sa kataposan

ang nahisgotan niyang
bug-at kaayo nga hinungdan
mao ang
pagkahulog sa sabon
nga Surt
didto sa ilang inidoro

dili na maka-flush
sa ilang hugaw

iya diay kadtong
gidumtan
pila diay siya ka gabii
nga wala katulog

naghunahuna nganong
dangag kaayo siya
sa ilang
panag-ipon

human sa ikapulo ka
adlaw
nawagtang siya

wala na gayod mobalik
nahisama sa bata nga nanglood
nganong wala paliti of
kendi sa iyang inahan

sa gamay pa ko, kabaw ray akong amigo

bisan sa gamay pa ko
kabaw ray akong amigo
sa suba mangaligo mi
pagkahuman sakay ko
sa iyang bukobuko

si Hamber dili malalim
siging kawaton ang akong bike
si Joker kapoy ikuyog
mahilig sa libre
si Popot kawatan sa akong
mga kote
si Doming kon moanha sa
balay tungnon og tingpaniudto
si Marlon kusog manghulam
og t-shirt
pag-uli bahong ilok
walay pulos ang akong mga
kunuhay amigo kaniadto

busa bisan sa gamay pa ko
kabaw ray akong amigo
sa suba mangaligo mi
pagkahuman sakay ko
sa iyang bukobuko


wala pay away
wala pay gamitay.

lantawa ko

ako ang asno,
sounding like sano
bol-anon, sano, y sana,
sounding like sane
morag true
morag ukulele nga siging tukar
didtos airport
tiglipay sa mga subo
tighagwa sa mga nawa
sa kaugalingon

kon ipiyong nako ang akong mga mata
usahay
kanang katulgon na ko kaayo
i feel like an ass
asno, much more like a donkey
tigkarga sa mga bug-at
feel nako ang akong dagkong ngipon
sa akong alingagngag
pahiyom kunuhay
pakita sa mata sa ulitawo
og bisag dili nako hikapon
kabalo kong mitangkag ang akong mga dalunggan

usahay kanang gusto natong lipayon ang tanang tawo
sa ilang tagsa tagsa ka kahig-waos
siging joke
unya sige sab silag katawa
unya giganahan sab kog pakatawa
hangtod nga milabay ang pipila ka oras
nangawingig intawon ang mga apapangig
niadtong mga tawong wala na kaila kon unsa
ang nawong sa katawa

sa sud sa akong dughan naa ang
fulfillment nga karong adlawa dunay nalipay
nga dunay natambalan
sa katawa

mora kog naglakaw nga naglupad
anghel de la katawa
clown, comedyante,

unya nanamin ko sa samin didto sa kasilyas
samtang nag-brush sa akong teeth
dayon nanghilam-os
nanarapo sa labakara
og mipahiyom

look at this asshole
akong gipakigsultihan akong self

asshole! a happy asshole!
mikatawa ko nga morag buang hangtod na sa pagkatulog

ambot og ngano
dili ko buang mga dodoy og mga inday

tell you what?
malipayon lang jud ko bisan unsaon pa ko
sa mga katalagman

life is still beautiful
mao nay among conclusion, as always ni Sol
ang akong amigang potot
apan abtik kaayo nga mangwakli sa iyang mga kaguol

paspas nga manglaba sa iyang mga kasakit
busa limpyo kaayo ang iyang
mga sanina
walay mantsa walay lama
walay baho

ingon ana unta tang tanan
maoy wali ni Padre Pat
(tapolan lang mo misa og sayo ha ha ha)

tug na ko. Limot limotan lang sa kadyot
nga buhi ta.

sa panahon nga ikaw na lang usa
human sa pagpauli sa tanang mga bisita
motumaw sud sa imong kwarto
ang lapad kaayo nga disyerto
ang lagom og walay utlanan nga mga panganod

ikaw nga nagtindog sa kilid sa pultahan
inig sira na nimo sa trankadora
makabati na sa imong talidhay
sa hagtok nga bagotbot sa imong mga tunob
diha sa mga salog nga namantsahan
sa tinulo sa ilang mga katawa

sa hinay hinay mawagtang ang mga tingog
sa mga baso nga nagpingki
og sa mga kutsara og tinidor nga nag-indigay
sa kalihokan sa mga plato
didto sa kusina og kan-anan

mawa na ang mga pagbabay
sa imong mga higala

ang magpabilin na lang sa imong kasingkasing
mao ang mga tagok sa imong pagbasol
nganong
nagpabilin ka pa dinhi

Hapuhap Sa Bidlisiw

Ang bidlisiw sa adlaw

Sa kahaponon (alas 5:15 )

Milagbas sa bintana nga bildo

Ug mitungtong sa akong buko-buko.

Giganahan ko sa kainit sa iyang hapuhap

Akoy

2010.6.13

halok

tagamtama ang kainit sa halok
ang init niyang ngabil nga mosirado sa

abri nimo nga init usab nga ngabil
manirado kamo diha sa gugma

sama sa usa ka balay nga nanirado
sa mga bintana og mga pultahan

og kamo didto sa sulod sa lawak
magdaob sa kalayo nga init usab kaayo

walay ulan nga makapalong niini
hangtod nga kamo mahimong agiw sa gugma

pagkahuman sa usa ka sunog
maugdaw ang kalayo og sa tunga

sa mga abo motubo ang mga rosas
ang kahoy nga baga kaayog dahon

diin didto kamo mopasilong
mangabre na usab ang mga bintana

og mga pultahan sa inyong kasingkasing
ang inyong balay ang inyong nataran

sa kagabhion nga malinawon
molantaw ang bulan mopahiyom og

disir kini mopanaw sa laing dapit
ipabati usab niya ang lahi niyang kabugnaw.

ikaw og ang bata

blankong papel ang
bata sa dihang imo kining gidawat

pagkamasanagon
pagkamalinawon unta

ang maong nawong sa bata
apan sa matag adlaw

imo kining gipinturahan
hangtod nga nahimo kining mangtas

og sa kataposan giatubang ka niini
og iya kang gipaak

misyagit ka
midagan ka og gigukod ka niya

hangtod ikaw iyang gitukob
gitulon

karon ang bata
magmalinawon na

ikaw nga iyang tae
iyang gilubong sa ilalom sa yuta

ang bata
mangita na usab og laing bata

managhan ang mga mangtas
nga imong gihimo

imo kining gisugdan
apan sila ang maghuman niini

og didto sa ispidno
ikaw kanunay nga dauban sa kalayo

nga walay pagkapalong
sa baga nga walay pagkaugdaw

mga nawong sa kinabuhi

i.usa ka trahedya

kagabii
nasunugan ang usa ka banggiitan nga abogado
og balay, apil na ang iyang bugtong anak nga lalaki
og ang iyang katabang
napaig

gani nasunog pod gani kuno ang nawong sa maong
abogado sa paningkamot nga masalbar
ang maong batang lalaki

grabe nga trahedya.

ang akong mangkay nga higala
nag tx, nga basin dunay
mensahe ang ginoo

nangutana ko kon unsa ang mensahe
ug mi tx balik
iyaha ra pod kuno to

sahay, ang ubang tawo ambot
morag malipay man kon
dunay trahedya ang uban

sakit sab na

ii. ang pista

sa laing bahin
pista na usab sa Gulayon
nag tx si mayette
nga didto sa ilang balay ang
paniudto nga ginagmay

lechon, humba, fruit salad,
menudo, inatayan
beer, leche flan

mas maayo gyod unta og
sayo kuno ko moadta aron
maka bonding pod sa
mga kauban kaniadto sa
trabaho


iii.


si lotlot sab ang akong
aide sa opisina nag-leave
kay nanganak na si mercy
og batang babaye

og siya pa, "babaye na pod sir!'
maayo ta tog laki
para period na


iv

ang ako sab nga katabang nga maayong
moluto og pansit
nalipay nga nagbulag ra gayod si Ivan
og ang iyang asawa
kay siya na pod ang mopuli
isip kabit

v

si manang saberon naghinayhinay og
lakaw sa dalan gadala og
duha ka bato nga morag kadak-a og
kinumo
libot libot sa plaza
haskang luspara na

apan ako siyang gi-greet
og kumusta
puti ka naman kaayo karon manang

gikan diay siya naospital og
usa ka semana
giprenda ang iyang basakan
aron ibayad sa hospital bills
nga 25k

vi

meanwhile nag-uli na sab si leonor og si eddie
mora na sab silag asukar sa katam-is
nga gilamigas sa ilang balkon
nag-unot unot


vii

pildi si Mar Roxas pagkabisepresidente
haskang guola
feel niya betrayed siya sa mga Aquino
nga ang gidala diay sa
kumpanya mao man si Binay


viii

makaingon ka, naunsa na man ni
nga wala may tumong kining klaseng estorya
gikan sa sunog, paingon sa politika
sa pista, sa panag-uli sa bana og asawa,
sa pagkamatay sa anak
sa pagkatawo sa laing anak
sa kabit kabit og
unot unot

ix

dili pa nimo matugkad ang kinabuhi
morag ginunting nga mga dahon
morag tabas tabas sa usa ka panapton
dili nimo makita ang pattern
ang drawing
ang painting sa Ginoo

x

basin puhon
basin ugma damlag kon matigulang ka na
kunot na ang imong tanang kunot
puti na ang tanang mga puti
kanang magpatongpatong na ang imong mga kaagi
nga morag
club sandwich

o mga strata sa mga yuta nga adunay
sugilanon
sama sa pagboto sa bulkan, paglunop, pagbaha
pag-abot sa mga dinosaur
pag-ulbo sa gubat
sa kalinaw nga wala molungtad og pito ka libo ka tuig
sa mga miabot kaniadto nga nanglupad
nga dili nato mahunahuna
og dili nato matoohan

apan sagdi lang
ayaw kagool nga dili pa nimo hisabtan ang tanan
kay ang nawong sa kinabuhi
pagkadaghan
kon salaon morag usa ka kahayag
nga miagi anang
prism.

usa lang ka tanom
ang naa mitubo

gani ang iyang gamot
manilip na man sa

saya sa hangin
naniniid kon kini
mabuhi pa ba
sa usa ka panahon

apan ang paglaom
lawod pa kaysa
pula nga mga balas
sa disyerto

ang mga pangandoy
lapos pa sa
mga gikutatkutay
nga mga panganod

tagolilong

di ko na lang ikaw
pangitaon Eleuteria

tagalilong ka man god
kon dili pangitaon
mobutho na man hinoon

kon pakigsultihan
motago ka man

kon dili ambaton
ayha ka pa man usab motingog

unsa kahang labad
ang imong nasunod
sa atong mga katigulangan?

na hala
pagsukad na
kay mamahaw ta

gusto na niyang mahuman ang inyong panaw
sulod niining sakyanan

mitupad siya og gipidpid ka niya sa kilid
kanang dili ka na kalihok
nga morag gigapos na ang imong mga bukton
ang imong mga kamot
nahimutang nga wala nay kusog
wala nay pulos

gitumban niya ang gasolinador
mimarka og sinto otsenta ang kakusgon
sa usa ka hiwi nga dalan

samtang ang usa ka dakong trak kalit nga miliko
paingon kaninyo
sa usa ka bangga nga dili na malikayan

sa pikas ang pangpang
sa laing pikas pangpang usab
sa ubos gabung-aw ang lagom kaayong dagat

wala siya motingog
wala na nimo madungog tagad ang imong syagit

ngilngig

nahubas ang suba
migilak ang lapok sa kahayag sa adlaw
nasangyad ang mga isdang
nagkapakapa
gustong mangambak apan
asa?

mitutok ang mata sa adlaw
walay mga kamot ang dag-om sa mga panganod
nga wala miabot

naglutok ang mga mata sa isda
sa pag-abot sa kusog nga hangin
nga dili nila kinahanglan

ugma bitayon sila sa usa ka taas nga tuhog
hilapon ang ilang mga dughan
sa hait nga punyal nga
iya sa adlaw

ikaw nga milabay sa ilang gidangatan
nga wala masayod sa bag-ong panghitabo
nanilap sa imong dila
naghinamhinam

ang baroto

ang karaaang baroto nga gisakyan
ni lolo og lola ni mama og papa
mao ra usab ang baroto nga atong sakyan

puhon sa pikas tampi sa atong kinabuhi
moabot lang kini sa hinog nga panahon
dili kini magpaabot
og dili ka makabalibad sa tawag sa iyang
layag og timon

wala kay dalhon bisag usa ka panyo
ang mga tambal og mga resita wala nay pulos
ang mga tambag dili na madungog
ang bakho sa imong mga banay og ang
katawa sa pipila
dili mo na maambat

kitang tanan mosakay niini
dili lang dungan

mao kini ang panaw sa kinabuhi nga tunhay
wala na'y balikay.

ang kabuntagon

nagdali ka nga naligo
pagkahuman giputos ang imong buhok
nga basa pa
nagtapis ka og tualyang lagom
dayog panutbras bisag wala pay pamahaw

ang panahon karon bugnaw
na kaayo

siya nagbasa og balita
sa newpspaper nga lokal
samtang nalibang

wala na ang kanhiayng hagwa sa kabuntagon
wala na ang mga gitik sa kiting
wala na ang katol sa likod og sa tunga-tunga

diha sa gugma nga morag iro nga nangarol
diha sa mga pagbati nga morag anayan nga gipangtapol

ang kabuntagon nahisama na lamang
sa usa ka panid sa kalendaryo

sa kalaay og kapuol dili na gani mahibaw-an
kon unsa ang petsa og ang adlaw

si vano jR.

naglabad ang ulo ni vano
sa dihang nakita niya nga
balikog ang imong
kinaiya

gipadoktor sa dihang bata
ka pa
kay sa imong paghimugso
pinugos ma ang imong
uha

hilom ang imong tubag
sa ilang kisaw
dayon nimog layat sa
pader sa balay sa imong
tatay
nga morag isdang haloan
nga nakaipsot na gayod
sa sapot sa bobo

himsog ka
ang imong makita higugmaon ka
ang dagat
mokalit og hapsay sa iyang balod
ang bukid gustong
mahimong patag

ang mga kalanggaman miundang
og lupad
sa dihang nakig-ipon ka sa babayeng
lima na kabuok anak
og walay klaro kon bulag ba sa bana
o dili
ang kalay-on sa inyong edad
morag dipolog og
ipil

si Vano nga akong ig-agaw
misamot og kasabod sa mga lamesa
sa madyongan
didto sa ilang Lear

wa ka lang kakita sa dihang
giyarok niya ang usa ka long neck nga
tanduay
nga walay piyong-piyong
sa iyang mga mata

"Over!" maoy imong tubag
sa ilang mga kabalaka

"Dili baya lalim kon ang
tawo mahigugma" og dayon nimog lakaw
pauli sa imong
lain na nga balay.

NARCISA

GITAGAAN mo og panahon
ang pagdibuho sa imong kaugalingon
gamit ang samin
sugod ka sa ngabil hangtod sa
mga mata nga nakighagwa sa
kangitngit og kahayag
linya alang sa mga kilay
morag gamay lamang kaayo
nga kuhit
dasdas sa mga pilok
pakuyos sa aping
pahiyom nga loom
tutok sa kaugmaon
pagkahuman imong gipirmahan
diha sa ubos

akoparanako.

sa dihang nakatawa ko

ambot arnel kon nakaila ka ba
ni Liklik kadtong igsoon ni Salud
nga maestra sa Punta

ning imong bag-ong pahiyom nga
morag nalupigan si Mona Lisa
nakita ko ang kataw-anan nga kausbanan
sa kalibotan

ang kanhing palikero kaniadto naunsang
hitaboa nga haskang pagkabaliha
nahimo namang (excuse me)
dalagang mahadera

ha ha ha ha

nakatawa ko nga nagtan-aw sa dihang
gitapad ang manggang kabayo
sa ensaymada
nga wala mahidhiri og
mantikilya

bitaw seriously speaking
makapanghambog na jud ko
sa akong mga panyerong pilosopo
nga duna ko'y estudyante sa Philosophy of Man
nga mas gwapa na karon
kay sa kaniadto nga isog kaayong
giabog ni marcos sa mga
lasang sa kabukiran

ang mga
maanyag og hagtik sa pangutok
nga sama nimo
dapat unta pasanayon

pero oki lang
ang importante masaya ka
ti!

psssst, palihog ayaw og saba

giliso sa iyang tudlo ang iyang ilong
ang iyang mata naglirawliraw sa dihang
ikaw iyang nakit-an nga natikay-ang
diha sa lapokon nga dalan

walay nakakita kon dili siya lamang
ikaw kadtong miingon kaniya nga .....

passst, palihog ayaw intawon og saba.

likos likis

aron unta mawala ang kahaw-ang
ning dughan
maglikos maglikis ang atong
mga lawas

akong hawiran ang imong sampot
sama sa paghawid sa kampana sa simbahan
sa hangin sa dagat

idap-ig nimo ang imong ulo sa akong liog
og gunitan mo ang akong tuhod
magtagbo ang atong mga dughan
aron pisaton ang mga kahaw-ang

mahimong moapil ang ikatulo kanatong duha
nga dili magpakita sa iyang kaugalingon
apan siya modap-ig
dili mahitungod sa kahaw-ang
kon dili kabahin sa iyang kapuno og
kabus-ok.

Onse Onse

Paglingi

Sa orasan...

11:11 AM

Upat ka buok

Gabarog,

Daw tuod.

Mga

Mangkoy

Ug mangkay.

Akoy

2010.6.9

Daman

Nibundak ang uwan pagkakadlawon.
Gipukaw ka sa gidanggas nga kabuntagon.

Ang hangin gihubak sa sinugbang
buwad pinikas sa inyong silingan.

Gipalawig mo ang imong kalimutaw sa lata
nga biskwet nga kagahapon pa way sud nga bugas.

Nituktugaok na ang hiniktan, ug kalit lang
nanimahong tuba sa sabakan sa inyong payag.

Nibangon ka sa inyong lantay.
Ug nibarag sa imong nakita.

HInay-hinay nga nitupad ang kawad-on sa imong kiliran
sama sa nangalusnong kahayag matag gabii.

Nikuyanap ang kabugnaw sa imong lawas
samtang gihapuhap mo ang imong tiyan.

Basin gidaman lang ka,
apan buntag naman.

Sa dihang wala nimo nadawat ang akong suwat

Sa dihang wala nimo nadawat
ang akong suwat, nangluod,
nidangoyngoy ang buwan
sa pusod sa kagabhion.

Ang mga titik sa kong suwat
nanggubat didto sa kalasangan
sa imong lawas, dala
ang mga hinagibang halok ug kagus.

Ug didto, gihibalag nila
ang matag pulgada atong yutaa,
ang mga punoan, mga buwak,
ug ang nag-agay nga suba
hangtud nagduggan ko
ang agungoy sa irong uwagan.

Amorseko

Gitawag ka sa hukom, gisugat ka sa kalimutaw
sa mga tawo nga niwalis sa imong sinina, ug ilang
gipakli-pakli ang imong kalag, dayon gibanlas.

Gipugos ka og pagtubag sa mga pangutana,
tuod gilubag pod nila ang imong mga abaga,
niyongyong ka, nilusad ka didto sa kinasang-an.

Pag-abot sa mga ebidensya, adunay
nitugkan ug nagpunsisok nga mga amorseko.
giugdaw nila ang wanang sa imong lawas.

Padayon kang gidagsa, nahimamat mo ang kalihom.
Ug sa sulod sa hukmanan, kining mga amorseko
nagpasad, nagpabilin sa tanang suok, nitapot, nidukot.

pag-ampo sa rugby boy

Amahan namo, unta sa akong paglimos
makaginansya ko bisan lang singko.
Hinaot kining singko dili nako ipamahaw
didto sa eskina uban nilang Opaw ug Tata.
Ngano man gud makapalupad man
to sa kaunoran sa akong lawas?
Hahay, unta kining lawasa dili na lang
bug-at sama sa kamot ni Papa,
sa mga ubo ni Lola Pina, ug sa pamurikat
ni Mama. Dili na lang unta bug-at, aron ba
makalupad ko nga wala to, samas langgam ba.
Sama na lang unta kagaan ning lawasa
sa plastic nga sinudlan sa rugby
ug ang kalibotan sulod niini, diin nahipalgan
ko, ang akong tagulilong pako. Amen.

agaw

nasayod ka sa akong ngalan,
agaw, kapila mo na kini gibungat og ako nga andam
wa gyoy balibad bisan asa nimo gitaral ang akong mga hunahuna
apan sa kasagaran
diha lamang kita sa mabaw
sa atong inom og pila ka bol nga tuba
sa atong mga tudlo nga parehong nagsawsaw
sa suka,

dili nato mahipangmakak ang atong mga gamot
mahimong lahi na ang atong mga dahon
pati na gani ang bunga
mahimo ganing dili na nato mailhan ang bulok sa hangin
nga midasmag kanato
diin usahay masamparay kita sa pagduda

nagpunay ka og katawa sa tumang kahubog sa imong gahom
og ako nagbantay

miabot ang panahon nga nakatulog ka
gidala ka sa imong damgo sa lalom kaayo nga dagat
gisuyop ka
og nahigmata sa umaabot nga pagtapos
sa panid sa usa ka dako nga balod sa dagat

dunay bagyo sa taas
og layo ka na kaayo didto sa itom na nga dagat
salog na kadto

gihawiran ko ikaw og nakaginhawa ka
og ambot og naunsa nga nangutana ka man kon kinsa ko.

agaw, ako ni, ako ni ang imong ig-agaw
apan ulahi na ang tanan
ang imong panglantaw puros na kawanangan.

nawong sa usa ka batan-on nga lalaki

bag-o lang natawo ang usa ka bugas-bugas
sa iyang aping
ang iyang pahiyom dili pa kaayo hinog
ang iyang mga mata nagtan-aw sa walay unod
nga kaugmaon
liraw
wala ang tul-id nga dalan alang kaniya
usa ka sakayan nga nangita sa iyang kapondohan
dili dayag
gani naghisgot siyag kurtina aron tabonan ang
katunga sa iyang nawong

si Arnel, tsikboy kaniadto, maoy unang naghapnig
sa iyang banig nga wala pa gayod mahigdai
ni bisan kinsa.

sa tinood lang medyo nahikurat ko sa akong nahibaw-an
morag dunay naglinog sa akong panumdoman
apan mao kana ang
tinood.

TENDER: tanyag alang kang Rosette og May

Ikaw halad.
Ako usab usa ka halad.
Kita ang hapnoy sa
mga saad nga kasagaran
dili matuman
nga og kon buligan man
sa bathala
nga kini matuman
magpanglingo ang kadaghanan
bisan og walay
nasabtan.
Humok ang imong dughan
Humok usab ang akong kasingkasing
ang akong lawas
lulot, ang akong pagtanyag
sa kinatibuk-an alang
kanimo
gikan kana sa
malumo ko nga
kalag.

tutok

kon wala sa pamatasan ang
pagtutok
mangahas ko
sa pagtutok kanimo
akong sudlayon ang imong
buhok sa akong
tutok
akong hagkan ang imong
ngabil akong haployon ang imong aping
sa akong tutok
hangtod nga matagbaw ko
(hangtod nga magawsan
ko sa akong gitipig dinhi
sa akong dila)

dili ko gusto nga suklian mo ako
sa imong tutok
dili ako mangaliya niana

mahimong tan-awon mo lang ako sa
daklit nga morag
huyohoy nga milabay lang
sa akong kilid
dala ang usa ka humot nga bulak sa
champaca

sakto na kana alang kanako
kay ako usab
mopauli na dayon
sa amo.

Katuhu-an?

gianinag ko
ang kamatuoran
sa imong mga mata
nga way pamilok
niining imong larawan

Saad

nangluod na ang mga dahon
milabay na ang tingtugnaw,
nalarag na ang mga bulak,
og natapos na ang hulaw
apan mahal ko,
tuho-i nga wa
ko tuyo-a nga masabod
ang imong mga tiil
sa lapukon kong mga saad
niining tag-ulan

ang panaw

gibati niya ang kataas sa panaw
labang sa galawod nga kadagatan
tay-og sa pipila ka mga bagyo
apan wala ang kalisang
kinaon na ang kahadlok
hangtod sa usa ka pag-abot
sa pantalan
sa usa ka hantonganan
mikanaog ang mga kabug-aton
mibabay ang pipila ka mga kalaay
og silang tanan nagdaob sa kalayo
og sa kagabhion nagpista
nagtagay nangaon nanayaw
og nangatulog

siya anaa sa daplin
gibati niya ang kamingaw sa usa
ka gubaon na nga
sakayan
miawit ang dagat
nakasabot sa iyang dako
nga kasubo


karon mao na ang katugnaw
sa daplin sa dakong kalinaw

Agiw

mapangahason
ang iyang pagtugaw
sa nahikatulog
nga adlaw

og gitayhop sa
habagat ang daklit
nga kausaban
kansang mga kuyamoy
midailos
sa mga kamot sa orasan


masubay pa ba kaha
ang pasumbingay nga salin
sa agiw didto amihan?

di susama kaninyong
mga bulahan,
may sumpay ang agi
sa inyong mga lakang

DUAW

Matud niya, "bug-at ang akong dughan." Kapid-an ba gyud diay ang mga kwaknit sa kasakit ang nangumbitay sulod sa mga yungib sa iyang kasingkasing?

Nagdahunog ang ka-angghit sa ilang pagka-sinalikway.

Sa hoyhoy nga mga sanga nga iyang mga abaga, makabatog kaha ang uwak sa pag-luib aron sa hinayhinay magmugna'g salag?

Miingon siya nga "natandog ko," ug gisuginlan ko siya nga dili niya katungdanan ang pagsagubang sa akong kaugalingong kahidlaw.

Niadtong akong pagduaw kaniya, naka-alinggat ako nga nahanaw na siya sa akong atubangan, kalit siya nga milangyaw
Sakay sa mga pako sa kamingaw ngadto latas sa halayong Alemanya,didto dapit sa katedral sa Cologne diin maoy puluy-anan sa iyang mga gimahal.

Samtang ako naghulat sa iyang paghibalik, nagpasilong ako sa huyang nga alimyon sa kape kang kansang mga liso gipopo sa Guatemala.
Sa sayong kaadlawon kini iyang gisanglag, giligis ug gitimpla hangtud nga nahimong dagtom nga himaya nga iyang gi-ipis sa akong tasa.

Napaig na gayud ang gambalay sa akong galamhan.
Mikagiw ako sa hingpit palayu sa iyang pagka maayo.
Bugtong nga gihambin ko
mao ang kabug-at sa pagpanginahanglan nga makadap-ig ang unod sa unod.

Ania usa ako ka bakwit, sama sa mga balo kang kansang mga bana maoy manglalaban niining madugay nga gubat nga wala ipadayag
ang ilang mga istroya ang iyang gipaminaw ug gihulagway didto sa Mamasapano

Susama sa pinangus nga dalag nga gikubit gikan sa Liguasan
nga iyang gibitay sa halayhayan aron mamala ang panit niini
diha sa bantang nga ka-init sa adlaw.

balak ni LINA SAGARAL REYES

PAGPAHALUNA

GIPAHAluna na sa usa ka
inahan ang usa ka bakak
nga bata
sud sa iyang duyan nga
matood

milagaak ang duyan sa usa
ka hinay nga pagtabyog
ang bata bisag nabusdak
nabangga ang ulo sa kilid
sa bongbong
wala gyod miiyak

ang pagtabang

adunay pagtabang
nga nagpaabot usab nga tabangan puhon
klarohon lang
adunay tabang nga tabang lang
walay pangayoon
nga balos
adunay kamot nga imong gitunol
sa laing kamot
aron ang anino dili mahulog sa iyang
lawas
adunay tabang aron luwason
ang naa sa pangpang sa iyang kamatayon
apan dunay tabang
nga molungtad sa kahangtoran
nga dili usab nimo ihatag
kanang iyang pagpangayo og usa
ka malipayon nga
kamatayon
gikan gayod sa imong kamot nga hinabangon

kitika siya
patya siya sa tumang kagilok
sa imong mga sugilanon

patya siya
sa usa ka kamatayon nga walay ilhanan
sa imong kaayo
sa iyang kasina.

balak sa usa ka maskara

dili ako mag-ambat kon
unsa ang unod sa balak
kon unsa ang dangatan sa
nagbasa niini

hait ang akong tutok
tak-umon ko ang akong baba
kuhaon ko ang akong agtang
og dili gayod ako
mangilabot kon unsa
ang dangatan sa adlaw
og bulan

ang mga panganod nga
naglutawlutaw lamang
sayod kana
nga ako usa ka maskara
lamang

kon makalabera na ang tawo

sa pag-abot sa takna
nga makalabera na ang tawo
maglingkod pa kaha kini
sa iyang silya
maghinuktok pa kaha kini
og maghunahuna
kon unsa ang angayng buhaton
sa iyang kahimtang?

dili kaha kini siya mahadlok
sa iyang anino?

sulog

mokuyog ang kadaghanan
sa kusog nga sulog sa bugnaw nga sapa
usa ka buntag niana
human sa makusog nga ulan kagabii
sa dihang nahulog kuno
ang dakong buhawi
ikaw ang kahoy nga nagtindog nga
walay nahimo
nagpaabot kon kanus-a malukat ang
kilid sa yuta
dili kasyagit sa pag-abot sa pagkatangtang
sa pagkalangkat sa mga gamot
ako ang bato nga magbabag
kontra sa sulog
dili malangkat
dili maanod
dili motingog

sa papel nga dagat

sa puti nga papel nga dagat
mamasol ta
sakay sa puti nga papel nga baroto
kita nga mga puti nga papel
nga tawo

unsaon ba pagdalidali og himo og balak kon kalibangon na ka kaayo?

una, lingawlingawa usa ang imong
kaugalingon
hunahunaa nga dili ka kalibangon
kon dili madala
palimpyohi una ang kasilyas
sa imong katabang
ingna nga ayohon paglimpyo
patyon tanang kagaw
butangan og lysol
sabonan, trapohan pag-ayo
ang inodoro
(aron ang imong tae
maulaw nga mogawas)
kay gilimpyohan ba baya
ang imong private nga kasilyas

sunod
ibusdik ang imong tiyan
aron kini modako
og ang tae naa pay iyang
katagoan
dayon hinay hinay og ginhawa
aron at home ang
imong tubol dapit sa imong
pus-on
hunahunaa na pod nga
duna pa kay lami kaayong
balak nga sulaton
nga kon dili kini nimo masulat
mawa rag iya
morag kalag sa imong tatay
molabay lang
kalit ra pod nga mawala
nagtoo gani ka
nga dili to tinood
busa padayon sa og sulat
bisag nagkasayopsayp na
ang imng spllling kay kaliabangomn
na jud ka kaayo pog
moagawa naa ang immag
tae....

ex sus me...opppps...
misiplit na jud ang igit
mantsa sa imong
brief...

ilusyon

kaning panaw nga sukwahi
salunggat sa nagtuyok nga
ligid sa kunabuhi
aron magmadaugon
nagkinahanglan ug pako

untitled

sa balilihan,
pasidaan sa agbon
duol na ang unos

may kalooy ba?

May alingawngaw
ang nangagi nga gisalindot
sa kangitngit

hinumdumi,
nga ang makanunayong
pagpatak sa talithi
motipak sa balibato
sa kamatuoran

tuguti,
nga ang kalooy sa nasamdan
dili badbaron nga dautan,
bisan ug sa yutang-bunbunon
gisabwag ang tipasi,
sa gugmang way katumanan

ang pagpaabot

dili baya usab lalim anang magpaabot ka
anang walay klaro
ang imong lig-on nga lawas gasandig sa poste
sa imong likod ang bongbong nga nangatangtang na ang pintal
sa lugar nga walay ngalan walay tawo walay kisaw
mora ka og namasol sa sapa nga walay isda
ang mga langkay naglutaw nga morag mga patay
nagpaabot ka sa panahon nga haskang kusugang pagkapalid
morag doldol sa hangin
morag dahon sa ipil-ipil nga gidagit sa dakong baha

daghan kag gihunahuna sa imong pagpaabot
siya nga imong buhusan sa pila ka balde nga kalipay
siya nga molup-it og papel nga tagsa ka libo
sa ilalom sa imong habol sa dakonga katre nga dili inyo
pagkahuman sa usa ka pakighinabi
lalom kunuhay, duot kaayo, apan wala'y nadutlan.

unsa ba ang akong giingon nimo Inday?

giingnan ko na ikaw
nga daan
nga kining tanang puros
mga mugna lamang
sa hunahuna

ang mga balak
sama sa usa ka lalaki
nga nagtabon sa
iyang ulo
anang asul nga
hanig

ayaw tan-awa ang iyang
mga mata nga
gitabonan
ayaw ukba ang dughan
nga nagbongbng
og kasingkasing

kay basin makita mo
ang mga bakak
nga tinood
kay basin og sa imong kalibog
makaingon ka
nga lisod nang
bulagon ang tipasi sa
puti kaayong lusok
sa humay
nga perlas sa lalom
kaayo nga dagat

naanad na ang kalibotanan
sa mga bakak
og dili na kini andam
sa hilom nga kamatooran
wala na kini kasinati
sa kagot
sa iyang kalipay

didto sa among suba kaniadto

didto sa among suba kaniadto
nangaligo kami nga hubo
wala ang malisya bisan og
tag-as na ang among mga bungot
og bulbol

ang balikog nga oten ni dadok
wala niya kini gikaulaw
ang pisot nga si bagti
maoy siging masurahan
ang kang junior haskang gamaya
morag mongos kadak-a
ang kang pedro maoy dako
mora og sawa
ang akoa morag limatok nga
nagluko sa tunga sa akong paa
ang kang simon makalibog
loyloy apan hagtik

tin-aw kaayong ang suba
og ang tanan namo makita
malinawon ang kalibotan
putli og ang panaghigala
tinuoray og wala ang pagbiya
nanaghiusa ang himaya
diha sa paghubo sa diwa

pagkahuman namog kaligo
didto sa malinawon nga suba
magbulad kami sa among mga lawas
atubangan sa adlaw
hay-ad ang basa nga mga dughan
duha ka paa og hiyak nga tiyan
nga gihangop sa sa mga kamot sa adlaw
didto sa lapad og habog nga pangpang.

kaganihang buntag

kaganihang buntag
naghisgot siya kabahin
sa aso
sa kwarentay singko

nangutana siya kon
tagpila ba ang
kinabuhi sa usa ka
tawo
kon tagpila na ba
ang usa ka litro
nga gasolina og
pila ba ka litro ang
kinahanglan aron dauban
ang daotan

kaganiha humot ang
aso sa
kwarentay singko

nakapangutana siya
kon maundang ba ang
kaso sa iyang tulo
ka anak nga mga lalaki
kon mawala na ang
testigo og ang batang
babaye nga nagtudlo
kanila nga nagtamas
tamas kaniya didto
sa ilalom sa kanipaan
didto sa katunggan

ig-agaw ko siya
og pag-umangkon ko
ang tulo ka mga
lalaki

gitubag ko siya nga
ang aso sa
kwarentay singko
dili gayod makumkom

asul

lima ka lintoy
nga asul
sulod sa asul
nga lawak nga
dunay upat ka
bongdong

lima ka asul
nga lintoy
lima lang
og walay kulang

itom nga kabayo
unsa ba gayod kini
bulok sa yuta
nagpaingon kanako
kusog nga dagan
ako kining sakyan
ako ang iyang dalhon
paingon sa kahaponon

itom nga kabayo
sakyan nako
unya manglupad
ang mga abog
paingon sa langit

kahoy nga nagsiga

duha ka kahoy
nga nagsiga
apan walay pagkasunog

morag tuba
nga nagbukal
apan wala moinit

dili mapaslot