pangutana

kon magpabilin ka lamang
sa kilid sa dako kaayong kahoy
unsaon mo man pagtubo?
unsaon mo man paglantaw ang
kahayag sa adlaw?

kinsa ba ang naglabay kanimo
dihang lugara?

akong halad sa kahilom

ning gipiko ko nga mga tuhod
ihalad ko ang akong
mga ngabil

ning akong mga mata nga
gipiyong
baktason ko ang dalan
nga dulom

dinhi sa sulod sa
akong kasingkasing
hagkan ko ang kahayag

alang kang G.

gihimo mong suliran ang
paghimo sa balak
ngano man? gihunahuna mo ba
nga ikaw kinahanglang mosikat?
nga silang nagbasa niini
makapangutana kon kinsa ka?
naghandom ka ba sa usa ka
koronang laurel?
(nga mahimong ilamas
sa lamian kaayong humba?)
basin og gusto nimong mahimong higanteng
manunulat nga ila unyang
yukboan labaw pa sa
Diyos,
pagkasayop niana

sama sa ubang buhat ning kalibotan
tang gamay nga morag mota lang
sa uniberso
nga morag abog lang sa
nagkadaiyang galaxies
ang pagpamalak dili angayang
tagaan og kabug-aton nga mora ba
nga og nakabalak ka
nakatupad ka na ni Kristo
dapit sa iyang tuo,
kay basin gusto nimong magpatoo-too
(nga lami ra man pod unta ning
nia ta sa
wa)

hayy ambot, ngano bang problemahon ang
mga butang nga gaan ra kaayo
sama sa usa ka pangagho diha sa usa ka
pagpanigarilyo,

ambot og motoo ka ba kanako nga
ang pagpamalak sama lang sa naligo sa matag-adlaw
aron matangtang ang mga dalikdik
sa atong likod
aron lang pod mawala ang pagpanimahong anso
sa atong buli,
pagsalikway sa mga mota
pagpanghingogmo,
pagtangtang sa mga lama dapit sa atong
sampot
sa mga nangauga nga sip-on sa ubos
sa atong ilong,

kana bang pagkahuman natog kaon sa
nilat-an nga manok bisaya
daghang misabod sa atong bangkil
unya manghingiki ta
sa makadyot isip ritwal sa pagpanglimpyo
sa atong mga hugaw
(gawas lang og imong hiposon ang kiki
para ugma na pod
pamahaw)

wala nako problemaha ang pagpamalak
wa ko mahadlok nga dili ko mosibo sa ilang mga gusto
og mga estadyel,
mohirit ko kay giganahan ko nga mohirit
mosulti ko kay duna koy isulti
mibalak ko kay daghang pa kong angayan unta isulti
apan dili mahimong idirekta og sulti
mao nga sahay motago kos mga tanghaga,

dili kapoy ang mga tanghaga
naghatag kini og mga katarungan aron ako mabuhi pag-usab
pagkaugma
sama sa pag-atubang ko kanimo
nga wa ko nimo masabti kon ako pa ba kini o dili na ba
dakop-dakop
tago-tago apan gusto baya usab nga masakpan
aron magdug-ol ang kamatooran og mga bakak
aron magkasinabot ang
dili angayang magkasinabot
yam-yam, yamayama, gimmick,
pasiatab, pabukal sa dugo,
pagahi sa (adonis durado)
sampak sa sampakanan
pagsulod sa takuban
pahait sa sundang
pagilak sa kalag,

sa matag adlaw
sa matag gabii nga wala kay ikasulti
way nabilin kon dili ikaw na lang og ang imong kalag
diha sa usa ka lawak nga
walay kisaw
gawas na lamang sa usa ka lawa-lawa nga
mitutok sa iyang bag-ong nalit-ag
nga sabaang lamok
nga kaganiha mipaak sa imong paa
og haskang busuga.

ning usa ka pungpong nga bulak

pagkaanindot
ning buhi nga pungpong sa bulak
gilantaw ko
wala ko hikapa
wala nako kini putla sa iyang
sanga
aron unta dalhon og igasa kanimo
matahom siya
sa iyang pagkasiya
nganong patyon ko man kini siya?

sama kanimo
matahom kong hinigugma
gilantaw ko
wala ko hikapa
matahom ka sa imong
pagkaikaw

matahom ka....

alang kanimo

sa silong sa sa mga dahon sa kahoy
sa walay kisaw nga dagat
sa mga bato nga hilom
sa mga balas nga bugnaw
sa bag-ong kabuntagon
sa makanunay
magabii og matag adlaw
ikaw ako gayong handomon

lahia ng mga anino
sa bukid
bisan og misalop
na ang adlaw
ania gihapon sila
migimok
sa utok kong
nagsipok

pagkalaglag

pagkahulog sa lusok
sa tubig
diha nimo makita
ang kadyot
lang kaayo nga
pagbuswak

sa imong balay nga gilabat

way pulos ang mga labat
nga gitukod
kon sa kalit lamang
mausob ang imong
hunahuna og
gipasulod nimo ang
mga walay labot.

karon naunsa ka na?
ang mga pato nangiti sa imong
nataran
ang mga baboy naglibotsuroy
ang mga halas
nanago sa ilalom sa imong
mga lingkoranan
gipistahan sa mga wakwak
ang imong atay

sayop ka
aduna'y imo nga imo ra
imo ra gayod
hangtod sa imong kamatayon

diha ang butanganan sa
kasingkasing
diha ang puloy-anan sa
imong kalag

ferdie

(alang kini kang ferdinand nga gipatay diha sud sa iyang opisina sa atubangan sa iyang anak nga lalaki)

milanog ang balita sa sayong kabuntagon
nabungkag ang imong bagolbagol
sa bala nga milusot sa imong agtang
misiplit ang daghang dugo
nahimong pula ang mga bungbong

ang imong anak nga lalaki nga nakakita
wala makatingog

wala masulbad ang maong krimen
walay hustisya alang sa usa ka abogado nga sama kanimo

karon nadungog nako ang pagpyano sa imong anak
nga ulitawo na

sakit paminawon ang huni sa kamatayon
milagbas usab kini gikan sa akong tilaok paingon sa akong agtang

kami nga nangabilin
naghinay-hinay usab og pangamatay
sa sistemang nadugta
sa mga balaod nga walay mga kuko
sa hustisya nga walay ngipon

ning napangag nga katilingban
nga puno na kaayo sa katalagman

dili ko na damhon ang
pagsalop

dili ako gustong
matigulang

ang akong abton
mao lamang ang pagsidlak

bisan hamubo lamang
bisan og diha

lamang ako sa kaudtohon
kutob.

marvin

ang wala kahibalo
nga imong gipayongan
si Louie
mao na lang ang imong
mudak

dili ko motoo

mas nasayod ang inaan
sa tanang niyang
mga piso

og ikaw
apil na niana

sambingay

ang kaldero
aduna gayod kini taklob

ang luwag og ang
kasili sa dili madugay magkita

ang tigre bisan
unsa kaisog niini
aduna usab kini tag-iya

human sa pagsalom
moabot ang panahon sa paglutaw

moginhawa kita og
lalom
mohanggab sa hangin

bation ta karon
ang kabililhon sa kinabuhi

nga kaniadto
wala nato kaayo maambat

sa mga oras nga nangausik
sa mga sugilanon

nga dili unta angayan
nga madungog

sa didto pa kita sa ilalom
sa dagat

gibunalan kita sa
kamatayon

gibitad kita sa iyang mga
kamot

mikisikisi ta sama sa usa
ka isda

misaka kita
mitumaw sa ibabaw

nakaamgo kon unsa kita
og ngano ba.

pagtabon

ang kinaiyahan
kamaong motabon sa mga lapokon
sa mga batohon
og sa mga nangamatay

ang mga gamot sa kahoy
ang mga kabulakan
maoy motapak sa mga ulat
sa gisakitan
nga kalibotan

Kabog

Ang hubog nga kabog

Misuyop og tuba sa sugong

Milupad, nabunggo, nahulog.

Akoy
2010.10.5

ang testigo karong adlawa

si Gogo ang kataposang
testigo karong adlawa

misugid siya nga siya dako kaayog
sala sa katilingban
nga ang iyang kinabuhi
mao lamang ang pagpangita og
buno og nilubaay

giangkon niya ang iyang salaod
niadto pagsugod pa
sa husay

apan karong adlawa
nanistigo siya sa usa ka romeo nga
walay sala
nga wala siya suholi niini
nga karong adlawa nakapanaad siya
nga bisan pa sa iyang kadaotan
isugilon niya ang matood og
matood lamang
kay gusto niyang
ihatag ang kagawasan
sa usa ka walay salang
ilang gipasumanginlan

wala ako mitutok kaniya
aron dili magtagbo ang among mga mata
hadlok ako
kon ang ang akong mga mata
adunay masulti kaniya
nga dili
niya matuohan
og dili gayod kini niya
masabtan

yanong pagpanaw

yano lang ang pagpanaw
nakasulay ka ba og sakay
sa Lilian Bus paingon
sa Ozamis

kadtong aircon
nga gikurtinahag puti ang
bintana

kadtong dili ka na ganahan
molantaw sa kilid
kay wala nay lami ang
mga baligya
og ang mga nawong sa naninda
haskang sum-ula na

kadtong miulan og wala ka
nay makita kondili ang mga
gapnod na lamang

kadtong imong gisirado ang
kurtina og
dayog piyong nimo sa imong
mga mata
og wala ka nay nakita kondili
ang mga
dag-om sa langit
ang kangitngit nga mikuyanap
diha sa imong
kalimutaw

dili mahurot ang pulong

ang mga garay nagpabilin
managan
managhan sama sa mga pulong
nga sa yuta
mga salibutbot
dili mo kana maganap paglukat
ang mga abog manganak og
daghang abog
ang mga singot mamungo og
daghang singot
dili mo kini maganap og
trapo
ang mga buling magsapawsapaw
dili kana nimo
mawagtang
pati na anga mga bugas-bugas
sa aping og
agtang

hangtod nga kining akong gugma
magpabilin
hangtod nga kini wala'y
katumanan

ang mga silaba magyamayama
ang mga berso
mahimong uniberso
ang kahaw-ang dili na magakos
sa akong mga bukton
ang kangitngit og kahilom
mahimo kong
balay
hangtod sa kahangtoran

hangtod nga kining akong gugma
magpabiling
wala'y
katumanan

pagtulon sa kahapdos og kapait

gitusno niya ang usa ka
adlip nga manggang hilaw
sa asin

nahurot na ang aslom
gikuha niya ang udlot
sa mangga
gilamoy ang kataposang
dahon

gipangita ang liso sa
mangga og
gikuha ang mga kubal
gikaon ang
pait

gidimdim ang
tanang pait
gipadugay sa dila
gitulon

ang pagbati

nahisama kini sa liso
nga gustong motubo
apan
wala kaayo mangambat
ang yuta
wala nahaylo ang tubig
wala'y tubag
ang hangin

mitago ang pagbati
sa langob
milantaw sa mga anino
niini
mipahiyom kay
kutob ra siya dinhi
ang pagbati nga
wala sa kahayag
nawad-an sa mata
og ilong
ang nahibilin mao na
lamang ang mga kubal
ang mga kuko
nga tag-as nga walay
putol-putol
ang buhok nga nahimong
kagwangan
ang kasingkasing nga
nahimong bato
ang pangandoy nga
nahimong pangpang
ang tingog nga nahilis
diha sud sa
usa ka bason nga puno
kaayo sa bugnaw
nga tubig

ang pangagho

bug-at
nahisama sa daro
nga puthaw

ang kabaw
nga wala nay masabsab
sa pasto
og wala nay
mainom nga tubig
sa sapa

patay na
hagbay ra
hagbay ra.

pagpahipi sa pagbati

nanamin siya
sa kilid sa pultahan
mitan-aw ko
pagkaanindot gayong
lantawon ang
tanan kaniya
gusto unta nakong duolon
og sultihan siya
sa akong gibati
apan ngitngit na ang
kahaponon
ang karsada sa gawas
mingaw na
og panahon na usab sa
pagpanira
migawas siya sa pultahan
og ako nga nahibilin
gustong matulog og sayo
wala na ganahi pang
molantaw sa tibuok
nga bulan

bahala na si Bathala

sa kataposan
ihangad na lang ang tanan
ni Bathala

siya na man god
ang bahala

og kadtong nagsiging
alirong kanimo
kay andam na nga mopaak
mahimong mga hulmigas
sa ubos sa imong
duha ka tsinelas.

sa among reunion

si diameline ang
gihimong kataw-anan
kay kuno
ang iyaha
gilawalawaan

dose na ka tuig
nga byuda
og ang iyang puya
kaniadto
nahimo ng dalaga

si romy siging padungogdungog
apan si diameline
dili gyod kay nanimahong bungog.

alang sa gustong moilaila kanako

kon imo man ugaling
akong pintorahon
palihog
ayaw lang pod ng
puti og itom

tinud-anay

kining atoa tinud-anay
bisag wala'y nakakita
mibukhad ta

bisan og walay nagpakadungog
miawit ta
bisan og wala'y miambat kanato
misayaw ta
sa atong kaugalingong kuskos
sa atong mga gitara

og sa pag-abot sa panahon
nga mangamatay ta
bisan og wala kanila ang
mipasalig nga kita
isulod sa maayo nga lungon

sa usa ka pahiyom
ipiyong ta ang atong mga mata
nga malipayon

kaniadto

ang dili nako malimtan
mao ang pagpanigarilyo
pagkahuman,

samtang ikaw nahinanok pa
sa usa ka damgo
gidagkotan ko ang usa ka
marlboro

giduladulaan sa akong ngabil
ang gamayng katam-is
nagpabulhot ko sa usa ka
pangagho

aso ka lamang
og ako usa ka gasiga nga kalayo
nga oran-oran
mosibo sa usa lamang ka abo

nakighimamat ako sa kisame
gitagaan ko og ngalan ang
mga bongbong

nagpaila ako nga ako usa
lamang ka tawo
puhon usa lamang usab ka
abog
nga papason sa usa ka hangin

gipangandoy mo ang
katunhayan
nakiggakos ka sa mga kamot
sa damgo

sayod ko nga sayop ka
kaniadto pa
pati gani ang bulan
nagpakahilom na lamang

sa lubnganan

sila nga miuna kanato
wala mobalik
kita sa usa ka panahon
mibakho

kita nga nangabilin
pagkalaalaot
kon gihambin pa gihapon
nato ang ilang
mga kasal-anan

ania kita sa kangitngit
nga ilang kabilin
busa gidagkotan ta ang
mga kandila
aron motigbabaw ang
kahayag

gihalad ta ang mga bulak
aron unta sila
magpabiling buhi
apan sayri ako ayaw
wala na silang tanan
kay nangalaya
nangadugta

og busa dinhi niining
sam-ang
wala kita'y laing gihamgab
gawas lamang
ang bugnaw
nga hangin

sama sa kamatayon
wala usay makasanta sa
pagtubo,
sama sa pagkadam-ag
wala usay makapogong
sa pagbangon
sama sa langiob
wala usay makababag
sa usa ka paglaum
ang tanan usab mousbong
mouswag
sama usab sa pagkagon-ub
og pagkaguba
tuhoi nga ang tanan
usa lamang ka
nawong sa bulan

sa bingkang pinaliki

nawa ko sa agianan
sa mga damgo
agig handom unta sa
bingkang pinaliki
wa kong kahinumdom
sa bakak sa akong
kabuntagon
lahi ang akong naabtan
diha sa kaamgohan
maoy akong
giganahan

batang lalaki

kanindot sud-ungon
sa usa ka batang lalaki
nagpiyong ang mga mata
nahinanok; malinawon

wala'y gihambin
sakay nianang asul
pinising duyan
gapa-uraray; nag-inusara

gitulog ang kaugalingon
gitayhop sa huyuhoy sa hangin
ilalom ning kaudtuhon
daw makabungol ang kahilom

kwestyon mark (?)

gitungab mo kanang kape
sa itom mong tasang daw uhaw
gihurot mo kini'g walay gibilin
bisan tulo wala gipasaylo

dayon nanguyugpos sa sopa
tungtong ang duha ka tiil
patong ang suwang sa tuhod
nilapos sa bintana ang panglantaw

kwestyon mark ang hunahuna
adunay buot buhaton
gipanday ug gibana-bana
apan ginapos sa katimawa

ikaw nga halog ang duha ka itoy

gihalog mo kanang duha ka itoy

mapahiyumon sul-ob kanang asul

mong blouse ug pedal nga binulakan

nagpungko, wala sa itoy ang hunahuna

kundi atua sa atbang

ambot ug si kinsa sab kaha

ang pahiyom mo Inday

kamaabi-abihon sa pahiyom mo inday

mipusing kaman gyud diha sa ibabaw sa bato

sa daplin sa baybayon ug nagtinambid

daw sa gipahulay ang gilaylay nga mga tiil

sul-ub nianang sapot mong hulma

kurbada mong lawas nagpakita

gapadayag sa imong kabatan-on

tinakpan nianang tudlo mong kandilaon

migilaw ikaw labaw sa hubong baybayon

nga gapahipi diha sa imong luyo

ang duha ka gugma

buot kong sulaton kadtong panagtagpo
sa duha ka gugma nga andam mudawat
sa kaparutan sa ilang kaugmaon
ug sa walay duha duha mapahiyumon

kapikas

ikaw kadtong kapasilungan
ang akong kalipay sa kinabuhi
ang kinabuhing hatod sa anghel

kanhiay akong nag-inusara
nagmasulob-on ning kinabuhia
ug sa wala damha ikaw nakita

sa dihang nawad-an sa pagtuo
grasya ikaw nga akong nahinagbo
gikan sa langit sa Atong Ginoo

ug sa kasing kasing misalingsing
ang gugmang tiunay sama sa hangin
dili makita apan matuod

ug bisan sa kasakit ug kalipay
sa gabahang luha sa akong aping
ug sa walay katapusang katawa

ikaw ang gimahal kong kapikas

didto unya

didto unya sa sunod natong panagkita
uban ko ikaw sa walay katapusang kalipay
atong saw-an ang katam-is
nga ikaw ug ako lang ang magdimdim

malipayong katapusan

dili kini ang katapusan
dili kini ang panamilit
dinhi lang ako maghulat kanimo

pahiran ko ang akong mga luha
ug dili ko ikaw kamingawan
ako kanang ipasalig kanimo

bob marley

gikapoy kog pamati
ni bob marley
akong gipalong ang
i-pod
misakay ko's duyan
nga uway
nagpalagaylay sa
mga awit sa ulan
nga nagsubay sa
sandayong paingon
sa mga gagmayng bato
didto sa ubos
sa among balay

nagtagbo ang sinugdanan
og kataposan diha sa daplin sa baybayon

nagdakpanay silang duha
og ako nga naglantaw naglibog

kon kinsa ang naulahi og
kon kinsa ang nauna

diha sa bata nga nagdula sa balas
sa inahan nga saya kaayong naglantaw
sa amahan nga nagbantay

wala na ang naulahi og nauna
miabot ang kahangturan nga gisupakan

sa kamatooran

sa kaulaw nga gihatag sa kahaponon
kagahapon

dili ko na unta yukbuan ang pagsubang
apan sa dihang kami na ang nag-atubang

nahingangha ako
nakayukbo ako

sa tumang katahom
sa kaanyag sa kahilom

wala siya nangita og ginikanan
gihulbot lang siya sa kapalaran

pag-abot niya ning kalibotan
siya pa ang gibunalan

karon gitagaan siya og ngalan
ugma dili ang karon

PULSO

mihigda ang tigulang
sa katreng karaan
gipaminaw ang pulso
sa nagsingabot nga
kamatayon,

nabati niya ang pagbuto
sa mga selyula
sama sa pagkapalong sa
mga bitoon

unya sa pagkapalong sa gugma

unsa man gyud diay?
daw sa wala na gyu'y paglaom

nagkid-up kid-op na usab
bisan giunsa ko na pag-ayom
bisan giilisan ko na ang pabilo
apan daw sa napuno na ang pailob

sa dili madugay
mahanaw na kadtong kahayag
ang kahayag nga gapabilin
dinhi sulod sa akong kasing kasing

ug gani bisan
ang nag-inusarang pungango
nga gahupot sa bunga
karon mibana na tungod
sa imong wala pagpakabana

apan pasaligan ko ikaw
nga dili mausab ang panglantaw
bisan unya sa kangitngit
dinhi sulod sa akong dughan

ikaw akong gunitan
dili gyud buhian
bisan wala na ang pungango
ikaw ang higugmaon ko

akong paabuton

wala'y problemang dili masulbad
paabuton ko ikaw didto unya
kay bisan sa imong kabatan-on
nasayod ako nga adunay mapaabot ako

dili sila ang magbuot
dili sila ang naghupot sa kasayuran
ako lang ang naka-ila kanimo
ako lang ug wala nay lain pa

busa paabuton ko kanang adlaw
nga muagak ug mugunit,
muguroy ka kanako'g mang-ingon
ma, ako nasad kay humana ka

ang kagilok sa kigwa

sa sampot dapit sa kinot
ang kagilok sa kigwa
di na jod maantos,

og dihadiha imong sulayan
og kuot sa imong tudlo
aron mabati ang
kalami, apan dili ka makontento niini,
naa pa ju'y mas lami sa kigwa

nga wala'y manugid.

damgo

paghapla sa dalan
gidagit siya dayon sa mga pako
sa iyang kapalaran
didto paingon sa yuta sa mga damgo
sa hangin
sa kawad-on
sa tubig sa gabukal nga gugma

apan wala gayod bisag
gamay na lang
nga kainit sa iyang
kugang.

batasan

nagpabiling supak sa sulog
labang sa dakong bato
tunga sa dakong baha sa
lubog nga suba,

asa na kaha ako?

apil kana sa kinabuhi

abi nako og ang bukid
lunsay, nga ang mga tawo didto
dili kamao anang
atong gitawag og binastos,

nasayop ko,
kay ang tungkod sa ilang
tahod og hawod didto
otin ang tumoy

ang mga totoy sa ilang mga babaye
utog ang mga atngal
og ang mga bahag sa mga lalaki
wala gitago ang mga
gagahi nga mga sungkod

wala sa ilang malisya
ang pakighilawas didto sa kakugnan
ilalom sa hayag kaayo
nga bulan

madungog ang agik-ik
ang mga agulo og daghong
sa balay nga walay mga bungbong

ang ilang mga dila
kamao sa tanang dula-dula
ang mga kamot sa babaye
dili mahadlok kon unsay
hawiran
og ang mga lalaki
kamaong motimpla anang kumot
nga maghatag og
syagit sa kinabuhing
hupong og
malipayon

pagkalayo ra gayod sa syudad
nga gilumsan sa mga sapot
nga gigaid sa pagpakaaron-ingnon
nga gituok sa ilang
moralidad.

away sa kagabhion

nindot ang away
sa kagabhion
sa duha ka mga
bunguton

mosulod mogowa
mosulod mogowa
kay magpabilin og
daghang luha

luha sa kalipay
kuyog sa nagtulo nga laway.