga uway,

karong gabhiona, gi-search nako imong ngalan
sa facebook,
naunsa ba nga wala naman ang Fr. sa imong
ngalan, Mr. na man lang,

karon pa ko kabalo, milupad ka usab, sus ginoo,
nakita mo ba usab ang kahayag?

sa akong paglupad, abi gani nako og mahimo kong
kwaknit,
nahadlok ko sa una, apan karon anad na ako sa akong
kahimtang

nga gawasnon.
ayaw lang ko pangutan-a kon malipayon ba ako karon.

kon mangutana ka, basta ang akong tubag, mao lang kini.

gawasnon na ko bay, hagbay ra, bisan gani og gipanggapos kita
didto sa sulod sa ngiob kaayo nga
seminaryo.

lubi

ikaw ang kahoy sa kinabuhi
ang tanan nga gikan kanimo
among mapuslan

gikan sa dahon
nga gihimong pugaran sa among himongaan
sa tikog nga gihimong silhig
sa bukong nga gihimong
lampaso
sa bagol nga gihimong uling
sa unod nga gihimong
bokayo
gihimong tuno
og kopra
sa imong lawas nga gigabas
og gihimong haligi sa balay
sa palwa nga gihimong sugnod
o padidit sa among bungtod
handtod pa gani dihang ikaw
giputol og makaon
pa gani ang imong ubod

ikaw ang kahoy sa kinabuhi
pagkadali mong pasanayon
sa imong pulak
nga dili na gani buboan
mutubo nga lubi
sa imong kiliran

apan sa tanan niini
duna ako'y dili gayod malimtan
kadtong akong natilawan

kadtong botbot
diha sa imong sampot.

ang mga ang-ang sa hagdan

oro plata mata
ayaw sa mata
kay dimalas kana
balika
mata oro plata
ayaw sa plata
basin dili ka
kaagwanta
plata mata oro
diri sa oro
walay maldito.

kahidlaw sa akong kaugalingong unod

usa ka gabii niana
sa tungatunga gayod sa kangitngit
diin ang madungog mao lamang
ang danguyngoy sa
kahilom
mibakho ang kahidlaw
sa akong unod

hubo akong mitindog
wala nako pasigaa ang suga
giablihan ko ang bintana
aron mosulod ang bugnaw nga
hangin gikan sa dagat
aron mabugnawan kining
gabaga ko nga
kahidlaw

miginhawa ko og lalom
gipuno ko ang akong baga sa
asgad nga hangin

asin, asin ang kaasgad sa asin
ang akong gipangandoy
sama sa kaasgad sa dugo
sa kaasgad sa mga bulad
sa Labason

niadtong gabhiona diin
kita nanghigda
sa daplin sa baybayon
gitilaan ko ang
kaasgad sa imong
asin
gihagkan ko ang imong
dagat
gisalom ko ang imong
langob

karong gabhiona
nabungkag na usab ang
akong kalinaw
morag akong buhok nga
gikalkag sa kusog kaayo
nga hangin
mora akog mga ligwan
nga gidaddaban
niiang kalayo gikan
sa sulo nga langkay

bisan og init ang alugnan
wala kini makatagbaw kanako
og ang habol layo ra kaayo
sa kainit sa imong mga bukton

gihapyod ko ang akong
dughan
sa akong mga tudlo
mitubod ang akong laway
nagbasa ang akong dila
haw-ang ang akong alingagngag
og gustong mosyagit
ang akong baba
gustong mokaon
ang akong mga ngipon
gustong mopaak

walay tingog ang bulan
naglutaw sa itom nga panganod
walay kisaw ang mga dahon sa
kakahoyan
og ang mga sagbot sa silong
didto sa akong nataran
nagpabiling hilom
natulog pag-ayo ang mga langgam
og wala na mikagot ang
apapangig sa kabaw

layo ang akong panan-aw
dili ko na matugkad
ang imong hulagway
malumos na ako niining
akong kahigwaos og
kamingaw

mihay-ad ko sa salog nga kawayan
mibilangkad ko atubangan sa bintana
gidupa ko ang akong mga kamot
sa matag pikas nga utlanan

misulod ang kahayag sa bulan
lapos sa kurtina nga seda
nga gibahin sa hangin

og iya kon gihabolan
gibati ko ang pagkahingpit
samtang gigakos ko
ang akong kaugalingong
lawas

nadungog ko ang awit sa akong kalag
awit kini sa gugma
sa akong kaugalingon
nga karon ko pa gayod naila-ila
nabati
init ang akong mga kamot
nabuhong ang akong dughan
napuno ang akong kahaw-ang
mipatigbabaw ang
lahi nga kahilom.

alang sa adlawan ni antonio

adlaw ni antonio.
segurado ko, naghimo na pod siya og balak.
kadtong tag-as og lalom kaayo. morag gatugsoy nga kawayan
nga hapit nang mohawid sa panganod.
gipahiran og mantika sa baboy.
aron lisod katkaton.

gitanom ni antonio ang iyang mga kahiubos
didto sa iyang mga palad, gibubuan niya sa iyang mga luha.
gihabokan sa mga pagkurog sa iyang mga tudlo
tungod sa mga kahadlok
og sa iyang adlaw karon
iyang giablihan ang iyang duha ka palad
aron ipakita ang usa ka pula kaayo
nga bulak
halad niya kini sa Ginoo

sa iyang adlaw karon
moawit ang mga anghel sa pagdayeg
sa iyang pagpaubos.

tupad ang iyang asawa mga moiyak og mokatawa
mobakho og mobuhakhak
mohapa og modupa

ang iyang duha ka anak nga babaye
magtuk-ong sa daplin og motan-aw lamang
sa mga panghitabo sa kinabuhi ni antonio
dili na motingog
dili na mangutanan

anihon karon ni antonio ang gasa
sa pagsabot
iya gihapon kining ihalad sa Ginoo.

adunay gamay nga puting alibangbang ang mahisalaag
sud sa balay ni antonio
motugpa kini sa iyang ngabil
og iyang awiton
ang mga salmo sa kadaugan.

Taliwala Nato

Samtang gisungog ta sa kagubot sa kangitngit
gipangutana ko nimo, ang nahisulod kanako
kon nganong nipalid ang mga dahon
kon nganong matam-is ang halok
kon nganong madilaabon ang akong mga gakus
kon nganong talagsaong nigapos
ang imong kamot sa akong mga kamot
kon unsay nahitabo sa mga kahitaboan
ug nihigayon ang kahigayonan sa mga butang
sumala sa ilang pag-andam, ug dili sa atoa
kon nganong makabisog ang kadlawon
ug kon nganong niuwan sa imong panamilit.

Gihapuhap sa imong mga tudlo
ang mga lanot sa akong buhok,
ang akong mga kilay ug tabon-tabon
ang palibot sa akong mga ngabil
nagdahom unta nga malantaw ang imong tubag
sa tanang mga ingon ani, mabasa ang hulma sa kong dagway
kon giunsa nako gibuhian ang akong kahadlok
sa gabiing managsama sa usa ka libong gabii
nga ikaw ang akong giatubang, ug dili sila
ug ako ang imong giatubang, dili usa kanila.

Nanghitabo ang kahitaboan sa mga butang
sumala sa ilang pag-andam
sama ani, nagsayaw-sayaw ang diyes mil
nga abo sa kalibogan sa taas sa atong abaga
ug namalihug ang imong handuraw sa imong kasingkasing
aron di maablian ang mga gisiradoan
aron dili moligwat ang mga gitukod nga paril
maong, nakit-an nato ang isig usa
lutsanan, sa gihiusa nga kalag.

Busa, gisultian kita karon
nga mahibaw-an nimo ang tubag kon ikaw mahigugma.

S.P.E.D.

mao kini ang iyang gipakita kanako
nga drawings sa iyang mga gitudloan
nga mga itom nga retarded og emotionally
disturbed kids sa Alabama

ang toong kamot , upat ang mga tudlo
ang wala dunay tulo
morag tiil sa iring

ang usa ka bata morag iring
nga gibidli

gisapotsapot si Ms. Gracia G.
ang most outstanding teacher sa
ZN High School nga karon
nangita intawon og mga dolyares
nga iyang ibayad sa iyang
mga habog nga damgo diri sa
Pilipinas

iyang plano
magtukod og tulo ka storeys
nga balay

sa ubos ang dako kaayo nga
living room
sa ikaduhang floor
ang iyang mama og papa
og ang ikatulong floor mao
ang iyang lawak

duol duol na sa mga bitoon
nga iya unyang kab-oton
og hikap-hikapon

ang kataposang nabasa
nako sa iyang Facebook
mao ang iyang

" I hate this apartment
This is not the place i wanna be!"

og dayog hilak
bakho
og sa akong mga pangagpas
gusto na siyang mouli
balik sa Pinas
aron gakson ang iyang
pinalanggang
Mark-mark.


" sa zodiac, Leo ko kuya
sa chinese Ox" maoy iyang pasalig
kanako
nga siya ok ra kaayo

nga siya dili moatras
anang stress stress
kaya

kaya jud niya ang
tulo ka itom nga estudyante
nga og siya
pa "equivalent to forty students
diha sa atoa"

all in the name of the
mighty dollah!

sayang pod
mas nindot unta og diri
lang siya sa Pinas
apan wala
na siya dinhi

sama sa kadaghanang dunay mga dagko og nindot nga mga damgo
dili kini
makaplagan sa atong mga isla
atua kini sa America

alas 6 sa buntag
palong pa ang mga suga sa ilang gipuy-an
ang iyang mga kauban
sa ilang apartment
naghagok pa

nanaginot sa pahulay
nanaginot sa damgo

"kuya gtg
mag breakfast pa ko"

"bye"

ania pod ko.
naghimo og balak
kabahin sa
damgo sa wala pa ang
akong hagok
sa kagabhion.

diha sa gagmayng mga ugat sa dahon

sa usa ka lugas kuno
sa balas
makita ta ang
kalibotan

gani kon wala
ako masayop
malantaw
ang uniberso

gisulayan ko
ang lantaw ang
gagmayng mga ugat
sa dahon

gipangita ko
kon asa ko dapit
makita ang
matood nga gugma

misamot
ang akong kalibog

untitled

bisan pa sa kakusog
sa paghaganas sa tubig
nagpabiling wa maanod
ang anino

nga gani sa iyang kalig-on,
makita ang katas-on
sa nagkumbitay nga adlaw

mapanas pa ba
ang mapa nga nalilok
na sa bato?

makapila gilumpag
ang pader sa pagkasiya
aron mahiusa sa handuraw?

makapila gilugnot
ang utlanan aron
molangkob ang anino
sa langit?

Tipik sa bulok
milubad apan mibalik
sa kangitngit...

.

alot mahay

morag gi-lawn mower
ang kilid sa ulo sa bata
gitangtang ang bangs
gipapuok ang pagputol
sa iyang taas nga buhok
manghod na gamay sa upaw

kaiyakon na gyod ang bata
nga nagtan-aw sa samin
sa iyang dagway apan ang
iyang amahan ang nagbuot
sa tanan: sa style sa iyang
alot

og sa tanan tanan gayod
lukop na kana sa iyang
gugma og panginabuhi

ako nga naglingkod sa usa
ka bangko sa kilid sa
barberohan
nagpaabot sa akong turno
nakaingon og

mao na seguro kana ang
gitawag og alot mahay
sa usa ka
palpak nga amahan

puhon aduna na usa'y
bayong-bayong nga
molayas
mag-adoy-adoy
bukog sa tutunlan
usa ka lubi nga buang
diha sa pungpong

og puhon
aduna na usa'y tigulang
nga amahan nga
mamatay og sayo
sa dili na makaya
nga kunsumisyon

hayy,
balikan ta ang larawan
sa alot mahay:

nagmug-ot ang bata
gipaak ang dila
nagpatulo og luha
midagayday
diha sa iyang lagom
nga aping

kon nasayod ka lang

kon nasayod ka lang
andam na ako
dugay na kaayo bisan pa gani sa imong paghinanok
giandam ko na ang
paghubo sa akong mga handurawan

andam na ang akong kaugalingon sa mga pulong
nga dili nimo isulti kanako
akong dawaton ang imong pagpangyam-id
og dili na ako magpalimos pa sa
mga katin-awan

wala ako'y sala
kon ako mamahimong ako.
dugay ra akong giinitan sa akong mga sapot.
gibahoan sa akong karsones.
dugay ko nang gustong ibton kining mga butones.
dugay ko nang gihandom nga kining mga liston sa akong sapatos
ako na nga pagatangtangon
ang akong mga medyas gilumutan na pag-ayo.

wala ako'y labot kanimo og sama nga ikaw wala'y labot kanako.
dili ako mangayo sa mga bulak sa imong pagsabot.

gikapoy na ako, og gusto na nakong lakwon ang akong
paingnan.
sakit na ang akong mga abaga sa pagpas-an niining
bug-at kaayo nga kamatooran
mikurog na ang akong mga tiil
og samdan na ang akong mga kamot niining mga gapos
sa akong kapalaran
daghan nang kawras ang akong utok.

pagkakapoy ba sa kinabuhi sa iring
diha sa nagbaga nga atop sa udtong tutok.

daghang salamat sa imong pagpangga.
sa imong pag-amoma, sa mga tasa sa kape nga atong giinom
niadtong imo pa akong gihigugma.

dili ko ikaw mabasol. si bisan kinsa sa imong gipuy-an
alimootan gayod. Bisan gani og ako.

daghang salamat. sa pipila ka tuig, wala kay angay nga sabton.
wala ako'y angay nga ipasabot kanimo.
Ikaw nga buta. Og ako nga nagpakabungol.Ako nga amang.
og ikaw nga angol.

kon nasayod ka lang unta.
wala ko na lang unta ikaw higugmaa.

KON GIHIGUGMA

kon gihigugma mo ang imong trabaho,
nan, wala ka magtrabaho.

kon gihigugma mo ang imong asawa,
nan, wala ka sukad maminyo.

kon gihigugma mo ang Ginoo,
nan, dili mo na kinahanglan ang relihiyon

kay ang gugma dili hago
dili puol og dili ritwal.

kay ang gugma sa kanunay hingpit
wala sa labat sa panahon
wala sa mga bongbong sa panimalay
og sa mga rehas sa simbahan.

nobyembre 1

wala ko kadayon og
inom sa akong kape

nakita ko ang kalendaryong
wala mapaksi ang bulan sa

oktubre, og morag dili
ko mahigop ang kainit sa

kape samtang dili
ko magisi ang miaging bulan.

pagkapaspas gayod sa
mga adlaw og bulan og akong

nabati nga ako nabilin sa
usa ka giagop-op na nga panahon

sa natay-an na nga mga pagbati
sa mga gilumotan na nga mga

handurawan.
mora bag ang akong usa ka tiil

gitangag sa usa ka buaya
didto sa suba nga lubog og karaan

samtang ang akong usa ka tiil
mikaratil og dalagan

nakita ko ang lubi sa
likod sa among kusina nga

gitanom ko kaniadto
nga diin ako pa ganing gihikot ang

akong itoy ga si Koykoy
nga kanhiay rang gibitik sa

mga palahubog sa barangay Uno.
pagkadaghan na sa lahing

adunay usa nga napadpad
sa kilid sa pensa gitugkan na

og mga dahon.
adlaw sa mga kalag karon

modagkot kog kandila apan
sa dili ko pa kana buhaton

imnon ko una ang kape nakong
kalit rang nabugnaw

pakighimamat sa usa ka bongbong samtang nalibang

nindot ang imong nawong
bisag walay mata og walay ilong

mora bag
dili ka kamaong manghilabot

samtang ako ania
nalibang

nagdiskarga sa akong
gikaon

giwagtang mo
ang dili ko ganahang makita

didto sa gawas
sila nga sama kanako wala na

magtug-an sa matood sila nga
mitago sa ilang mga kasub-anan

diha sa kusog kaayo nga mga
buhakhak

og katawa og pakighimamat
nga kunuhay

gimingaw apan wala baya
nga kunuhay naghandom

nga unta ang tanan maharuhay.
migawas ra gayod ang dakong tubol

sa akong lubot. Ang sunog kong
tangtangon mao

ang bukog sa akong
tutunlan.

maypaka bongbong
kay wala kay tutunlan
wala kay lubot.

cliche

gisubli ug litok
ang mga silaba
nga lab-as pa
sa handuraw

giyam-iran
sa haniti
ug linitukan

kay alang kanila...

kung niagas
na sa ngabil
wa nay bili
ang diwanag

nakasabot ko

nakasabot ko
nga aduna ka usay kakulba mahitungod sa ugma
bitbit ang duha mo ka mga anak
og ang imong asawa
diha sa maryland

lisod ang trabaho
nihit ang panginabuhi
diha sa lugar sa mga puti

nakasabot ko
nga kapoy ang magsigi og balhin-balhin
ang kakapoy
ang kalapoy sa lawas nga magsigig hakot
sa mga butang
pahaluna og pagkaugma-damlag
balhin na usab
sakay sa trailer
subay sa taas kaayo nga dalan og
sa walay klarong padulngan

nakasabot ko
niining tanan og gipasaylo ko na ikaw nganong
wala ka na maghimo og mga balak


nakasabot ko nimo
gikan na ko diha og dugay ko nang
gipapas ang akong mga tunob
mao nga dili mo
na kini makita

dear diary

dear diary,

hayy, nabuntagan na sab kog hinimo og balak.
hilig lang jud.
bisan og miingon na si leonor
nga walay hinunghan
ang akong mga balak,
ok ra na sa ako.
karon naghimo na pod kog balak
kabahin
sa gugmang nagusbat
kabalo kong
walay lami, apan gisulat lang nako
gihapon.

namati ko sa gipsy king
spanish rumba, flamenco ang tokar
sa you-tube

nagchat pog mi ni karla nga
mrs. jayson na sa amerika
nagkita na jud sila sa iyang papa
nga naminyo na og lain
didto sa florida.

sulaton na pod nako ang kabahin
sa mga kaminyoong
nangaguba. hayy, kalooy sab sa mga
anak nga nagkatiwalaag
sa mga mama nga nabilin sa pilipinas
nagsuroysuroy sa
boulevard
nagtan-aw sa pagsalop sa bulan
sa baybayon


gusto unta nakong mobirada
og gitara
apan tag-as naman kaayo kining
akong mga kuko.

wala koy direksyon.
mora kog hangin nga walay kapaulian.

mora kog panganod
naglutawlutaw.

ayaw sabta nga
nagsubo ko.

sige, ugma na pod. sicerely yours.
ako lang gihapon.

ang pagsulat

ang tinood nga katuyuan
sa pagsulat
mao lamang ang paghulip
sa atong kalaay

mao lamang ang
paglipay dili ang pagsakit
dili ang
paghunahuna kon
ugma puhon
ila ka unyang daygon

pagakoronahan
nianang mga dahon

pagailhon ang imong
ngalan nga
halangdon

dili kana ang tinood
nga hinungdan

ang pagsulat mao
ang pagtambal sa imong mga samad
sa kasingkasing

wala'y nakita nga dugo
wala'y mahikap nga hubag
apan mabati
ang tumang kahapdos
og ang imong mga pulong
nga gipatik
nahisama kini sa dahon
sa mayana
nga nagpabugnaw

nahisama kini sa
puting pangadlaw og margaya
nga gihumol sa imong
ilimnon

nakapawala sa taas
kaayong hilanat

paghukom

ayaw kog ingna nga kitang duha
mahisama sa away sa lubot sa kalaha
og sa abaga sa kaldero
nga naglalis kon kinsay
puti nilang duha?

sa pag-away sa bintana og sa
pultahan
kon kinsa'y dagko nilag mga mata?

sa pagbungol sa halas og sa
uhipan
nga sila puros mga pangag?

ayaw akog hukmi
aron dili ta usab ikaw hukman

ayaw akog kataw-i
kay ang akong buhakhak
dili kamaong
mosukod sa iyang balos
ugma damlag

wiris wiris

unsa ba ang punto nianang pagpunay nimog
hunahuna sa pagsulat sa kinanindotang balak sa imong kinabuhi?

ang mga letra nga imong gipili
sama sa pagpanglabay nimo sa mga tipasi
sa imong lung-agunon sa
paniudto

gigutom na ang tanan apan anaa ka pa
sa nigo nag-atubang

pagkamubo lamang sa panahon
aron imo kining usik-usikan nianang pag-alig-ig sa mga pulong
sa pagsala sa imong mga hunahuna
sa pagtabas-tabas sa imong mga gibati

tan-awa kining ako
wiris-wiris lamang
mga debuho sa papel sa akong hunahuna
bisag unsa
nga makalingaw kanako samtang nagpaabot ako
sa akong sakayan
paingon sa akong kataposan

mao lang kini ang akong tambag kanimo
kon unsa ang naa
mao ra kana
ayaw na pangitaa ang wala diha

walay tawo

sa wali ni fr. agura
didto sa haya ni atty mendoza
nga among silingan
mora kog naigpot sa
iyang punto nga
walay tawo nga gihaya
nga ang gihawiran
sa iyang duha ka kamot
mao ang iyang
bankbook